aromatik uglevodorodlar

PPTX 31 pages 372.9 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 372.9 KB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

aromatik uglevodorodlar. aromatik uglevodorodlar. 1930 yillarda amerikalik olim. m.d'yuar benzol molekulasidagi elektronlarning taqsimlanishini bir nechta qator tuzilishlar orqali ifodalash mumkinligini taklif qildi. quyida beshta 1-5 rezonans tuzilish keltiriladi: benzol qatori arenlari. nomlanishi. benzol molekulasidagi vodorod atomining boshqa guruhlarga (alkil, alkenil,alkinil) almashinishidan hosil bo'lgan mahsulotlar kabi qaraladi. masalan: toluol o-ksilol m-ksilol p-ksilol etilbenzol 1,2-d.m.b 1,3-d.m.b 1,4-d.m.b 1,2,3-trimetil 1,2,4-tru.m.b. 1,3,5-t.m.b. izopro.b. 1,2,4,5-t.m.b benzol psevdokumol mezitilen kumol durol vinilbenzol etinilbenzol stirol fenilatsetilen izomeriyasi ikkita o'rinbosarli benzollar uchta izomerga ega bo'ladi : orto-, meta-, para. arenlarning radikallari quyidagicha nomlanadi. olinish usullari 1. alkanlardan va tsikloalkanlardan olish a) bu reaktsiya sanoat ahamiyatiga ega. bu reaktsiya halqalanish va degidrogenlanish orqali boradi 2. benzolni alkillash bu reaktsiyalar sanoatda etilbenzol va qumol olishda qo'llaniladi: alkillash reaktsiyasi alcl3 bilan olib borilganda esa alkillovchi agentning izomerizatsiyasi va polialkillash bilan bir qatorda hosil bo'lgan alkil mahsulotning ham izomerlanishi kuzatiladi: 3. vyurts-fittig reaktsiyasi bu reaktsiya sanoat ahamiyatiga ega emas, laboratoriyada qo'llaniladi. sh.vyurts-1855y. …

2 / 31

en bilan reaktsiyaga kirishadi. benzolni xlorlash quyidagicha boradi: mexanizmi: 1. elektrofil agentning hosil bo'lishi: 2. aren bilan ta'sirlashishi. donor-aktseptor kompleks hosil bo'lishi. mahsulot ajralib chiqishi. benzolni sulfolash benzol molekulasidagi bitta vodorod atomini sulfoguruhga almashtirilsa benzol sulfokislota hosil bo'ladi: mexanizmi: 1-bosqich 2-bosqich. -σ- kompleks hosil bo'lishi 3-bosqich. protonning ajralishi va reaktsiya mahsulotining hosil bo'lishi: arenlarni sulfolashda kuporos moyi ( 94 %-li sulfat kislota) va monogidrat ( 100%-li n2so4) dan tashqari boshqa sulfolovchi agentlar so3 va n2so4 eritmasi, so3 komplekslari-dioksan, so-3-piridin, xlorsulfon kislotalar (hso3cl) ham ishlatiladi. bu agentlar ishlatilganda desulfolash jarayoni bormaydi. benzolni nitrolash sulfat kislota elektrofil agent-nitroniy ioni no+2 kontsentratsiyasini oshirishga xizmat qiladi. mexanizmi: 1-bosqich-elektrofil agent hosil bo'lishi: 2- bosqich. –σ- kompleksning hosil bo'lishi 3-bosqich. -protoning ajralishi va reaktsiya mahsulotining hosil bo'lishi nitrolash reaktsiyalarida boshqa nitrolovchi agentlar ham ishlatiladi. mas.,kontsentrlangan nitrat kislota, nitroniy tuzlari (no+2bf-4 no+2sbf6) atsetilnitrat – ch3coono2 . fridel-krafts bo'yicha alkillash benzol gomologlari-alkilbenzollar olish shu usulda amalga oshiriladi alkillash …

