suyaklar sistemasi, suyaklarning birikishi

PPTX 17 pages 82.2 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 82.2 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

powerpoint presentation "suyaklar sistemasi, suyaklarning birikishi" kimsanova gulbahor 1. suyaklar sistemasining umumiy tuzilishi 2. harakat tizimida suyaklarning roli 3. suyaklarning bir-biri bilan bog'lanishi (artikulyatsiya) reja: bo'g'imlarning tuzilishi bo'g'im kapsulasining mustahkam tashqi qavati va ichki qavati bo'lib, ichki qavat sinovial suyuqlik ishlab chiqaradi va bo'g'imning barqarorligini ta'minlaydi. bo'g'imlarning tuzilishi suyaklarning uchlarini qoplaydigan 2 ta qatlamli xaftaga ega bo'lib, ularning silliq yuzasi ishqalanishni kamaytiradi va harakatni yengillashtiradi. sinovial bo'g'imlar ichida sinovial suyuqlik mavjud bo'lib, u bo'g'im yuzalarini moylaydi va 20 dan ortiq turdagi oqsillarni o'z ichiga oladi. suyaklarning rivojlanishi suyaklarning intra-membranali ossifikatsiyasi jarayonida, masalan, bosh suyagi tekis suyaklari kabi, mezenxima to'qimasidan to'g'ridan-to'g'ri suyak to'qimasi hosil bo'ladi, bu jarayon tug'ilishdan keyingi 2-3 yil davom etadi. suyaklarning endoxondral ossifikatsiyasi esa uzun suyaklarda kuzatiladi, bu jarayonda avvalo xaftaga to'qimadan prekursordan shakllanib, keyinchalik suyak to'qimasiga aylanadi va tug'ilishdan keyin o'sish jarayoni 18-20 yoshgacha davom etadi. suyaklarning rivojlanishi va o'sishiga 200 dan ortiq turli genlar ta'sir qiladi, …

2 / 17

anatomik xususiyatlar va harakatlanish imkoniyatlariga ega. harakatlanmaydigan bo'g'imlar (fibroz bo'g'imlar) bunday bo'g'imlarda biriktiruvchi to'qima, masalan, kollagen tolalari, ikki yoki undan ortiq suyakni mahkam bog'laydi, odatda katta yuklarga chidamlilikni ta'minlaydi. fibroz bo'g'imlar, suyaklar orasidagi juda tor bo'shliq bilan tavsiflanadi va harakatlanish darajasi minimal, 1 mm dan kamroq bo'ladi, bu ularni kuchli va barqaror qiladi. fibroz bo'g'imlarning uchta asosiy turi mavjud: tikuvlar (suturalar), sinkondrozlar va gomfozlar, har biri o'ziga xos tuzilishi va funksiyasi bilan ajralib turadi. suyak to'qimalarining turlari suyak to'qimasining rivojlanishi ikki jarayon orqali amalga oshadi: intramembranoz va endoxondral ossifikatsiya. intramembranoz ossifikatsiya yassi suyaklarning, endoxondral ossifikatsiya esa uzun suyaklarning hosil bo'lishida ro'l o'ynaydi. suyak to'qimasining asosiy ikki turi mavjud: kompakt ( zich) va gubkacha (spongioz) suyak to'qimalari. kompakt to'qima zich, mustahkam tashqi qavatni, gubkacha to'qima esa ichki bo'shliqlarni to'ldiradi va qon hosil bo'lishida muhim rol o'ynaydi. suyak to'qimasining tarkibida taxminan 65% mineral moddalar (gidroksiapatit kristallari), 25% organik matritsa (i tip kollagen) …

3 / 17

d artrit, 100 dan ortiq bo'g'imlarni zararlantirishi mumkin bo'lgan otoimmun kasallik bo'lib, qo'l va oyoqlarning og'rig'i, shishishi va harakatlanishining cheklanishi bilan namoyon bo'ladi. suyak zichligi osteoporozda 40% gacha kamayishi mumkin, bu esa sinish xavfini sezilarli darajada oshiradi va asosan 50 yoshdan oshgan ayollarda uchraydi. osteoartrit, yoki degenerativ qo'shma kasallik, 30 yoshdan keyin tez-tez uchraydi va bo'g'imlardagi xafta tolalarining aşınması natijasida og'riq va qattiqlikni keltirib chiqaradi. suyaklarning tuzilishi va funksiyalari suyaklarning mustahkamligi, asosan, 60%dan ortiq organik (kollagen) va 30-40% noorganik (gidroksiapatit) moddalarning murakkab tuzilishiga bog'liq bo'lib, bu ularga yuqori mustahkamlik va moslashuvchanlik beradi. inson skeleti taxminan 206 ta suyakdan iborat bo'lib, har bir suyakning o'ziga xos shakli va funksiyasi mavjud, masalan, uzun suyaklar harakatlanishda, qisqa suyaklar esa zarbalarni yumshatishda ishtirok etadi. suyaklarning ichki tuzilishi trabekulyar va kompakt qatlamlarga bo'linadi. kompakt qatlam suyakning tashqi qatlami bo'lib, yuqori zichlikka ega, trabekulyar qatlam esa ichki qismida joylashgan va engilroq tuzilishga ega. bo'g'imlardagi harakat turlari …

