xufyonaiqtisodiyot

PPTX 28 pages 5.2 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.2 MB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

slayd 1 5-mavzu. xufyona iqtisodiyot reja: xufyona iqtisodiyotning kelib chiqishi sabablari 2. xufyona iqtisodiyot turlarining tasnifi va uni baholashga nisbatan yondashuvlar 3. xufyona bozor institusional tizim sifatida 4. jahonda xufyona iqtisodiyot xufyona iqtisodiyotning kelib chiqishi sabablari - nafaqat iqtisodiy-ijtimoiy tuzilmalar, jamiyatdagi iqtisodiy munosabatlarni o‘z ichiga oluvchi murakkab ijtimoiy-iqtisodiy voqelik xufyona iqtisodiyot - balki avvalo jamiyat tomonidan nazorat qilib bo‘lmaydigan, mamlakat aholisining bir qismini tashkil qiluvchilarning shaxsiy va guruhiy manfaatlarini qondirishdir. - ya’ni katta miqtorda qo‘shimcha daromad (foyda) olishni ko‘zlab davlat organlari boshqaruvi va nazoratidan yashirgan holda davlat va nodavlat mulkdan hamda iqtisodiy boylik, tadbirkorlik qobilyatidan jinoiy yo‘l bilan foydalanishdir xufyona iqtisodiyot 3 u oshkor rasmiy iqtisod bilan chambarchas bog‘langan bo‘lib, uning tarkibiy qismidir. xufyona iqtisodiyot tadbirkorlari o‘z faoliyatlarida iqtisodiy munosabatlar, xo‘julik yuritish subyekti bo‘lmasdan, davlatning xizmatidan, moddiy ashyoviy omillar, ishchi kuchidan foydalanadilar. xufyona iqtisodiyotning umumjahon miqyosdagi ulushi yalpi ichki mahsulotning 5-10% miqdorida. afrika va ba’zi janubiy amerika mamlakatlarida bu ko‘rsatkich …

2 / 28

tga olinmasligiga qarshi aks ta’siridir bular eng avvalo: a) soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlashni rag‘batlantiradigan darajada moliya va soliq xizmatlarining zaifligi; b) noqonuniy resurslar manbalariga tayanishga majbur etadigan darajada rivojlangan bozor tizimining mavjud emasligi; 1 1 v) xaddan ziyod va shu jumladan konunlarga xilof ravishda ma’muriylashtirilganlik; g) nodavlat tadbirkorlikka nisbatan davlatning xozirdagi siyosatining uzoq muddatlarga mo‘ljallanganligi shubxaning tug‘ilishi. 2 ikkinchi manba - xufyona iqtisodiyotni norasmiy, soxta iqtisodiy munosabatlar tizimi oziqlantiradi. bu tizim mavjud va shakllanayotgan xo‘jalik tizimining takomillashmaganligi tufayli xufyona iqtisodiyotning g‘arazli manfaatlarini qondirishni ta’minlaydi. 7 2 norasmiy iqtisodiyot – shaxslar o‘rtasidagi norasmiy aloqalarga asoslangan iqtisodiy faoliyatdir. ushbu iqtisodiyotning o‘ta xavfliligi shundaki, unda biznes va davlat apparati amaldorlari birga qo‘shilib ketishi, korrupsianing rivojlanishi, aloxida tadbirkorlar manfaatlarining zo‘ravonlik orqali amalga oshirilishi yuz beradi. sohta iqtisodiyot - mohiyatan norasmiy iqtisodiyot bilan o‘xshash, faqat unda iqtisodiy faoliyatning «yorug‘» qismi to‘liq yoki qisman sohta bo‘ladi va xufyona faoliyatni amalga oshirishga «parda» bo‘lib xizmat qiladi. bundan …

3 / 28

dan iborat: talon-taroj; qasddan xizmat mansabini suiiste’mol qilish va xo‘jalik soxasidagi jinoyatlar; narkobiznes; qimor o‘yinlari; foxshabozlik; talonchilik, bosqinchilik, shaxsiy mulkni o‘g‘irlash; tovlamachilik, reket va shu kabilar. 2. xufyona iqtisodiyot turlarining tasnifi va uni baholashga nisbatan yondashuvlar xufyona iqtisodiyotning mashhur iqtisodchi e.fayg tomonidan taklif etilgan tasnifi diqqatga sazavordir. faygning fikriga ko‘ra, har bir alohida xufyona iqtisodiyot turining tafsifi uning vakillari buzadigan institusional qoidalar to‘plami bilan belgilanadi, ya’ni ularning faoliyati qoidalar va normalarning o‘rnatilgan tizimi doirasidan tashqariga chiqadi yoki uni chetlab o‘tadi va, o‘z navbatida, o‘lchanmaydi va ijtimoiy jihatdan hisobga olinmaydi u yoki bu holatda qanaqa qoidalarning buzilishi xufyona iqtisodiyot turlarini farqlash mezoni hisoblanadi. ushbu mezondan tasniflash tizimi uchun asos sifatida foydalangan holda, e.fayg xufyona iqtisodiy harakatlarning to‘rtta xilini ajratadi: 1 nolegal iqtisodiyot nolegal iqtisodiyot tijoratning qonuniy shakllari sohasini belgilab beruvchi, yuridik normativlarni buzuvchi iqtisodiy faoliyat tomonidan ishlab topilgan daromadning sinonimi sifatida ishtirok etadi. nolegal tadbirkorlar taqiqlangan tovarlar va xizmatlarni ishlab chiqarishda …