3 / 31

rikma hosil bo'ladi: atsillash reaktsiyalari reaktsiya kompleksini suyultirilgan hcl bilan parchalab, reaktsiya mahsuloti ajratib olinadi: atsillash reaktsiyasining mexanizmi: elektrofil agent hosil bo'lishi hosil bo'lgan elektrofil zarracha- dak, ion jufti, atsetil-kationga aren hujum qiladi: xuddi alkillash reaktsiyalaridagi kabi atsillash reaktsiyalarida ham reaktsiya mahsuloti kompleks birikmaga (a) suyultirilgan hcl tasir etirib ajratib olinadi: benzol halqasidagi elektrofil almashinish reaktsiyasida orientatsiya qoidasi birinchi guruh o'rinbosarlari. orto-, para- yo'naltiruvchilarga barcha elektronodonor o'rinbosarlar va galogenlar: oh, o- , or, oc6h5, nh2, nhr,nr2, nhcoch3,nhcor, ch3,f,cl,br,j kiradi. metil guruhi + j-induktiv ta'sir ko'rsatadi: galogenlar ham orto-, para yo'naltiruvchilar hisoblanadi, lekin ular elektronoaktseptor guruh bo'lganligi sababli elektrofil almashinish reaktsiyasi benzoldagiga nisbatan qiyinroq boradi: i-guruh o'rinbosarlari o'zining ta'siri bo'yicha quyidagi qatorni tashkil qiladi: o->nr2>nhr>nh2>oh>or>alk>hal. ikkinchi guruh o'rinbosarlari meta-yo'naltiruvchilarga elektronoaktseptor o'rinbosarlar: ikkinchi guruh o'rinbosarlari benzol halqasiga ta'sir bo'yicha quyidagi qatorni tashkil qiladi: +nr3>no2>ccl>so3h>cor>cn>cooh kelishilgan va kelishilmagan yo'naltirish kelishilgan o'ynaltirishga misollar: i-birinchi guruh o'rinbosari, ii-ikkinchi guruh o'rinbosari kelishilmagan yo'naltirishga misollar: benzol gomologlarining …

4 / 31

bo'ladi: benzol halqasini qaytarish ( birikish) a) benzol va uning gomologlari faqat yuqori temperaturada ni ishtirokida qaytariladi: v) benzol va uning gomologlari ozonni biriktiradi va portlovchi triozonid hosil bo'ladi va undan dikarbonil birikmalar hosil bo'ladi, uni oksidlab karbon kislotasi olinadi: ipso-almashinish reaktsiyalari nitrolash: bromlash: image1.png image2.emf image3.emf image4.emf image5.png image6.emf image7.emf image8.png image9.png image10.png image11.emf image12.emf image13.emf image14.emf image15.emf image16.png image17.png image18.emf image19.png image20.emf image21.emf image22.png image23.emf image24.emf image25.png image26.png image27.png image28.emf image29.png image30.png image31.png image32.png image33.emf image34.emf image35.png image36.png image37.png image38.png image39.png image40.png image41.emf image42.emf image43.emf image44.emf image45.emf image46.emf image47.emf image48.emf image49.emf image50.emf image51.png image52.png image53.emf image54.emf image55.png image56.emf image57.emf c h 3 c h 3 c h 3 c h 3 c h 3 c h 3 c h 3 c 2 h 5 ch 3 ch 3 ch 3 ch 3 ch 3 ch 3 ch 3 c 2 h 5 c h 3 c h 3 …

5 / 31

+ j 2 h n o 3 j + h j % 8 5 + j 2 hno 3 j + hj % 85 h o s o 2 o h + h o s o o o h h o h s o o o h + + h s o 4 - h o h s o h o o + s o o o + + h 2 o + s o o o h + h s o 4 - s o o o + h 2 s o 4 + d - d - d - hoso 2 oh + hos o o oh ho h s o o oh + + hso 4 - ho h soh o o + s o o o + + h 2 o + s o o oh + hso 4 - so o o + h 2 …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aromatik uglevodorodlar"

aromatik uglevodorodlar. aromatik uglevodorodlar. 1930 yillarda amerikalik olim. m.d'yuar benzol molekulasidagi elektronlarning taqsimlanishini bir nechta qator tuzilishlar orqali ifodalash mumkinligini taklif qildi. quyida beshta 1-5 rezonans tuzilish keltiriladi: benzol qatori arenlari. nomlanishi. benzol molekulasidagi vodorod atomining boshqa guruhlarga (alkil, alkenil,alkinil) almashinishidan hosil bo'lgan mahsulotlar kabi qaraladi. masalan: toluol o-ksilol m-ksilol p-ksilol etilbenzol 1,2-d.m.b 1,3-d.m.b 1,4-d.m.b 1,2,3-trimetil 1,2,4-tru.m.b. 1,3,5-t.m.b. izopro.b. 1,2,4,5-t.m.b benzol psevdokumol mezitilen kumol durol vinilbenzol etinilbenzol stirol fenilatsetilen izomeriyasi ikkita o'rinbosarli benzollar uchta izomerga ega bo'ladi : orto-, meta-, para. arenlarning radikallari quyi...

This file contains 31 pages in PPTX format (372.9 KB). To download "aromatik uglevodorodlar", click the Telegram button on the left.

Tags: aromatik uglevodorodlar PPTX 31 pages Free download Telegram