alkenlar

PPT 49 pages 8.9 MB Free download

49 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.9 MB

File type PPT

Pages 49

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 49

prezentatsiya powerpoint alkenlar. alkenlarning nomlanishi, izomeriyasi. qo’sh bog’ni hosil qilish usullari. alkenlarning reaktsiya mexanizmlari haqida tushuncha. alkenlarni geterogen va gomogen gidrogenlash. qo’sh bog’ga kislotalar, galogenvodorodlar, suv va galogenlarning elektrofil birikishi. markovnikov qoidasi va uni tushuntirish. elektrofil birikishning fazoviy kechishi. alkenlarga radikal birikish. vodorod bromidning (karash bo’yicha) birikish yo’nalishining o’zgarishi. reja: alkenlar. alkenlarning nomlanishi, izomeriyasi. qo’sh bog’ni hosil qilish usullari. alkenlarning reaktsiya mexanizmlari haqida tushuncha. alkenlarni geterogen va gomogen gidrogenlash. qo’sh bog’ga kislotalar, galogenvodorodlar, suv va gaalogenlarning elektrofil birikishi. markovnikov qoidasi va uni tushuntirish. elektrofil birikishning fazoviy kechishi. alkenlarga radikal birikish. vodorod bromidning (karash bo’yicha) birikish yo’nalishining o’zgarishi. alkenlarning gomologik qatori alkan molekulasidan ikkita vodorod atomini ajratsak umumiy formulasi cnh2n bo`lgan boshqa tur uglevodorodlar hosil bo`ladi. bu turdagi uglevodorodlarni eng oddiysi ch2 bo`lishi kerak edi. ammo bunday uglevodorodni sintez qilib bo`lmadi. keyinchalik, bu birikma beqaror bo`lib, o`zini aktiv biradikal (ikkita juftlashmagan elektronli zarracha) birikma kabi tutishi aniqlandi va u karben deb …

2 / 49

lkenlarning nomlanishi va izomeriyasi iyupak nomenklaturasi bo`yicha qo`sh bog` tutgan cnh2n umumiy formulaga ega birikmalar alkenlar deyiladi. alkenlarni nomlari mos alkanlar nomlaridagi –an qo`shimchasi o`rniga – en yoki –ilen qo`shimchasi qo`shib hosil qilinadi. –en qo`shimchasi uglerod zanjirida qo`sh bog` borligini ko`rsatadi. alken nomini hosil qilish uchun qo`sh bog` tutgan eng uzun zanjir tanlanadi va u shunday nomerlanadiki, bunda qo`sh bog` eng kichik raqamga ega bo`lishi kerak. bu raqam –en qo`shimchasidan keyin yoziladi. alkenlarning struktur izomerlari soni alkanlarnikidan ko`p, chunki alkenlarda zanjir tarmoqlanishi izomeriyasidan tashqari, qo`sh bog` holati bo`yicha izomeriya ham mavjud. alkenlarning struktur izomerlari soni alkanlarnikidan ko`p, chunki alkenlarda zanjir tarmoqlanishi izomeriyasidan tashqari, qo`sh bog` holati bo`yicha izomeriya ham mavjud. bundan tashqari, alkenlar uchun fazoviy (geometrik) izomeriya ham xosdir: masalan, tsis-buten-2 va trans-buten-2. odatiy sharoitda qo`sh bog`ga erkin burilish mavjud bo`lmaganligi sababli buten-2 da metil guruhlari qo`sh bog`ni bir qismi bo`ylab (tsis-izomeriya) yoki turli tomonlarida (trans-izomeriya) kuzatilishi mumkin. geometrik izomerlarni …

3 / 49

hini aniqlandi. masalan, ch2=chch2ch3 uchun 126,8 kj/mol bo`lsa, trans – ch3ch=chch3 uchun 115,5 kj/mol bo`ladi. bu molekulaning termodinamik barqarorligini oshishidan dalolat beradi. formula nomenklatura formulani qisqacha tasvirlash umumiy struktura c 2 h 4 etilen (qoldiq va hosilalarni nomlashda ayrim hollarda «eten» ishlatiladi) c 3 h 6 propen (shuningdek «propilen» ham ishlatiladi) c 4 h 8 buten – 1 buten –2, sis (yoki z), trans (yoki e) 2 – metilpropen – 1 («izobutilen» ham ishlatiladi) c 5 h 10 penten – 1 penten – 2 sis (yoki z), trans (yoki e) 2 – metilbuten –1 3 – metilbuten –1 2 – metilbuten –2 agar qo`sh bog` yonida uch yoki to`rt o`rinbosar joylashsa, z yoki e ni tanlash ikkita eng katta guruhni fazoda joylashishiga qarab tanlanadi. uglevodorod o`rinbosarlarni kattaligi qo`yidagi qator bo`ylab oshib boradi: izomerni z yoki e ga mansubligini aniqlash uchun qo`sh bog` yonidagi to`rtta o`rinbosarni ikkita eng kattasi tanlanadi. agar …

