axloqning kelib chiqishi va axloqiy fikrlar taraqqiyoti

DOCX 190 pages 5,3 MB Free download

190 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 5,3 MB

Fayl turi DOCX

Pages 190

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 190

o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi «___________________________» kafedrasi «__________________________ » fanidankurs ishi bajardi: _____________________ guruh talabasi rahbar: _____________________ toshkent 2025 mavzu: axloqning kelib chiqishi va axloqiy fikrlar taraqqiyoti. reja: 1. etika fanining predmeti va jamiyat hayotidagi o'rni. 2. axloqning kelib chiqishi va axloqiy fikrlar taraqqiyoti. 3. axloqiy tushunchalar va axloqiy madaniyat. 4. bioetikaning axloqiy jihatlari. 1. etika fanining predmeti va jamiyat hayotidagi o'rni. evropada yunoncha «ethos» so'zidan olingan «etika» nomi bilan bizga tanish bo'lgan axloq falsafasi bir necha ming yillik tarixga ega bo'lgan qadimiy fan. bu atamani ilk bor yunon faylasufi arastu ilmiy muomalaga kiritgan. etika fani axloqning kelib chiqishi va mohiyatini, kishining jamiyatdagi axloqiy munosabatlarini o'rganadi. «axloq»so'zi arabchadan olingan bo'lib, insonning muomala va ruhiy xususiyatlari majmuini, fe'lini, tabiatini anglatadigan «xulq» so'zining ko'plik shaklidir. «axloq» iborasi ikki xil ma'noga ega: umumiy tushuncha sifatida u fanning tadqiqot ob'ektini anglatsa, muayyan tushuncha …

2 / 190

hun namuna bo'la oladigan ijobiy xatti–harakatlar yig'indisi, insoniy kamolot darajasini belgilovchi ma'naviy hodisa. etika va estetika. avvalo, insonning har bir xatti–harakati va niyati ham axloqiylikka, ham nafosatga tegishli bo'ladi, ya'ni muayyan ijobiy faoliyat ham ezgulik (ichki go'zallik), ham nafosat (tashqi go'zallik) xususiyatlarini mujassam qiladi. ayni paytda, bu ikki fanda ba'zan bir tushunchaning ikki xil ko'rinishini uchratish mumkin. chunonchi, estetikasidagi ulug'vorlik tushunchasi, axloqshunoslikda qahramonlik tarzida tavsiflanadi. shuningdek, estetikada ildizi axloqshunoslikka borib taqaladigan inson axloqiyligi darajasi bilan bog'liq xulqiy go'zallik degan tushuncha ham mavjud. etika va dinshunoslik. etikaning dinshunoslik bilan aloqasi shundaki, har ikkala fan ham bir xil muammo – axloqiy mezon muammosini hal etishga qaratilgan. chunki umumjahoniy dinlar vujudga kelguniga qadar mavjud bo'lgan ma'lum urf–odatlar va qadriyatlar muayyan diniy qonun–qoidalarga, muqaddas diniy kitoblarga katta ta'sir ko'rsatgan. ayni paytda, dinlar ham axloqqa ana shunday ta'sir o'tkazganlar. etika va huquqshunoslik.etika huquqshunoslik bilan aloqasi uzoq tarixga ega. ma'lumki, juda ko'p hollarda axloq me'yorlari bilan …

3 / 190

sixologiya) bilan aloqasi alohida ahamiyatga ega bo'lgan. zotan, bu ikkala fan kishilar xatti–harakati, fe'l–atvori va mayl–istaklarini o'rganadi. lekin bu o'rganish ikki xil nuqtai nazardan olib boriladi: ruhshunoslik u yoki bu xatti–harakat, fe'l–atvor, sababiy asos (motiv)larning ruhiy tabiati va shakllanish shart–sharoitlarini ochib beradi, axloqshunoslik esa ruhshunoslik tadqiq etgan hodisalarning axloqiy ahamiyatini tushuntiradi. etika va sotsiologiya. ma'lumki, sotsiologiya insonlarning ommaviy xatti–harakati va ularning qonuniyatlarini faqat muayyan ijtimoiy tuzum doirasidagina tadqiq etadi. axloqshunoslik esa, o'z mohiyatiga ko'ra, lozim bo'lganda, muayyan ijtimoiy tuzum yoki davr doirasidan chiqib, inson axloqining yuksak yutug'i sifatida kelgusi davrlar uchun ham tarixiy va axloqiy ahamiyat kasb etgan shaxsiy, istisnoli xatti–harakatlarni hamda ularning sababiy asoslarini o'rganadi. etika va siyosatshunoslik. siyosiy kurash qarama–qarshi axloqiy qoidalar va talablar kurashini taqozo etadi. shaxsiy intilishlar bilan davlat va jamiyat manfaatlarining mosligi, maqsadlar va vositalarning pok yoki nopokligi muammolari o'rtaga chiqadi. lekin, aslida siyosat qay darajada axloqiylik kasb etsa, shunchalik u oqilona bo'ladi. shuningdek, rahbarlik …

