mitoz va meyozning biologik ahamiyati

PPT 18 pages 1.6 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPT

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

prezentatsiya powerpoint andijon davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo’nalishi 2-mutaxassislik (sirtqi ta’lim) 501- guruh talabasi ismoilova zubaydaxonning mustaqil ishi mitoz va meyozning biologik ahamiyati reja: 1. mitoz 2. meyoz mitoz- bu yadroning tortilib ikki qismga to’g’ri bo’linishidir. amitoz o’tgan asrning o’rtalarida bayon etilgan bo’lib, hujayralar ko’payishining yagona usuli deb qabul qilingan edi (flemming, 1882). faqat 70-yillarda mikroskopik texnikaning yaxshi rivojlanishi tufayli bo’linish protsessi ancha murakkab ekanligi aniqlandi. dastlabki olimlar amitoz deb hujayrada ikkita yoki ko’proq sondagi yadroning bo’lishini tushunganlar. hozirgi vaqtda amitoz deb yadroning interfaza holatida bo’linishiga aytiladi. amitozni aniqlash va analizning qiyinligi shuki, hozircha dnk sintezi, xromosomalar reduplikatsiyasi va amitotik bo’linish o’rtasidagi aniq nisbat ma’lum emas. ba’zi olimlar umuman amitozni hujayralar reduplikatsiyasining ma’lum shakli ekanini inkor etadilar. amitoz bitta yadroning teng ikkiga bo’linishiga olib keladi. amitozning boshqa shaklida yadro fragmentatsiyalanib, har-xil kattalikdagi yadrolar hosil bo’ladi. ba’zan yadro bo’linadi, ammo plazmatomiya sodir bo’lmaydi. bo’linishda yadro interfaza holida qoladi va …

2 / 18

ladi. ular xujayralarning qutblaridagi gialoplazmada qalpoqchaga o’xshab sentriolalar yoki bo’linish urug’iga aylanadi. xromosomalar xromosoma metafaza (yunon. m ye t a — keyin) mitozning ikkinchi bosqichi bo‘lib, xromosomalar ekvator bo‘ylab joy oladi va xromosoma plastinkasini hosil qiladi. xromatidlar urchuq iplariga birikib bo’lgandan keyin, xromatidlar qarama-qarshi qutblarga tortiladi. metafazada xromosomalarni hisoblash mumkin. xromatid xujayra telofaza (yunon. t ye l o s — oxirgi) — mitozning so’nggi bosqichi bo’lib, xromosomalar spiralsizlanadi, ya’ni uzun iplar shakliga kiradi. yadro, yadrocha, hujayra po’sti shakllanadi va xuddi profazaga o’xshab qoladi. telofaza meyoz meyoz (yunon. meyozis — kamayish, ozayish) hujayraning murakkab bo’linish shakllaridan biri bo’lib, unda reduksiya jarayoni yuz beradi. meyoz vaqtida hujayrada xromosomalar soni ikki marta kamayadi. organizmlar taraqqiyotida ikki xil gametalarning quyilishidan boshlab, yangi organizmning paydo bo’lgunigacha, hujayrada xromosomalar sonining qonuniy o’zgarishini kuzatish mumkin. bu gaplofaza-gaploid to’plamli xromosomalarga ega bo’lgan faza va diplofaza-diploid to’plamli fazalardir. bu fazalarning davomiyligi turli sistematik guruhlarda turlicha bo’ladi. masalan, zamburug’larning hayotiy …

3 / 18

ikl yangidan qaytariladi. bunda diploid faza (diplofaza yoki sporofit faza) juda qisqa vaqt davom etadi, gaploid faza (gaplofaza yoki gametofit faza) hayotiy siklning ko’proq qismini egallaydi. zigotali meyoz spirogira o’simligida quyidagicha sodir bo’ladi: bu o’simlikning tallomi hujayralari gaploid xromosomali bo’ladi. shuning uchun, tallomdagi xoxlagan hujayra jinsiy jarayonga bevosita kirishib, bir-biri bilan yoki tallom hujayralari bilan kon’yugatsiyalanib diploid xromosomaga ega bo’lgan zigotani hosil qiladi. qulay sharoitda zigota meyozga kirishib, to’rt dona gaploid xromosomali spirogirani hosil qiladi. o’simliklarda meyoz bo’g’inlar gallanishi bilan bog’liq bo’lgan bo’linish bo’lib, o’simlikning hayot siklida gametofit bilan sporofitning gallanishi bo’ladi. sporofit va gametofit o’simlik hayotiy sikli-ontogenezining turli bosqichlaridir. gulli o’simliklarning sporofit bosqichi uzoq davom etib, uning hujayralari xromosomalari diploid to’plamlidir. gametofit bosqich esa uzoq davom etmaydi. meyoz sporofit bosqichning oxirida sodir bo’lib, jinssiz ko’payish sporalar berish bilan yakunlanadi, natijada mikrospora (chang hujayrasi) dan ota gametofiti (ikki hujayrali chang) makrosporalar (megaspora) dan ona gametofiti (murtak xaltasi) hosil bo’ladi. sporalar …

4 / 18

mlaridan tashkil topadi. shunday qilib, meyoz irsiy birliklar (genlar)ning taqsimlanish mexanizmi bo’lib, ularning tasodifiy va mustaqil qayta gruppalanishini ta’minlaydi, bu esa krossingover protsessi orqali amalga oshadi. meyoz protsessi bo’lmasa turlarning evolyutsiyasi va tirik tabiatning shunchalik turli-tumanligi sodir bo’lmagan bo’lar edi. meyozni o’rganish irsiyatning xromosoma nazariyasini tushunish uchun zaruriy shartdir. olimlarning fikricha, meyozni juda ham o’zgargan mitoz deb qarash zarur. bunda xromosomalarning kon’yugatsiya va tikkasiga ajralish vaqtlari nisbatan o’zgargan bo’ladi. meyozda profaza erta boshlanadi, shuning uchun gomologik xromosomalar ikkilanmay turib kon’yugatsiyalanadi. foydalanilgan adabiyotlar: 1. turaqulov y.x. « bioximiya» «o‘qituvchi» toshkent 1996 y 2. tsvetkov l.a. svedeniya o geterotsiklicheskix soedineniyax i nuklenovix kislatax v keurse ximii. ximiya v shkole-1986 №6 3. g.v. lozurevskiy, i.v.terent'eva, a.a. shamshurin. prakticheskie raboti po ximik prirodnix soedineniy izdatei'stvo « vistaya shkola» moskva 1986g. 4. avchinnikov yu.a. bioorganicheskaya ximiya. moskva 1987g 5. itogi issledovanie alkaloido nosnix rasteniy. t iz-vo « fan» an.r.uzbekistan 1995 . e’tiboringiz uchun rahmat!

5 / 18

mitoz va meyozning biologik ahamiyati - Page 5

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mitoz va meyozning biologik ahamiyati"

prezentatsiya powerpoint andijon davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo’nalishi 2-mutaxassislik (sirtqi ta’lim) 501- guruh talabasi ismoilova zubaydaxonning mustaqil ishi mitoz va meyozning biologik ahamiyati reja: 1. mitoz 2. meyoz mitoz- bu yadroning tortilib ikki qismga to’g’ri bo’linishidir. amitoz o’tgan asrning o’rtalarida bayon etilgan bo’lib, hujayralar ko’payishining yagona usuli deb qabul qilingan edi (flemming, 1882). faqat 70-yillarda mikroskopik texnikaning yaxshi rivojlanishi tufayli bo’linish protsessi ancha murakkab ekanligi aniqlandi. dastlabki olimlar amitoz deb hujayrada ikkita yoki ko’proq sondagi yadroning bo’lishini tushunganlar. hozirgi vaqtda amitoz deb yadroning interfaza holatida bo’linishiga aytiladi. amitozni aniqlash va analizning qiyinligi sh...

This file contains 18 pages in PPT format (1.6 MB). To download "mitoz va meyozning biologik ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: mitoz va meyozning biologik aha… PPT 18 pages Free download Telegram