4 / 28

sobga kiritilishini nazarda tutsa-da, mazkur sektor, odatda, uni o‘lchashning qiyinligi tufayli, e’tibordan chetda qoladi. e.faygning ta’kidlashicha, uyda ishlab chiqarishning mavjud baholari shuni ko‘rsatmoqdaki, u rivojlangan mamlakatlarda ro‘yxatga olingan yaimning 25-50 foizini tashkil qiladi. 3 4 norasmiy iqtisodiyot norasmiy iqtisodiyot jamiyat foydasini hamda mulkchilik munosabatlarini, lisenziyalashni, mehnat shartnomalarini, moliyaviy kreditlash va ijtimoiy sug‘urtalash munosabatlarini tartibga soluvchi qonunlar va ma’muriy qoidalar bilan belgilangan huquqlarni buzgan holda alohida xarajatlarni tejovchi iqtisodiy faoliyatni o‘z ichiga oladi. 16 , xufyona xo‘jalik aylanmasi, tabiiyki, rasmiy statistikaga kiritilmasligi bois, xufyona iqtisodiyot o‘lchamlarini baholash muammosi o‘ta dolzarb hisoblanadi. ushbu maqsad uchun quyidagi yondashuvlardan foydalaniladi: 1 usul monetar usul u xufyona hisob-kitoblarda faqat naqd mablag‘lardan foydalanilishi to‘g‘risidagi gipotezaga asosida quriladi 2 usul unda deklaratsiya qilinadigan daromadlar xarajatlar summasi, tovarlar va xizmatlar iste’molining real hajmlari bilan taqqoslanadi xarajatlar va daromadlar balanslari usuli 3usul bandlikni tahlil qilish usuli u shuni nazarda tutadiki, uzoq vaqt mobaynida saqlanib kelayotgan roʻyxatga olinmagan ishsizlikning yuqori …

5 / 28

larning jamiyatda tarqalganligini, bitimlarni tuzishda qanchalik qoʻllanishini tahlil qilishdan iborat 3. xufyona bozor institusional tizim sifatida xufyona sektor bilan bogʻliq eng katta xavf-xatar – bu bozor konstitusiyasidan keskin farq qiluvchi xatti-harakatlar va bitimlar tuzishning alohida me'yorlari shakllanishidir xufyona me'yorlarning asosida ularning amal qilishi hududiy jihatdan va shaxslarning ma'lum doirasi tomonidan chegaralangan ijtimoiy mexanizmlar yotadi - qonunga boʻysunish me'yorlarining mavjud emasligi, me'yorlarning ijtimoiy mansubligidan qat'i nazar barcha iqtisodiy sub'ektlarga amal qilishiga imkon bermaydi mulkchilik huquqlarini tafsirlash va himoyalash boʻyicha davlatga muqobil institut sifatida mafiya haqida dastlabki tilga olinishi feodalizmdan mayda va oʻrta er mulkchiligiga oʻtishning aynan shu pallasiga taalluqli. ilmiy manbalarda bunga misol tariqasida iqtisodchilar va sosiologlar tomonidan yaxshi oʻrganib chiqilgan va boshqa rivojlangan xufyona sektorga ega boʻlgan mamlakatlar keltirilgan. italiya sitsiliya kalabriya davlat ushbu mintaqalarning uzoqda joylashganligi va oʻzi olib boradigan «boʻlib ol va hokimiyat oʻrnat» siyosat tufayli ularning mavjudligi haqida shunchaki unutib qoʻydi. shuning uchun, ayniqsa feodal huquqning bekor …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xufyonaiqtisodiyot"

slayd 1 5-mavzu. xufyona iqtisodiyot reja: xufyona iqtisodiyotning kelib chiqishi sabablari 2. xufyona iqtisodiyot turlarining tasnifi va uni baholashga nisbatan yondashuvlar 3. xufyona bozor institusional tizim sifatida 4. jahonda xufyona iqtisodiyot xufyona iqtisodiyotning kelib chiqishi sabablari - nafaqat iqtisodiy-ijtimoiy tuzilmalar, jamiyatdagi iqtisodiy munosabatlarni o‘z ichiga oluvchi murakkab ijtimoiy-iqtisodiy voqelik xufyona iqtisodiyot - balki avvalo jamiyat tomonidan nazorat qilib bo‘lmaydigan, mamlakat aholisining bir qismini tashkil qiluvchilarning shaxsiy va guruhiy manfaatlarini qondirishdir. - ya’ni katta miqtorda qo‘shimcha daromad (foyda) olishni ko‘zlab davlat organlari boshqaruvi va nazoratidan yashirgan holda davlat va nodavlat mulkdan hamda iqtisodiy boylik, tadbi...

This file contains 28 pages in PPTX format (5.2 MB). To download "xufyonaiqtisodiyot", click the Telegram button on the left.

Tags: xufyonaiqtisodiyot PPTX 28 pages Free download Telegram