toshkent san’at obidalari

DOCX 18 стр. 1,7 МБ Бесплатная загрузка

18 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,7 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 18

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 18

toshkent san’at obidalari reja kirish i bob. toshkent san’ati tarixiga umumiy nazar ii bob. toshkentdagi muhim san’at obidalari iii bob. toshkent san’at obidalarining bugungi kundagi ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish toshkent – markaziy osiyoning eng qadimiy va shu bilan birga zamonaviy shaharlaridan biridir. bu shahar ming yillar davomida turli sivilizatsiyalar, madaniyatlar va san’at maktablarining chorrahasi bo‘lib kelgan. toshkent nafaqat o‘zbekiston poytaxti, balki xalqaro miqyosda ham muhim madaniy va siyosiy markaz hisoblanadi. san’at obidalari toshkent tarixining eng yorqin sahifalarini aks ettiradi. ular orqali biz shahar qanday rivojlanganini, qaysi davrlarda qanday me’moriy uslublar shakllanganini va xalqning diniy, madaniy qarashlari qanday bo‘lganini bilib olamiz. xususan, islom davri me’morchiligida qurilgan madrasa, masjid va maqbaralar, shuningdek, sovet davri hamda mustaqillik yillarida barpo etilgan yodgorliklar toshkentning boy merosini ko‘rsatadi.bugungi kunda toshkent san’at obidalari nafaqat tarixiy va madaniy ahamiyatga ega, balki ular poytaxtning zamonaviy qiyofasini belgilashda, yosh avlodni milliy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalashda, shuningdek, turizmni rivojlantirishda muhim …

2 / 18

z, shu jumladan, qadimiy toshkent hududida shakllangan madaniy meros, islom davri me’morchiligi va san’ati, hamda xix–xx asrlardagi me’moriy va san’at yodgorliklarini batafsil ko‘rib chiqamiz. bu jarayon shaharning madaniy evolyutsiyasini ochib beradi, unda mahalliy an’analar va tashqi ta’sirlar uyg‘unlashgan. qadimiy toshkent hududida shakllangan madaniy meros qadimiy toshkent hududi, ya’ni hozirgi o‘zbekistonning sharqiy qismi, bronza davridan boshlab insoniyat madaniyatining muhim markazlaridan biri bo‘lgan. bu yerda shakllangan madaniy meros nafaqat arxeologik topilmalar, balki san’at va hunarmandchilikning ilk shakllari orqali ifodalanadi. toshkent atrofidagi hududlar, masalan, chach (qadimiy toshkent nomi) viloyati, miloddan avvalgi ii ming yilliklarda bronza asbob-uskunalari va bezakli idishlar bilan mashhur bo‘lgan. bu davrda hunarmandlar metallga o‘yma naqshlar qo‘yish, loydan haykalchalar yasash kabi texnikalarni mukammallashtirganlar. masalan, termiz va toshkent yaqinidagi qazilmalar bronza asrlarga oid artefaktlarni ochib bergan, ularda hayvonlar va geometrik naqshlar tasvirlangan bo‘lib, bu mahalliy aholining tabiatga bo‘lgan hurmati va ruhiy dunyosini aks ettiradi.qadimiy chach madaniyati, miloddan avvalgi v–iv asrlarda, ahamoniylar imperiyasi …

3 / 18

’ati misolida bo‘lgani kabi. toshkent yaqinidagi qazilmalar, masalan, afrosiyob (qadimiy samarqand yaqinida, ammo toshkent ta’sir doirasida) kabi joylarda topilgan devor rasmlari, qadimiy xalqlarning hayotini, ov va bayramlarni tasvirlaydi. bu rasmlar rang-barang bo‘lib, tabiiy pigmentlar bilan chizilgan, bu esa mahalliy rassomlarning texnik mahoratini ko‘rsatadi.keyingi davrda, miloddan avvalgi iii–ii asrlarda, yunon-alexandr ta’siri ostida ellinistik san’at elementlari kirib kelgan. toshkent hududida topilgan tangalar va haykalchalar – masalan, afsonaviy qahramonlar tasvirlangan bronza haykallar – bu ta’sirni ko‘rsatadi. ammo mahalliy an’analar ustun bo‘lib qolgan: zargarlik buyumlarida lotincha va sakkal naqshlari aralashgan. bu davrda shakllangan madaniy meros o‘zbekistonning umumiy san’at tarixida muhim o‘rin tutadi, chunki u keyingi islomiy davrga asos bo‘lgan. masalan, qadimiy chachning kulolchiligi san’ati, keyinchalik islomiy bezaklarda qo‘llanilgan geometrik naqshlarning prototipi bo‘lgan.o‘rta asrlarga o‘tishda, milodiy vii–viii asrlarda, arab bosqini bilan islom ta’siri kuchaygan, ammo qadimiy meros saqlanib qolgan. toshkent atrofidagi qishloqlar va shahar qoldiqlari orasida topilgan sopol idishlar va matolar, qadimiy hunarmandchilikning davomi ekanligini …