4 / 49

uziladi va dastlabki alkanni molekulyar massasidan past molekulyar massali alkan va alke nlar aralashmasi hosil bo`ladi (kreking). 2. spirtlardan suvni ajratish. qadim zamonlardan spirtlar (alkanollar) alkenlar olishda xom ashyo vazifasini bajaradilar: suvni ajratish turli usullarda olib boriladi: a) kuchli kislotalar, masalan, h 2 so 4 ishtirokida qizdirish: b) yuqori haroratda katalizator ishtirokida, odatda al 2 o 3 : katalitik usul sanoatda qo`llaniladi. 3. galogenalkanlardan galogen vodorod yoki galogenni uzish. alkenlar galogenalkanlarga ishqorlarni to`yingan eritmasi ta`sirida hos il bo`ladi. yonaki mahsulot sifatida spirtlar hosil bo`ladi. ishqorlarni suyultirilgan eritmalarida spirtlar asosiy mahsulot hisoblanadi: qizdirib ham galogen vodorod ajratish mumkin: alkenlar digalogenalkanlarni rux bilan ta`sirlashishidan ham hosi l bo`ladi: 4. alkin va diyenlarni gidrogenlash. gidrogenlashni selektiv katalizatorlarini ishlatganda alkin va dienlarni alkenlargacha gidrogenlash mumkin: 5. kondensatsiya reaksiyalari. aktiv guruhli (karbonil, metilen va b.) ikkita birikma ta`sirlas hishida alken va ularni hosilalarini olish mumkin. reaksiyani umumiy sxemasi: alkenlarning tuzilishi etilenni elektronografik o`rganish molekulani geometriyasi …

5 / 49

tushuntiriladi. alkenlarni yuqori refraktsiyasini, bir bog`ini energiyasini pasayishini, oson qutblanishini o`ziga xos bog` - π-bog` bo`lishi bilan tushuntirish mumkin. π -orbital elektronlari yadrodan uzoqda joylashadi, shuning uchun ular harakatchan, π -orbitallar energiyasi σ-orbitallar energiyasidan past bo`ladi. π - orbitaldan elektronni uzish σ -orbitaldan elektronni uzishga qaraganda kamroq energiya talab qiladi. elektronni uzish energiyasi ionlanish energiyasi (ie) bilan xarakterlanadi. ayrim alkenlarning ionlanish energiyasi alken ………………….. etilen propilen 2-metilpropen 2,3-dimetilbuten-2 ie, ev …………………. 10,5 9,7 9,2 8,3 ionlanish energiyasi quyidagi jarayon bilan xarakterlanadi: alkenlarni ie si mos uglerod atomli alkanlarnikidan 1 -1,5 ev ga past bo`ladi, demak, ularda elektronodonor xossalar kuchli ifodalangan. metil guruhlarni kiritish ie ni pasayi shiga moyillik qiladi. π-elektron sistemaning harakatchanligini yutilishni elektron spektrlarida ham ko`rish mumkin. yutilish maksimumi alkanlarga nisbatan uzunroq to`lqinlarda (180 -200 nm) bo`ladi. elektromagnit nurlanishni yutilishi bunda π -elektronlarni hayajonlanishi bilan bog`liq. bog`lovchi π -orbitaldagi elektron ajratuvchi π-orbitalga o`tadi. bunday elektron o`tish π→π* bilan ifodalanadi. …

Want to read more?

Download all 49 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alkenlar"

prezentatsiya powerpoint alkenlar. alkenlarning nomlanishi, izomeriyasi. qo’sh bog’ni hosil qilish usullari. alkenlarning reaktsiya mexanizmlari haqida tushuncha. alkenlarni geterogen va gomogen gidrogenlash. qo’sh bog’ga kislotalar, galogenvodorodlar, suv va galogenlarning elektrofil birikishi. markovnikov qoidasi va uni tushuntirish. elektrofil birikishning fazoviy kechishi. alkenlarga radikal birikish. vodorod bromidning (karash bo’yicha) birikish yo’nalishining o’zgarishi. reja: alkenlar. alkenlarning nomlanishi, izomeriyasi. qo’sh bog’ni hosil qilish usullari. alkenlarning reaktsiya mexanizmlari haqida tushuncha. alkenlarni geterogen va gomogen gidrogenlash. qo’sh bog’ga kislotalar, galogenvodorodlar, suv va gaalogenlarning elektrofil birikishi. markovnikov qoidasi va uni tushuntirish...

This file contains 49 pages in PPT format (8.9 MB). To download "alkenlar", click the Telegram button on the left.

Tags: alkenlar PPT 49 pages Free download Telegram