laboratoriya mashg'ulotlar bo'yicha uslubiy qollanma

PDF 33 sahifa 1,2 MB Bepul yuklash

33 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,2 MB

Fayl turi PDF

Sahifalar 33

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 33

oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti « kimyo» fanidan laboratoriya mashgʻulotlar boʻyicha uslubiy qoʻllanma toshkent 2020 1- laboratoriya ishi laboratoriya tajribalarini bajarishda texnika xavfsizligi talabalar laboratoriya mashg‟ulotlarini mexanik ravishda emas, balki tushungan holda bajarishlari lozim. shuning uchun har bir mashg‟ulot oldidan nazariy tushunchalarni o‟zlashtirishlari va laboratoriya ishlarini bajarish texnikasini o‟zlashtirishlari lozim. kimyodan qilinadigan laboratoriya mashg‟ulotlarida har xil portlovchi, alangalanuvchi suyuqliklar, kuchli kislota va ishqorlar bilan ishlaniladi. shuning uchun quyidagi ehtiyot choralarini ko‟rish kerak: laboratoriyada ishlashning umumiy qoidalari 1. talaba laboratoriyada xalatsiz ishlashi mumkin emas. ishlashda ozodalikka, tinchlikka, saranjomlikka hamda xavfsizlik texnikasi qoidalariga rioya qilish kerak. 2. talaba laboratoriya mashg„ulotida darslik va ma‟ruza materiallaridan tegishli nazariy bilimlarni o„zlashtirish uchun laboratoriya ishining mazmuni bilan tanishishi lozim. 3. talaba tajriba o„tkazayotgan paytda o„z ish stoli ustida ammiak, kistota va shunga o„xshash boshqa zaharli moddalarni bug„latishi mutlaqo mumkin emas. agar tajribada taqozo qilinsa, ish mo„rili …

2 / 33

s. buning uchun maxsus so`rg`ich (grusha -nok) lardan foydalanish lozim. 8. laboratoriyada reaktivlarni ta‟mini tatib ko„rish mutlaqo mumkin emas. 9. kislotalarni suyultirishda suvni kislotaga emas, balki kislotani suvga quyish lozim, aks holda sachrab zarar yetkazishi mumkin. esda saqlang! 1. probirkaga biror suyuqlik solib qizdirayotganda uni qiya ushlab, yuqorisidan boshlab asta-sekin qizdirish kerak. probirkaning og`zini ishlayotganlardan chetga qaratib tutish kerak. 2. mashg„ulot tugagandan keyin talabalar idishlarini yuvishi, suv jo„mragini berkitishi, gaz, elektrni o„chirishi va ish joyini tartibga solib laborantga topshirishi lozim. laboratoriyada ko‘ngilsiz hodisalar ro‘y berganda amal qilinishi kerak bo‘lgan 1. laboratoriyada ishlashda biror yeringizga: qo„lga, ko„zga yoki betga ishqor sachrasa, darhol ko„p miqdor suv bilan so„ngra esa quyidagi birikmalarning eritmalari bilan yuving. a) sirka kislotaning ( coohch3 ) bir foizli eritmasi bilan yuvib, vazelin surkab bog„lang; b) borat kislota ( 33boh ) ning kuchsiz eritmasi bilan yuvish; v) qayd etilgan eritmalar bilan yuvilgandan so„ng vrachga murojaat qilish zarur. 2. agar …

3 / 33

limon shimish kerak. 8. xlor ta‟sirida zaharlanganda ammiak yoki vino spirti eritilgan qaynoq suv bug„i bilan nafas oling. 10. azot oksidlari (no, no2), sulfat angidrid va metan (ch4) gazlaridan zaharlanganda darhol toza havoga chiqish, so„ngra vrachga murojaat qilish kerak. 11. laboratoriyada ishlash qoidalarini puxta o„zlashtirmagan talabaga laboratoriyada ishlashga ruxsat etilmaydi! 12. idishlardagi gazni yaqin turib hidlamang. gazni hidlash zarur bo„lsa, ehtiyot bo„lib havoni qo„lingiz bilan idish og„zidan o„zingizga tomon yelpitib hidlang. 13. suyuqlik qizdirilayotgan idish ustiga engashib qaramang, suyuqlik sachrashi mumkin. 14. laboratoriyadan ketishdan oldin gaz gorelkalarining jo„mraklari bekikligini ko„zdan kechiring. kimyo laboratoriyasda ishlatiladigan jixozlar va shisha idishlar konussimon probirkalar oddiy probirka o‘lchov pipetkalar voronka stakan chinni havoncha kristalizator retarta konussimon kolba eksikator o`lchov kolbasi bunzen kolbasi tubi yumaloq kolba vyurs kolbasi yoqish uchun qoshiqcha byuretkalar petri chashkasi menzurka qaytar sovutgich spirtovka kipp apparati shtativ 2- laboratoriya ishi anorganik birikmalarning olinish va xossalari ishning maqsadi : anorganik birikma sinflari: oksid, …

4 / 33

ni parchalash natijasida ham oksidlar hosil qilish mumkin . oson parchalanadigan tuzlar sifatida ammoniy dixrimat (nh4)cr2o7 yoki kaliy dixromat k2cr2o7 dan foydalanish mumkin. bu tuzlardan ozroq miqdorda olib chinni plitkacha ustiga solinadi. uning ustiga ozgina spirt tomiziladi va yoqiladi. bunda ammoniy dixromat tuzi huddi sun‟iy vulqon hosil qilgandek bo‟lib parchalanadi. tajribaning borishini kuzatganimiz holda reaksiya tenglamasini yozing. kuzatilayotgan o‟zgarishlarni tushuntiring . 3–tajriba : oksidlarga kislotalar ta’sir ettirib, tuz hosil qilish. bu ishni bajarish uchun probirkaga mis(ii)– oksiddan ozroq soling. uning ustiga 20 %li sulfat kislotadan yetarli miqdorda quying. so‟ng probirkani shtatiga o‟rnatib, ohista qizdiring.qizdirish jarayonini probirkadagi mis oksidi batamom erib ketguncha davom ettiring. eritmaning rangi qanday o‟zgarishini kuzating va bajarilgan tajribaning reaksiya tenglamasini yozing 4– tajriba : neytrallash reaksiyasi asosida tuz hosil qilish. buning uchun 1 l suvda 160 gr naoh eritib tayyorlangan eritmasidan 10 ml o‟lchab olib, ilgaritddan tayyorlab qo‟yilgan og‟irligi ma‟lum bo‟lgan , chinni kosachag solinadi. uning ustiga …

5 / 33

hosil qilish. buning uchun hcl dan kichkina kolbachaga 10-15 ml solinadi. uning ustiga bir necha tomchi fenolftaleni tomiziladi. so`ng maxsus tayyorlangan ishqor yordamida neytrallanadi . buning uchun ishqor eritmasi kolbachadagi kislota ustiga asta-sekin tomiziladi. bunda kislota bilan ishqorning normalligi bir xil bo`lishi lozim. neytrallanish reaksiyaning oxirgi borgan-bormaganligini, eritma rangining o`zgarishi bilan aniqlash mumkin. ishqor solingan byuretkaning hajmi ma‟lum bo`lgani tufayli, 10 ml bir normallik kislotani titirlash uchun ketgan ishqorning miqdorini hisoblash mumkin. 7-tajriba: amfoter asoslarini hosil qilish. buning uchun probirkaga aliminiy sulifat tuzuning suvdagi eritmasidan ozgina solinadi. uning ustiga ishqor eritmasidan cho`kma hosil bo`lguncha oz-ozdan tomiziladi. hosil qilingan eritma bilan cho`kma yaxshilab chayqatiladi va ikkita probirkaga taqsimlanadi. birinchi probirkaga xlorid kislota, ikkinchi probirkaga cho`kma erib ketguncha natriy ishqoridan tomiziladi. ikkala probirkadagi cho`kmaning erib ketgani sababini tushuntiring. qilingan ishning reaksiya tenglamasini yozib ko`rasating. 3 - laboratoriya ishi metall ekvivalentining molar massasini aniqlash. ishning maqsadi - ostvald probirkasida suyultirilgan kislotadan metall ta`sirida …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 33 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"laboratoriya mashg'ulotlar bo'yicha uslubiy qollanma" haqida

oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti « kimyo» fanidan laboratoriya mashgʻulotlar boʻyicha uslubiy qoʻllanma toshkent 2020 1- laboratoriya ishi laboratoriya tajribalarini bajarishda texnika xavfsizligi talabalar laboratoriya mashg‟ulotlarini mexanik ravishda emas, balki tushungan holda bajarishlari lozim. shuning uchun har bir mashg‟ulot oldidan nazariy tushunchalarni o‟zlashtirishlari va laboratoriya ishlarini bajarish texnikasini o‟zlashtirishlari lozim. kimyodan qilinadigan laboratoriya mashg‟ulotlarida har xil portlovchi, alangalanuvchi suyuqliklar, kuchli kislota va ishqorlar bilan ishlaniladi. shuning uchun quyidagi ehtiyot choralarini ko‟rish kerak: laboratoriyada ishlashning umumiy qoidalari 1. tal...

Bu fayl PDF formatida 33 sahifadan iborat (1,2 MB). "laboratoriya mashg'ulotlar bo'yicha uslubiy qollanma"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: laboratoriya mashg'ulotlar bo'y… PDF 33 sahifa Bepul yuklash Telegram