4 / 18

sosiy rol o‘ynagan. masalan, bronza asrga oid topilmalar, keyinchalik islomiy me’moriy bezaklarda qo‘llanilgan girih (geometrik naqshlar) va islimi (gul naqshlari) ning ilk shakllari bo‘lgan. bu meros bugungi kunda o‘zbekiston muzeylarida, masalan, o‘zbekiston tarix muzeyida saqlanib, tadqiqotchilar va sayyohlar uchun ochiq.qadimiy toshkentning madaniy merosi, shuningdek, folklor va og‘zaki ijod bilan bog‘liq. qadimiy ertaklar va afsonalar san’atda aks etgan, masalan, haykalchalar va rasmlarda qahramonlar va ruhlar tasvirlangan. bu davrda ayollarning roli ham muhim: ular zargarlik va matovarlik san’atida faol ishtirok etganlar. umuman, qadimiy meros toshkentni markaziy osiyoning madaniy markaziga aylantirgan, chunki u buyuk ipak yo‘lining muhim nuqtasi bo‘lgan va sharqiy va g‘arbiy madaniyatlarning uchrashuv joyi bo‘lgan. bu yerda shakllangan san’atning asosiy xususiyatlari – tabiatga yaqinlik, ramziylik va texnik mukammallik – keyingi davrlarda davom etgan. masalan, qadimiy idishlardagi naqshlar, keyinchalik masjid va madrasa devorlarida qo‘llanilgan. shu sababli, qadimiy merosni o‘rganish toshkent san’ati tarixining asosini tushunishga yordam beradi. islom davri me’morchiligi va san’ati (masjid, …

5 / 18

mom masjidi va tilla shayx masjidi kiradi, shuningdek, o‘zbekiston musulmonlari boshqarmasi joylashgan.baroqxon madrasasi 1531–1532 yillarda navro‘z ahmadxon (baroqxon) tomonidan qurilgan bo‘lib, g‘ulom husayn me’mori tomonidan amalga oshirilgan. u kuydirilgan g‘ishtdan qurilgan va ikkita maqbara o‘z ichiga oladi: biri suyunchxo‘jaxon uchun, ikkinchisi baroqxon uchun mo‘ljallangan, ammo u samarqandda dafn etilgan. 1868 yilgi zilziladan keyin 22 metr balandlikdagi gumbaz vayron bo‘lgan, ammo keyinchalik tiklangan. bu madrasa 34 ta xujra, masjid va darsxona bilan jihozlangan bo‘lib, eshiklar fil suyagi va rangli metallardan bezatilgan. uning san’at qiymati – naqshinkorlik va bezaklarda: devorlar girih va islimi naqshlari bilan qoplangan, bu islomiy san’atning ramziy ma’nosini – abadiylik va allohning hamma joyda borligini ifodalaydi.qaffol shoshiy maqbarasi 1541–1542 yillarda xuddi shu me’mor tomonidan qurilgan bo‘lib, kuydirilgan g‘ishtdan yasalgan. u assimetrik gumbazli portalli tuzilishga ega bo‘lib, koshin va majolika bilan bezatilgan. bu maqbara islomiy me’morchilikning klassik namunasi bo‘lib, qadimiy chach an’analarining davomi sifatida geometrik naqshlarni o‘z ichiga oladi. mo‘yi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "toshkent san’at obidalari"

toshkent san’at obidalari reja kirish i bob. toshkent san’ati tarixiga umumiy nazar ii bob. toshkentdagi muhim san’at obidalari iii bob. toshkent san’at obidalarining bugungi kundagi ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish toshkent – markaziy osiyoning eng qadimiy va shu bilan birga zamonaviy shaharlaridan biridir. bu shahar ming yillar davomida turli sivilizatsiyalar, madaniyatlar va san’at maktablarining chorrahasi bo‘lib kelgan. toshkent nafaqat o‘zbekiston poytaxti, balki xalqaro miqyosda ham muhim madaniy va siyosiy markaz hisoblanadi. san’at obidalari toshkent tarixining eng yorqin sahifalarini aks ettiradi. ular orqali biz shahar qanday rivojlanganini, qaysi davrlarda qanday me’moriy uslublar shakllanganini va xalqning diniy, madaniy qarashlari qanday bo‘lganini bilib olam...

Этот файл содержит 18 стр. в формате DOCX (1,7 МБ). Чтобы скачать "toshkent san’at obidalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: toshkent san’at obidalari DOCX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram