xix asr ikkinchi yarmi xx asr boshlarida o‘zbekistonda san’atning o‘zgarishi

DOCX 18 стр. 1,8 МБ Бесплатная загрузка

18 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,8 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 18

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 18

xix asr ikkinchi yarmi xx asrda o‘zbekistonda me’morchilik, tasviriy san’at, miniatyura va amaliy san’at reja: kirish 1. xix asr ikkinchi yarmida o‘zbekistonda me’morchilik 2. xix asr oxiri – xx asr boshlarida tasviriy san’at va miniatyura 3. xx asrda amaliy san’atning rivoji 3. sovet davri va san’atning yangi bosqichi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish xix asr ikkinchi yarmi va xx asr o‘zbekiston san’ati tarixida muhim davr hisoblanadi. bu davrda mamlakatda ijtimoiy-siyosiy hayot, madaniyat va san’at sohalarida tub o‘zgarishlar yuz berdi. xususan, me’morchilik, tasviriy san’at, miniatyura hamda amaliy san’at an’anaviy shakllarda davom etishi bilan birga yangi yo‘nalishlar va uslublar bilan boyidi.xix asrning ikkinchi yarmiga kelib, o‘zbekiston hududida qadimdan shakllangan me’moriy an’analar davom etdi. masjid, madrasa, maqbara va boshqa inshootlar xalq hunarmandchiligi yutuqlari bilan uyg‘un holda qurildi. shu bilan birga, shaharsozlikda ham zamonaviylikka yuz tutgan yangi loyihalar paydo bo‘ldi.tasviriy san’at va miniatyura esa o‘zining milliy qiyofasini saqlab qolgan holda, asta-sekin realizm va naturalizm yo‘nalishlariga …

2 / 18

ehtiyojlari asosida rivojlantirildi. shu bilan birga, o‘zbek san’ati xalqaro miqyosda ham tanila boshladi.mazkur davrni o‘rganish bugungi kunda juda dolzarb. chunki xix–xx asrlarda shakllangan san’at namunalari nafaqat milliy madaniyatimizning bebaho qismi, balki jahon san’atida ham alohida o‘rin egallaydi. shu sababdan, ushbu referat o‘zbekistonda xix asr ikkinchi yarmi va xx asrda me’morchilik, tasviriy san’at, miniatyura hamda amaliy san’atning taraqqiyoti jarayonlarini yoritishga qaratilgan. xix asr ikkinchi yarmida o‘zbekistonda me’morchilik xix asrning ikkinchi yarmi o‘zbekiston me’morchiligining o‘ziga xos rivojlanish davri bo‘lib, bu davrda an’anaviy uslublar nafaqat saqlanib qoldi, balki yangi sharoitlarga moslashib, yangilanish jarayonlaridan o‘tdi. rossiya imperiyasining markaziy osiyoga kirib kelishi, savdo-sotiqning kuchayishi va ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar me’morchilik sohasida chuqur ta’sir ko‘rsatdi. bu davrda qurilgan inshootlar o‘zbek xalqining boy madaniy merosini aks ettirib, shu bilan birga zamonaviy elementlarni o‘z ichiga oldi. me’morchilikning asosiy yo‘nalishlari madrasa, masjid va maqbaralar qurilishi, shuningdek, shaharsozlik va mahalliy me’morlarning ijodiy faoliyati bo‘ldi. ushbu bobda bu jarayonlarni batafsil ko‘rib chiqamiz, chunki …

3 / 18

arda takrorlandi. bu davomiylik xalqning diniy va madaniy hayotiga bog‘liq edi: madrasalar va masjidlar nafaqat ibodat joylari, balki ilmiy va ijtimoiy markazlar sifatida xizmat qilardi.ammo yangilanish jarayonlari rossiya imperiyasining ta’siri ostida kuchaydi. 1865-yilda toshkentning bosib olinishi va 1868-yilda samarqandning egallanishi bilan birga, yangi qurilish texnologiyalari, masalan, metall konstruksiyalar va temirbeton elementlari kirib keldi. bu yangiliklar an’anaviy loy va g‘ishtdan foydalanishga zid kelmasdan, aksincha, ularni to‘ldirdi. masalan, buxoro amirligida qurilgan xudoyorxon saroyida (1870-yillar) an’anaviy bezaklar – gisht panjaralar, o‘ymakor yog‘och ishlar – bilan birga, yangi materiallar ishlatildi. saroyning hashamatli xonalari, masalan, “oltin o‘yin” zali, devorlarida zarhal va ko‘k rangli naqshlar bilan bezatilgan bo‘lib, bu an’anaviy miniatyura san’ati bilan bog‘liq edi. xudoyorxonning me’mori mahalliy usta abdulla usto bo‘lib, u an’anaviy uslublarni yangi sharoitlarga moslashtirishda muhim rol o‘ynadi.yangilanish jarayonlari shaharlarning iqtisodiy o‘sishi bilan bog‘liq edi. savdo karvonlari ko‘payishi bilan chorraha shaharlarda – samarqand, buxoro, toshkentda – yangi karvonsaroylar va savdo majmualari qurildi. bu …