4 / 17

to'qimalar bo'lib, bo'g'imlarning barqarorligini ta'minlaydi va haddan tashqari harakatlarni oldini oladi. ularning soni va joylashuvi har bir bo'g'im uchun individualdir. bo'g'im kapsulasi, ikki suyakni bir-biriga bog'laydigan tolali birikma to'qimasidan iborat bo'lib, uning ichki qatlami sinovial membrana deb ataladi va sinovial suyuqlik hosil qiladi, bu esa ishqalanishni kamaytiradi va harakatlanishni yaxshilaydi. bo'g'im kapsulasi va ligamentlarning yaxlitligi bo'g'imning normal funksiyasi uchun juda muhimdir. masalan, tizza bo'g'imida 4 ta asosiy ligament mavjud bo'lib, ularning shikastlanishi og'riq va harakat cheklanganligiga olib kelishi mumkin. harakatlanuvchi bo'g'imlar (sinovial bo'g'imlar) bo'g'im kapsulasining mustahkamligi va elastikligi bo'g'imning barqarorligida muhim rol o'ynaydi, bu kapsula fibroz qatlam va sinovial membrana dan iborat bo'lib, to'qimalarning 2 turi birlashgan. sinovial bo'g'imlarning ichki yuzasi sinovial suyuqlik bilan qoplanadi, bu suyuqlik bo'g'imlarning silliq harakatlanishiga va ishqalanishni kamaytirishga yordam beradi, 2-3 ml miqdorda bo'ladi. harakatlanuvchi bo'g'imlarning 6 turi mavjud bo'lib, ularning har biri o'ziga xos tuzilishi va harakat doirasiga ega: sharsimon, aylanma, egarsimon, sharnirsimon, tekis …

5 / 17

fibrokartilajin mavjud bo'lib, bu bo'g'imning mustahkamligini va harakatlanish darajasini belgilaydi. bunday bo'g'imlarda harakat chegaralangan, 10 gradusdan oshmaydi. yarim harakatlanuvchi bo'g'imlar, masalan, omurgalararo disklar, fibrokartilajinli disklar orqali birikkan ikkita umurtqa suyagini o'z ichiga oladi va bu ularga cheklangan darajada harakatlanish imkonini beradi, bu esa taxminan 2-3 mm gacha harakatga yo'l qo'yadi. yarim harakatlanuvchi bo'g'imlar, yoshga bog'liq ravishda, o'zlarining harakatlanish darajasini yo'qotishlari mumkin. masalan, keksa odamlarda omurgalararo disklarning suyuqlik miqdori kamayib, harakatlanish qobiliyati sezilarli darajada pasayadi. suyaklar sistemasining umumiy tavsifi inson skeleti taxminan 206 ta suyakdan iborat bo'lib, ularning har biri o'ziga xos shakl va funksiyaga ega, shu jumladan himoya, harakat va qon hujayralarini hosil qilish kabi vazifalarni bajaradi. suyaklarning o'zaro bog'lanishi, ya'ni artikulyasiya, turli xil birikmalar orqali amalga oshiriladi, masalan, fibroz, kartilaginoz va sinovial birikmalar, bu esa harakatning turli darajalarini ta'minlaydi. suyaklarning o'zaro bog'lanishi, ya'ni artikulyasiya, turli xil birikmalar orqali amalga oshiriladi, masalan, fibroz, kartilaginoz va sinovial birikmalar, bu esa harakatning …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "suyaklar sistemasi, suyaklarning birikishi"

powerpoint presentation "suyaklar sistemasi, suyaklarning birikishi" kimsanova gulbahor 1. suyaklar sistemasining umumiy tuzilishi 2. harakat tizimida suyaklarning roli 3. suyaklarning bir-biri bilan bog'lanishi (artikulyatsiya) reja: bo'g'imlarning tuzilishi bo'g'im kapsulasining mustahkam tashqi qavati va ichki qavati bo'lib, ichki qavat sinovial suyuqlik ishlab chiqaradi va bo'g'imning barqarorligini ta'minlaydi. bo'g'imlarning tuzilishi suyaklarning uchlarini qoplaydigan 2 ta qatlamli xaftaga ega bo'lib, ularning silliq yuzasi ishqalanishni kamaytiradi va harakatni yengillashtiradi. sinovial bo'g'imlar ichida sinovial suyuqlik mavjud bo'lib, u bo'g'im yuzalarini moylaydi va 20 dan ortiq turdagi oqsillarni o'z ichiga oladi. suyaklarning rivojlanishi suyaklarning intra-membranali ossifik...

This file contains 17 pages in PPTX format (82.2 KB). To download "suyaklar sistemasi, suyaklarning birikishi", click the Telegram button on the left.

Tags: suyaklar sistemasi, suyaklarnin… PPTX 17 pages Free download Telegram