borliq va rivojlanish falsafasi

PPT 22 стр. 3,5 МБ Бесплатная загрузка

22 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,5 МБ

Тип файла PPT

Страницы 22

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 22

powerpoint presentation borliq vahdati vujud vahdati mavjud materiya substansiya atribut reallik ob`yektiv reallik sub`yektiv reallik moddiy borliq g`oyaviy borliq aktual borliq virtual borliq potensial borliq aksidensiya falsafa” m. ahmedova tahriri ostida- t, 2006 yil, 279-292 betlar. shermuxamedova n.a. borliq va rivojlanish falsafasi. (o‘quv qo‘llanma). - toshkent: 2017. 219-260 betlar yusupov e., mamashokirov s. falsafa. darslik. - toshkent: 2005, 401-445 betlar falsafa asoslari. mas'ul muharrir. q.nazarov-t., “o`zbekiston”, n.m.i.u , 2005 yil, 227-228, 234-240, 258-261-b. adabiyotlar borliq tushunchasi va uning mohiyati. borliq shakllari mazmuni ontologiya falsafa fanining boqliq haqidagi masalalarini o`rganuvchi qismi. ontologiya – so`zi yunoncha ontos (mavjudlik) va logos (ta`limot) so`zlarining birikmasidan tashkil topgan bo`lib, “mavjudlik haqidagi ta`limot” , ya`ni borliq haqidagi fan ma`nosini ifodalaydi. bu atama fan tarixida birinchi bor r. gokleniusning “falsafa lug`ati”da, so`ngra, x.volf (1979-1754) ning falsafaga oid darsligida qo`llanilgan. parmenid faylasuflar orasida birinchi bo‘lib borliqni kategoriya sifatida tavsifladi va uni maxsus falsafiy tahlil predmetiga aylantirdi. u haqiqiy …

2 / 22

y sohalariga tabiat, jamiyat va ong kiradi. barcha mavjud narsalar keng ma’noda “butun olam” deb yuritiladi. olam - borliqning asosi - substansiya tushunchasida ifodalanadi. substansiya - barcha narsa va hodisalar asosida yotadigan moddiy yoki ruhiy mohiyat. aksidensiya- narsa va hodisalarning o`tkinchi sifatlarini ifodalovchi tushuncha borliq to’g’risidagi qarashlar. parmenid - (mil.av vi asrning 2-yarmi v asr boshlari) borliq - olamning markazida turuvchi harakatsiz ulkan shar. platon - (mil. av. taxm. 427-347-yillar) “goyalar dunyosi” va “soyalar dunyosi” ta’limoti. aristotel - (mil. av. taxm 384-322-yillar) borliq - bu moddiy narsalarning obyektiv mavjudligi. u empirizm ontologiyasini yaratdi demokrit - (mil.av. taxm 460-370- yillar) borliq- atomlar majmuidan iborat. abu nasr forobiy - (873-950-yillar) borliq - yagona. u ikki shaklda namoyon bo’ladi: vahdati-vujud, vahdati-mavjud. borliq 6 bosqichdan iborat. 1, sababi avval – xudo.2, sababa soniy- samoviy jismlar borligi 3, faol aql 4, an nafs.- jon 5, as-surat shakl 6. al modda abu rayhon beruniy - (973-1048-yillar) …

3 / 22

limotlarda dunyoning birligi va uning kelib chiqishiga nisbatan yondashuvlar monizm- «mo- nizm» (yunon. monos – bitta, yagona) dunyo narsalar va hodisalar rang- barangligi bir substansiyadan iborat. materialistik monizm-dunyo yagona va uzviy, u azal- dan moddiy, dunyoning birligi zamirida ayni shu moddiylik yotadi idealistik monizm materiya har qanday borliqning boqiy mav- judligi, yo‘q bo‘lmas- ligi va birinchi asosi- ga ega bo‘lgan qanday- dir ideal narsa dualizm. (lot. dualis – ikki yoqlama) birinchi asos sifatida ikkita substansiya olingan fal safiy yondashuv (dekart) moddiy ma’naviy plyuralizm «plyuralizm» (lot. – ko‘plik, ko‘p xillik, ko‘p sonlik) dunyoning negizida ikkita emas, balki undan ko‘proq mohiyat borligini tan oluvchi ta’limot.(leybnes monadalari) obyektiv borliq - ongimizdan tashqarida va unga bog`liq bolmagan holda mavjud bolgan reallik . subyektiv borliq - reallikning inson ongi bilan bo`gliq bo`lgan va ongning mahsuli hisoblangan qismi aktual borliq –borliqning ayni paytda va shu joydagi voqelikda namoyon bo`lib turgan va shu voqelik bilan aloqadorlikdagi qismi …