4 / 18

ix asr oxiri) qadimiy konussimon shakllarni saqlab, ammo balandligini oshirib, yangi ko‘rinish oldi. bu yangilanishlar ijtimoiy o‘zgarishlarga javob berardi: rossiya hokimiyati ostida savdo va transport rivojlanishi bilan shahar devorlari mustahkamlanib, yangi darvozalari qurildi. toshkent qo‘rg‘onining xix asr oxiridagi rekonstruksiyasi – devor balandligi 8 metrga yetkazilgan, tepasida ikki otli yura oladigan kenglik – an’anaviy mudofaa tizimini yangi texnologiyalar bilan birlashtirishning yorqin namunasidir.shu tariqa, xix asr ikkinchi yarmida an’anaviy uslublar nafaqat saqlanib qoldi, balki yangilanish orqali me’morchilikni yanada boyitdi. bu jarayonlar o‘zbek xalqining moslashuvchanligini ko‘rsatib, kelajakdagi rivojlanishga poydevor yaratdi. batafsilroq aytganda, bu davrda qurilgan inshootlarning ko‘pchiligi loy-g‘ishtdan qurilgan bo‘lib, ularning bezaklari – girih, islimiy naqshlar – diniy va falsafiy ma’nolarni aks ettirardi. masalan, samarqanddagi shahi zinda majmuasining xix asrda ta’mirlanishi va kengaytirilishi an’anaviy gumbaz uslubini yangi ranglar bilan boyitdi. yangilanish jarayonlari shu bilan cheklanmagan: rossiya muhandislari bilan hamkorlikda qurilgan ko‘priklar va suv ta’minoti tizimlari me’morchilikni infratuzilma bilan bog‘ladi. natijada, o‘zbekiston me’morchiligi global …

5 / 18

rmida o‘zbekiston me’morchiligini o‘tish bosqichiga aylantirdi, bu esa keyingi davrlarda yanada rivojlanishga asos bo‘ldi. madrasa, masjid va maqbaralar qurilishi xix asr ikkinchi yarmida madrasa, masjid va maqbaralar qurilishi o‘zbekiston me’morchiligining markaziy yo‘nalishi bo‘ldi, chunki bu inshootlar diniy, ilmiy va madaniy hayotning asosiy markazlari edi. bu davrda buxoro amirligi, xorazm xonligi va toshkent viloyatida yuzlab bunday qurilishlar amalga oshirildi, ular an’anaviy uslublarni saqlab, ammo yangi sharoitlarga moslashtirildi. madrasalar oliy ta’lim muassasalari sifatida qurilib, ko‘pincha masjid va maqbaralar bilan bir majmuga aylantirildi. masalan, buxorodagi miri arab madrasasi (xix asr oxiri) – bu davrning eng muhim yodgorliklaridan biri bo‘lib, uning qurilishi 1535-yilda boshlangan bo‘lsa-da, xix asrda kengaytirildi va ta’mirlandi. madrasaning hovlisi kvadrat shaklda, markazida hovuz joylashgan, devorlari g‘isht panjaralar bilan bezatilgan. ichki xonalari – darsxonalar – 30-40 talaba uchun mo‘ljallangan bo‘lib, ularning shiftlari o‘ymakor yog‘och bilan qoplangan.masjidlar qurilishida esa funksionallik ustunlik qildi. xix asrning ikkinchi yarmida buxoroda yangi topilgan yog‘och konstruksiyali masjid (taxminan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xix asr ikkinchi yarmi xx asr boshlarida o‘zbekistonda san’atning o‘zgarishi"

xix asr ikkinchi yarmi xx asrda o‘zbekistonda me’morchilik, tasviriy san’at, miniatyura va amaliy san’at reja: kirish 1. xix asr ikkinchi yarmida o‘zbekistonda me’morchilik 2. xix asr oxiri – xx asr boshlarida tasviriy san’at va miniatyura 3. xx asrda amaliy san’atning rivoji 3. sovet davri va san’atning yangi bosqichi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish xix asr ikkinchi yarmi va xx asr o‘zbekiston san’ati tarixida muhim davr hisoblanadi. bu davrda mamlakatda ijtimoiy-siyosiy hayot, madaniyat va san’at sohalarida tub o‘zgarishlar yuz berdi. xususan, me’morchilik, tasviriy san’at, miniatyura hamda amaliy san’at an’anaviy shakllarda davom etishi bilan birga yangi yo‘nalishlar va uslublar bilan boyidi.xix asrning ikkinchi yarmiga kelib, o‘zbekiston hududida qadimdan shakllangan me’moriy a...

Этот файл содержит 18 стр. в формате DOCX (1,8 МБ). Чтобы скачать "xix asr ikkinchi yarmi xx asr boshlarida o‘zbekistonda san’atning o‘zgarishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xix asr ikkinchi yarmi xx asr b… DOCX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram