o’zbekistondagi xufyonaiqtisodiyot olchamlarini baholash

PPTX 10 стр. 96,9 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 96,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

o’zbekistonda xufyona iqtisodiyot o’lchamlarini baholash o’zbekistonda xufyona iqtisodiyot o’lchamlarini baholash reja: xufyona iqtisodiyot tushunchasi va uning paydo bo‘lish sabablari. xufyona iqtisodiyot o‘lchamlarini baholash usullari. xufyona iqtisodiyotni qisqartirish va nazorat qilish yo‘llari. xufyona iqtisodiyot tushunchasi va uning paydo bo‘lish sabablari. xufyona iqtisodiyot zamonaviy iqtisodiyotning eng murakkab va o‘rganilishi zarur bo‘lgan hodisalaridan biridir. u rasmiy hisobga olinmaydigan, davlat organlari tomonidan to‘liq nazorat qilinmaydigan iqtisodiy faoliyat turlarini o‘z ichiga oladi. bunday faoliyat, odatda, soliqdan bo‘yin tovlash, noqonuniy daromadlarni yashirish yoki ruxsat etilmagan faoliyatni amalga oshirish orqali yuzaga keladi. shu bois, xufyona iqtisodiyot ko‘pincha “soya iqtisodiyoti”, “norasmiy iqtisodiyot”, “yashirin iqtisodiyot” kabi atamalar bilan ham ifodalanadi. o‘zbekiston sharoitida xufyona iqtisodiyotning mavjudligi turli shakllarda namoyon bo‘ladi. masalan, ayrim tadbirkorlar daromadlarini to‘liq ko‘rsatmasdan soliqdan qochishga harakat qiladilar, ayrim hollarda esa noqonuniy mehnat faoliyati yoki litsenziyasiz savdo amalga oshiriladi. bu jarayonlar davlat budjeti tushumlarini kamaytiradi, raqobat muhitini buzadi va iqtisodiy rivojlanishga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. xufyona iqtisodiyotning paydo bo‘lish …

2 / 10

— moliyaviy bilim yetishmasligi ham yashirin faoliyatni rag‘batlantirishi mumkin. umuman olganda, xufyona iqtisodiyot mamlakat iqtisodiy tizimi uchun katta xavf tug‘diradi. chunki u davlat byudjetini daromadlardan mahrum qiladi, ijtimoiy adolatni buzadi, iqtisodiy statistikani noto‘g‘ri ko‘rsatadi va eng muhimi — iqtisodiy barqarorlikka salbiy ta’sir qiladi. shuning uchun xufyona iqtisodiyotning sabablari va ko‘lamini chuqur o‘rganish strategik ahamiyatga ega. xufyona iqtisodiyot o‘lchamlarini baholash usullari. xufyona iqtisodiyotning o‘lchamini aniq hisoblash dunyo miqyosida eng murakkab masalalardan biridir. chunki yashirin iqtisodiy faoliyat davlat organlari tomonidan rasmiy hisobga olinmaydi, ularning ko‘lami bevosita kuzatilmaydi. shu sababli iqtisodchilar va tahlilchilar turli xil usullar yordamida xufyona iqtisodiyotni bilvosita yoki to‘g‘ridan-to‘g‘ri baholashga harakat qiladilar. 1. to‘g‘ridan-to‘g‘ri usullar to‘g‘ridan-to‘g‘ri usullar xufyona iqtisodiyotni bevosita o‘rganishga qaratilgan bo‘lib, odatda, so‘rovnomalar, tekshiruvlar va nazorat mexanizmlaridan foydalaniladi. so‘rovnomalar va intervyular – aholining bandlik darajasi, norasmiy ishlar, yashirin daromadlar haqida bevosita savollar orqali ma’lumot yig‘iladi. nazorat va audit tekshiruvlari – davlat soliq qo‘mitasi yoki boshqa organlar tomonidan tadbirkorlarning …