4 / 190

axsning kamol topishida katta rol o'ynaydi, insonga ezgulikka qarab borish va yovuzlikdan qochish yo'lini ko'rsatadi. axloqning kommunikativ vazifasini ham borki, u inson munosabatlarini go'zal taomilga aylantirishda muomala odobi, etiket singari me'yoriy qonun–qoidalar majnunni ishlab chiqishda muhim ahamiyat kasb etadi, mohiyatan u muomalani imkon boricha insoniy, go'zal munosabat, yoqimli aloqa sifatida ro'y berishiga ko'maklashadi, kishida yuksak muomala madaniyatining shakllanishiga, tilning shirin, imo–ishoraning nozik, suhbatining yoqimli bo'lishiga olib keladi. axloqning yana bir vazifasi esa – bilish. u insonga axloqiy bilim beradi. shu bilim vositasida odam o'z hatti–harakatini boshqaradi, hissiyotlarning qaysi biriga ustuvorlik berish kerak va qaysi birini sabr bilan engish lozimligini belgilaydi, kundalik hayotda duch keladigan axloqiy muammolarni hal etishda kishiga ko'maklashadi. axloqning insoniylashtirish vazifasi ham muhim. u odamzotni hayvoniy xislatlardan – zulm, zo'ravonlik, zug'um, adolatsizlik, insofsizlik kabi qator illatlardan forig' bo'lishi, yuksak insoniy fazilatlar bilan yo'g'rilib yashashi, doimo komillikka intilishiga ko'maklashish bilan belgilanadi. 2. axloqning kelib chiqishi va axloqiy fikrlar taraqqiyoti …

5 / 190

va muruvvatni yuksak baholaganlar hamda qadrlaganlar. axloq falsafasi nuqtai nazaridan qadimgi misr «mayyitlar kitobi» katta ahamiyatga ega. misrliklar nazdida har bir inson o'lgandan so'ng, oxiratda hisob beradi. «pxatotep o'gitlari»dagi ba'zi nasihatlar yuksak badiiyati bilangina emas, balki quldorlik davri talablarini chetlab o'ta olgan umuminsoniy demokratik fikrlar tarzida, haqiqiy donishmandlik va insonparvarlik namunasi sifatida ham hanuzgacha kishini hayratga soladi: «qimmatbaho toshdek yashirindir oqilona so'z, holbuki uni don tuyayotgan cho'ridan topish mumkin». «avesto». qadimgi turonzamin va eronzamindagi axloqiy tafakkur taraqqiyoti zardushtiylik dinining vujudga kelishi bilan bog'liq. taxminan bundan 40 – 30 asr muqaddam yoyila boshlagan bu dinning qadimgi xorazmda yaratilgan «avesto» deb atalgan muqaddas kitobida asosiy axloqiy fazilatlar va illatlar sanab o'tiladi, talqin etiladi. unda zardushtiylik ilohi ahuramazda – ezgulik, ahriman esa yovuzlik timsoli sifatida namoyon bo'ladi; ezgulik va yovuzlik, yorug'lik va zulmat, hayot va mamot o'rtasidagi abadiy kurashning ibtidosi aks etadi. shuni alohida ta'kidlash joizki, «avesto»da inson oliy jonzot tarzida talqin etiladi. …

Want to read more?

Download all 190 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "axloqning kelib chiqishi va axloqiy fikrlar taraqqiyoti"

o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi «___________________________» kafedrasi «__________________________ » fanidankurs ishi bajardi: _____________________ guruh talabasi rahbar: _____________________ toshkent 2025 mavzu: axloqning kelib chiqishi va axloqiy fikrlar taraqqiyoti. reja: 1. etika fanining predmeti va jamiyat hayotidagi o'rni. 2. axloqning kelib chiqishi va axloqiy fikrlar taraqqiyoti. 3. axloqiy tushunchalar va axloqiy madaniyat. 4. bioetikaning axloqiy jihatlari. 1. etika fanining predmeti va jamiyat hayotidagi o'rni. evropada yunoncha «ethos» so'zidan olingan «etika» nomi bilan bizga tanish bo'lgan axloq falsafasi bir necha ming yillik tarixga ega bo'lgan qadimiy fan. bu atamani il...

This file contains 190 pages in DOCX format (5,3 MB). To download "axloqning kelib chiqishi va axloqiy fikrlar taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: axloqning kelib chiqishi va axl… DOCX 190 pages Free download Telegram