4 / 22

ladi. bu materiyaning mavjudlik shakllarida namoyon bo’ladi. 3) inson o’z faoliyati jarayonida moddiy olamdagi narsa, hodisa, jarayonlarning xossalari va mohiyatini bilib boradi. materiya ( moddiy olam) ning o`ziga xos xususiyati materiyaning namoyon bo`lish shakllari. harakat (umuman o’zgarish, obyektlarning o’zaro ta’siri) fazo (dunyoni tashkil etuvchi obyektlarning joylashish tartibi, ko’lami va miqyosi) vaqt (olamda sodir bo’luvchi hodisalar va jarayonlarning ketma-ketligi davomiyligi) * harakat shakllari mexanik fizik kimyoviy biologik ijtimoiy * vaqt tartibi va yo`nalishi o`tmish hozirgi vaqt kelajak * geraklit har qanday harakat manbai ichki jarayonlarning qarama- qarshiligi * harakatni bilmaslik sabablarni bilmaslik * progress regress orqaga qaytmaslik va muayyan yo‘nalishga egalik xos bo‘lgan harakat tipi rivojlanish deb ataladi. bunda narsa yoki hodisa strukturasining murakkablashuvi, ular tashkil topish darajasining yuksalishi yuz beradi harakat teskari yo‘nalishda –barkamolroq va rivojlanganroq shakllardan uncha rivojlanmagan shakllarga, murakkabdan oddiyga qarab yuz beradi harakat tiplari * tabiat tushunchasi tabiat tushunchasining keng ma’nosi borliqni, butun dunyoni barcha rang-barang shakllari …

5 / 22

‘batlantirgan. yangi davrdan e’tiboranu nafaqat nazariy yoki estetik ilhom manbai sifatida, balki amaliy faoliyat jabhasi sifatida ham qaraldi. insongatabiatning stixiyali kuchlarini jilovlash va o‘ziga bo‘ysundirish imkonini beruvchi tabiiy qonunlar aniqlandi * geografik muhit – bu yer tabiatining inson faoliyati doirasiga jalb qilingan va jamiyat mavjudligi va rivojlanishining zaruriy omili hisoblanadigan qismidir. hudud iqlim joy rellyefi resurslar * geografik maktablarr geografik maktablar. bu sohada to‘plangan g‘oyalar majmui turli davrlarda ancha mashhur bo‘lgan «geografik de- terminizm», «ijtimoiy determinizm» va «geosiyosat» konsepsiyalarini o‘z ichiga olgan geografik maktabni tashkil etadi. * geografik determinizm ijtimoiy determiznizm geosiyosat inson faoliyati tabiiy muhitga to‘la bog‘liq degan g‘oyani isbotlash- ga harakat qiluvchi me- xanistik qarash geog- rafik determinizm- dir. bu oqimning asos- chisi va atoqli namoyan- dasi fransuz ma’rifat- chi faylasufi sh.l. monteske (1689-1755) dir. «qonunlar ruhi» deb nomlangan asarida u o‘z konsepsiyasini at- roflicha bayon etdi ijtimoiy rivojlanish darajasi va yo‘nalishi birinchi navbatda mod- diy ishlab chiqarishning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 22 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "borliq va rivojlanish falsafasi"

powerpoint presentation borliq vahdati vujud vahdati mavjud materiya substansiya atribut reallik ob`yektiv reallik sub`yektiv reallik moddiy borliq g`oyaviy borliq aktual borliq virtual borliq potensial borliq aksidensiya falsafa” m. ahmedova tahriri ostida- t, 2006 yil, 279-292 betlar. shermuxamedova n.a. borliq va rivojlanish falsafasi. (o‘quv qo‘llanma). - toshkent: 2017. 219-260 betlar yusupov e., mamashokirov s. falsafa. darslik. - toshkent: 2005, 401-445 betlar falsafa asoslari. mas'ul muharrir. q.nazarov-t., “o`zbekiston”, n.m.i.u , 2005 yil, 227-228, 234-240, 258-261-b. adabiyotlar borliq tushunchasi va uning mohiyati. borliq shakllari mazmuni ontologiya falsafa fanining boqliq haqidagi masalalarini o`rganuvchi qismi. ontologiya – so`zi yunoncha ontos (mavjudlik) va logos (ta`limot...

Этот файл содержит 22 стр. в формате PPT (3,5 МБ). Чтобы скачать "borliq va rivojlanish falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: borliq va rivojlanish falsafasi PPT 22 стр. Бесплатная загрузка Telegram