bilish nazariyasi

DOCX 242 стр. 5,5 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 242
o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi mavzu: bilish nazariyasi. № mundarija betlar i. 4 1-modul. falsafa falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohyati. 4-20 borliq va rivojlanish falsafasi. 20-25 bilish nazariyasi. 25-30 mantiq. 31-43 jamiyat va inson falsafasi. 43-55 axloq va qadriyatlar falsafasi (etika). 55-69 estetika nazariyasi. 69-80 global jarayonlar va barqaror taraqqiyot. 80-86 2-modul. korruptsiyaga qarshi kurashish global korruptsiya – ijtimoiy madaniy inqiroz oqibati. 87-94 korruptsiyaga qarshi kurash mexanizmlari. 94-101 3-modul. dinshunoslik din – madaniyat fenomeni. 101-120 buddaviylik va xristian dini tarixi va falsafasi 120-135 islom dini tarixi va falsafasi. 135-153 islom qadriyatlari. 153-162 diniy mutaassiblik va dindorlik 162-176 seminar mashg'ulotlari 177-179 1-modul. falsafa falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohyati. borliq va rivojlanish falsafasi. bilish nazariyasi. mantiq. jamiyat va inson falsafasi. axloq va qadriyatlar falsafasi (etika). estetika nazariyasi. global jarayonlar va barqaror taraqqiyot. 2-modul. korruptsiyaga qarshi kurashish global korruptsiya – ijtimoiy madaniy inqiroz oqibati. korruptsiyaga qarshi kurash mexanizmlari. …
2 / 242
nch so'zlar: falsafa, filosofiya, faylasuf, monizm, dualizm, plyuralizm, materializm, idealizm, gnostitsizm, agnostitsizm, ratsionalizm, irratsionalizm, sensualizm, skeptizm, empirizm, mifologiya, teologiya, dunyoqarash, diniy dunyoqarash, falsafiy dunyoqarash, ontologiya, gnoseologiya, aksiologiya, metodologiya, praksiologiya, logika, etika, estetika, miqdor, sifat, sakrash, me'yor, ayniyat, tafovut, ziddiyat, qarama-qarshilik, inkorni inkor, dialektik inkor, vorisiylik, kategoriya, falsafaning milliyligi va umuminsoniyligi, antik falsafa, stsientizm, antistsientizm, hayot falsafasi, psixoanaliz, neotomizm, ekzistentsializm, neokantizm, neopozitivizm, germenevtika, pragmatizm, strukturalizm 1. “falsafa” atamasining mazmun-mohiyati va falsafaning asosiy masalalari. insoniyat bugungi kunga kelib, ijtimoiy hayotning barcha sohalarida ulkan yutuqlarga erishdi. fan va texnika, madaniyat va maorif beqiyos rivojlandi. odamzod o'zining aql-zakovati va mehnati bilan juda ko'p yangiliklar yaratdi. dunyoning ko'plab sir-asrori kashf etildi, buyuk ixtirolar qilindi. ma'naviy boyliklar orasida falsafa ilmida to'plangan hikmatlar xazinasi eng muhim o'rin tutadi. har bir davrning buyuk donishmandlari bo'ladi. ular o'z yurti va xalqining tafakkuri, ruhiyati hamda orzu-intilishlarini falsafiy ta'limotlarida, muayyan darajada ifoda etganlar, jamiyat farovonligi va millat ravnaqi uchun xizmat qiladigan …
3 / 242
ri bayon qilingan aksariyat darsliklarda ushbu atama qadimgi yunon tilidagi «filosofiya» so'zidan olingani va u «donishmandlikni sevish» («filo» — sevaman, «sofiya» — donolik) degan ma'noni anglatishi ta'kidlanadi. bu ushbu atamaning lug'aviy ma'nosi bo'lib hisoblanadi. asrlar davomida filosofiya so'zining ma'no-mazmuniga xilma-xil qarashlar, uning jamiyat, inson va fanlar tizimidagi o'rniga nisbatan turlicha munosabat va yondashuvlar bo'lgan, bu atamaning mohiyat-mazmuni ham o'zgarib borgan. «filosofiya» atamasi va u ifoda etadigan bilimlar majmui qadimgi yunoniston va rimda eramizdan avvalgi vii-iii asrlarda yuz bergan buyuk yuksalish natijasi sifatida yuzaga kelgan. o'sha davrda endigina shakllanib kelayotgan nazariy fikrning ifodasi bo'lgan falsafiy tafakkur olamni yaxlit va bir butun holda tushunish mujassamiga aylangan. qadimgi yunonistonda «filosofiya» atamasini dastlab, matematika fani orqali barchamizga yaxshi ma'lum bo'lgan, buyuk alloma pifagor ishlatgan. evropa madaniyatiga esa, u buyuk yunon faylasufi aflotun asarlari orqali kirib kelgan. shu tariqa, u avvalo, qadimgi yunonistonda alohida bilim sohasiga, to'g'rirog'i, «fanlarning otasi», ya'ni asosiy fanga aylangan. qadimgi dunyoda …
4 / 242
larini egallagan, ustoz va muallim sifatida shuhrat qozongan alloma va mutafakkir kishilar tushunilgan. xix asr nemis qadriyatshunosi i. rikkert ham shunga o'xshash fikrni quyidagicha bayon qilgan: «odamzod olam va odam hamda hayotning qadrini anglab, ular omonat bir narsa ekanini tushuna boshlagan davrlardan falsafiy fikrlashga kirishgan. binobarin, birinchi faylasuf, kim bo'lganidan qat'i nazar, hayotni qadrlaydigan kishi bo'lgani shubhasiz». falsafa, avvalo, muayyan ilmiy bilimlar tizimidir. u, bir tomondan, insonning voqelikni aql vositasida idrok etishi, ikkinchi tomondan, ongning afsona va rivoyatlar asosidagi shakllardan uzil-kesil ajralish jarayoni natijasidir. bu ikki jihat bir-biri bilan uzviy bog'liq. chunki behuda xayolparastlik, havoyi va afsonaviy fikrlash tarzidan xalos bo'lish ilmiy bilimlarni egallash orqali ro'y beradi. eng muhimi, falsafa kundalik turmushda uchrab turadigan eskilik asoratlari, bid'at va cheklanishlarga muholif bo'lgan hurfikrlikdir. falsafa aynan ana shunday yangi dunyoqarashning shakllanishi uchun asos bo'ldi. «falsafa» atamasi «filosofiya»ning sharq ijtimoiy tafakkuridagi shaklidir. odatda u tushuncha sifatida tor va keng ma'nolarda qo'llanadi. xususan, keng …
5 / 242
ks ettirish imkoniyati tug'iladi. ammo ontologiya, gnoseologiya, naturfilosofiya, antropologiya kabi fan sohalari nuqtai nazaridan qaralsa, ushbu ta'rifda umuminsoniylik va universallik falsafaning asosiy xususiyati ekanini ta'kidlash lozim bo'ladi. haqiqiy falsafa tafakkur mahsuli bo'lgan narsalarni oliy darajadagi haqiqat sifatida mutlaqlashtirmaydi. bu borada suqrotning «men hech narsani bilmasligimni bilaman» degan e'tirofi haqiqat mezonidir. holbuki, suqrot qadimgi yunonistonning eng bilimli faylasufi bo'lgan. u bilimdon, bahs-munozara chog'ida har qanday suhbatdoshni ham mot qilib qo'ya olgani haqida tarixda misollar ko'p. falsafiy bilimlar rivoji uzluksiz jarayon bo'lib, u insoniyatning tafakkur bobida ilgari erishgan yutuqlarni tanqidiy baholashni taqozo etadi. biroq bu ularni tamoman rad etish, ko'r-ko'rona tanqid qilish lozim degani emas, balki ularga xos barcha xato va kamchiliklarni anglab, yaxshi va ijobiy jihatlaridan foydalanish demakdir. ana shunday tanqidiy yondashuv va vorislik falsafaning muhim xususiyatlaridan biridir. bu fanning oldiga qo'yilgan vazifalarga va uning hayotdagi o'rniga qarab, ijtimoiy taraqqiyotning turli davrlarida unga bo'lgan munosabat ham o'zgarib borgan. bu munosabatlar dastlabki …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 242 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bilish nazariyasi"

o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi mavzu: bilish nazariyasi. № mundarija betlar i. 4 1-modul. falsafa falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohyati. 4-20 borliq va rivojlanish falsafasi. 20-25 bilish nazariyasi. 25-30 mantiq. 31-43 jamiyat va inson falsafasi. 43-55 axloq va qadriyatlar falsafasi (etika). 55-69 estetika nazariyasi. 69-80 global jarayonlar va barqaror taraqqiyot. 80-86 2-modul. korruptsiyaga qarshi kurashish global korruptsiya – ijtimoiy madaniy inqiroz oqibati. 87-94 korruptsiyaga qarshi kurash mexanizmlari. 94-101 3-modul. dinshunoslik din – madaniyat fenomeni. 101-120 buddaviylik va xristian dini tarixi va falsafasi 120-135 islom dini tarixi va falsafasi. 135-153 islom qadriyatlari. 153-162 diniy mutaassiblik va dindorlik 162-176 seminar mashg'...

Этот файл содержит 242 стр. в формате DOCX (5,5 МБ). Чтобы скачать "bilish nazariyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bilish nazariyasi DOCX 242 стр. Бесплатная загрузка Telegram