3 / 10

ik tafovutlar – rasmiy bandlik va haqiqiy mehnat bozoridagi faoliyat o‘rtasidagi farq, ishlab chiqarish va iste’mol ma’lumotlari o‘rtasidagi nomutanosibliklardan foydalaniladi. energiya iste’moli usuli – mamlakatda iste’mol qilinayotgan elektr energiyasi va rasmiy ishlab chiqarish ko‘rsatkichlari solishtiriladi. chunki ko‘plab yashirin ishlab chiqarish jarayonlari elektr energiyasidan foydalanadi. 3. o‘zbekiston sharoitida qo‘llanilayotgan metodlar o‘zbekistonda xufyona iqtisodiyotning o‘lchamini baholashda asosan bilvosita usullardan keng foydalanilmoqda. jumladan: davlat statistika qo‘mitasi rasmiy statistik ma’lumotlarni xalqaro metodologiya asosida tahlil qiladi. soliq qo‘mitasi esa soliqqa tortish bazasi va tushumlar tafovutini hisobga olib, xufyona iqtisodiyot hajmini aniqlaydi. energiya iste’moli va iqtisodiy faoliyat hajmi o‘rtasidagi nisbat ham qo‘llaniladigan usullardan biridir. mutaxassislarning fikricha, o‘zbekistonda xufyona iqtisodiyotning ulushi umumiy yalpi ichki mahsulotning 30–35 foizigacha bo‘lishi mumkin. bu ko‘rsatkich mamlakat iqtisodiy salohiyatidan samarali foydalanilmayotganini ko‘rsatadi. shu sababli xufyona iqtisodiyot hajmini aniqlash va baholash dolzarb masala hisoblanadi. 3. xufyona iqtisodiyotni qisqartirish va nazorat qilish yo‘llari. xufyona iqtisodiyotning yuqori ulushi mamlakat iqtisodiy rivojlanishiga, davlat byudjeti barqarorligiga va …

4 / 10

imlarida raqamlashtirish (onlayn nazorat-kassalar, elektron hisob-fakturalar, yagona soliq platformalari) joriy etilishi shaffoflikni oshiradi. soliq ma’murchiligining samaradorligini kuchaytirish xufyona faoliyatni kamaytirishga xizmat qiladi. 2. shaffoflik va hisobdorlikni kuchaytirish xufyona iqtisodiyot ko‘pincha korrupsiya bilan chambarchas bog‘liq. shuning uchun davlat boshqaruvida shaffoflikni ta’minlash muhim ahamiyatga ega. davlat xaridlari va tender jarayonlarini ochiq e’lon qilish. elektron hukumat tizimini kengaytirish orqali inson omilini kamaytirish. korxonalar va tashkilotlar moliyaviy hisobotlarining jamoatchilikka ochiqligini ta’minlash. 3. xalqaro tajribani qo‘llash va o‘zbekiston uchun tavsiyalar dunyo mamlakatlari tajribasi shuni ko‘rsatadiki, xufyona iqtisodiyotni kamaytirish uchun kompleks choralar zarur: yevropa ittifoqi davlatlari tajribasida norasmiy bandlikka qarshi kurashish uchun mehnat shartnomalarini majburiy ro‘yxatga olish tizimi joriy etilgan. janubiy koreyada esa elektron soliq tizimi va plastik kartalar orqali to‘lovlarni majburiylashtirish orqali naqd pul aylanishi qisqartirilgan. o‘zbekiston uchun ham shunday tajribalarni qo‘llash, jumladan: naqd pul muomalasini qisqartirish, elektron to‘lovlarni kengaytirish, mehnat shartnomalarini majburiylashtirish muhim. xufyona iqtisodiyotni qisqartirish – bu faqatgina soliq siyosati emas, balki keng …

5 / 10

o’zbekistondagi xufyonaiqtisodiyot olchamlarini baholash - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’zbekistondagi xufyonaiqtisodiyot olchamlarini baholash"

o’zbekistonda xufyona iqtisodiyot o’lchamlarini baholash o’zbekistonda xufyona iqtisodiyot o’lchamlarini baholash reja: xufyona iqtisodiyot tushunchasi va uning paydo bo‘lish sabablari. xufyona iqtisodiyot o‘lchamlarini baholash usullari. xufyona iqtisodiyotni qisqartirish va nazorat qilish yo‘llari. xufyona iqtisodiyot tushunchasi va uning paydo bo‘lish sabablari. xufyona iqtisodiyot zamonaviy iqtisodiyotning eng murakkab va o‘rganilishi zarur bo‘lgan hodisalaridan biridir. u rasmiy hisobga olinmaydigan, davlat organlari tomonidan to‘liq nazorat qilinmaydigan iqtisodiy faoliyat turlarini o‘z ichiga oladi. bunday faoliyat, odatda, soliqdan bo‘yin tovlash, noqonuniy daromadlarni yashirish yoki ruxsat etilmagan faoliyatni amalga oshirish orqali yuzaga keladi. shu bois, xufyona iqtisodiyot ko...

Этот файл содержит 10 стр. в формате PPTX (96,9 КБ). Чтобы скачать "o’zbekistondagi xufyonaiqtisodiyot olchamlarini baholash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’zbekistondagi xufyonaiqtisodi… PPTX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram