tonnellar va metropolitenlar

PPTX 55 pages 17.6 MB Free download

55 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.6 MB

File type PPTX

Pages 55

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 55

slayd 1 tonnellar va metropolitenlar reja: 1. tonnel qurilishining taraqqiyoti. 2. birinchi jahon urushidan so'ng tonnel qurilishi. 3. suv osti tonnellarini qurishda qalqon usuli. 4. birinchi metropoliten qurilishi. 5. tonnel qurish uchun qazilma. 6.tonnellarni qurishning (yopiq va ochiq) usullari. 7. tog' jinslarini qazish usullari va ularda qo'llaniladigan qazish vositalari. 8. tog' jinslarini qazishdagi portlovchi modda va qalqonlar. 9. suv ostida birinchi qurilgan tonnel. 10. dunyodagi eng uzun tonnellar. tayanch so'zlar va iboralar: suv o'tkazish; kommunal tizimlar; tonnellar; tonnellarning gumbaz ko'rinishi; metro; tonnel obdelkasi uchun asosiy material ohak, tsement va rastvor; cho'yan elementlar – tyubinglar; qalqon usuli; portal. tonnel qurilishining tarixi transport maqsadlari, suv o'tkazish, shahar kommunal tizimlarini o'tkazish, ishlab chiqarish korxonalarini joylashtirish uchun mo'ljallangan, katta uzunlikka ega bo'lgan, gorizontal yoki qiya joylashgan er osti, suv osti sun'iy inshooti tonnel deb ataladi. tonnel piyoda va/yoki velosipedlar uchun, avtomobil yoki poezd, tramvaylarning harakatlanishi uchun, suv o'tkazish uchun, shahar xo'jaligi tarmoqlari va sh.o'. …

2 / 55

o'tish joylari o'rnida tonnellar, avtomobil chorrahalarning qismi sifatida tonnellar va sh.o'. lar) har xil transport oqimlarining bir sathda kesishib qolishini oldini olish uchun quriladi. dastlab, er osti qazish ishlarini olib borishdan iborat bo'lgan tonnel qurilishining boshi teran (ancha o'tgan) qadimga borib taqaladi. bizlarning eramizdan ancha oldin bobil, suriya, gretsiya va rimda foydali qazilmalarni qazib olish, g'orlarda istiqomat qilgan odamlar, ularni kengaytirish va ularda ish qurolini yaratish, chaqmoqtosh qazib olish uchun, qabr, maqbara va sh.o'. larni qurish uchun er osti ishlari amalga oshirilgan. keyinroq tonnellar suv bilan ta'minlash va transport maqsadlari uchun ham qurilgan. ko'pgina tonnel ishlari yo'l, suv o'tkazish va drenaj tonnellarini yaratgan rimliklar tomonidan olib borilgan, ularning bir qismi bizning davrimizgacha saqlanib qolgan. tonnel qurilishining taraqqiyoti ishlab chiqarish qurollari va vositalarining rivojlanishi bilan chambarchas bog'langan. tonnel texnikasining saviyasi ishlab chiqarish kuchlarining saviyasiga mos keladi. barcha qadimiy tonnellar, odatda, obdelkani qurishni talab etmaydigan mustahkam qoya jinslarda qurilgan, bunda qazilma (kovlanayotgan …

3 / 55

atish uchun qora poroxni qo'llash tonnellar qurilishining dastlabki sharti bo'lib qoldi. uzunligi 160m bo'lgan birinchi kema qatnovchi tonnel 1679–1681 yillar frantsiyadagi langedok kanalida qurilgan. tonnel qurilishining keyingi taraqqiyotiga turtki bo'lib, kichik qiyalik va baland to'siqlarni bartaraf etishni talab qiladigan temir yo'llarning paydo bo'lishi sabab bo'ldi. uzunligi 1190m bo'lgan birinchi temir yo'l tonneli angliyadagi liverpul – manchester liniyasida 1826–1830 yillarda qurilgan. deyarli bir vaqtning o'zida temir yo'l tonnellarini qurish frantsiya va boshqa evropa davlatlarida keng tarqaldi. tonnel qurilishining tez rivojlanishiga qaramasdan, qo'l bilan burg'ilash va qora poroxni portlatish yordamida quriladigan tonnellarning uzunligi 3,5km dan oshmadi. texnika saviyasi uzun tonnellarni qurish imkoniyatini chekladi. piroksilin (1845 y.) va dinamit (1866 y.) (portlovchi modda) larning kashf qilinishi, hamda tog' ishlarida zarbali-aylanma ta'siridagi burg'ilash mashinalarining (1851 y.) muvaffaqqiyatli qo'llanishi tonnel qurilishida texnik burilish sodir qildi va tonnel quruvchilari oldida turgan eng qiyin masalalarni echish imkonini berdi (frantsiya, italiya va shveytsariya orasidagi katta alp tonnelini qurish). …

4 / 55

ini ko'tarish uchun asosiy material ohak, tsement va rastvorda terilgan xarsangtosh hisoblangan. faqat 1889 yilga kelibgina dastlab tonnellarni rekonstruktsiya qilish uchun, xx asrning birinchi choragidan boshlab tonnel qurilishida beton qo'llanishi keng tarqala boshlandi. birinchi jahon urushidan so'ng tonnel qurilishi birinchi jahon urishidan so'ng tonnel qurilishining ko'lami pasaydi. buni ma'lum darajada bu vaqtga kelib evropaning asosiy davlatlarida temir yo'l tarmoqlarining rivojlanishi ma'lum darajada oxiriga etgani bilan tushuntirish mumkin. bu davrda qurilgan ko'pchilik inshootlar orasida dunyoda eng uzun ikki izli temir yo'l tonnelini ajratish mumkin – o'rtasida aylanib o'tish bekati mavjud bo'lgan florentsiya – bolonya liniyasidagi (1920–1931 yy., uzunligi 18510m) b. apennin tonneli. shu vaqtda (1927 y.) marsel – rona (frantsiya) suv magistralida, uzunligi 7118m li ko'ndalang kesimi bo'yicha dunyoda eng katta (qazilgan joy o'lchamlari 24,5x17,1m) bo'lgan kemalar qatnovchi rov tonneli qurib bitirildi. tog' tonnellarini qurish bilan bir qatorda, avval temir yo'l, birinchi jahon urishidan keyin esa avtomobil yo'llari uchun suv osti …

5 / 55

rilgan, ayniqsa aqsh da faqat nyu-yorkda 19 ta yirik suv osti tonneli mavjud, ulardan eng ahamiyatlisi serbalchiq gruntga qalqonni bosib kirgizish yo'li bilan kunida 13,5m rekord tezligida gudzon daryosi ostidagi linkoln tonneli (tashqi diametr 9,43m, uzunligi 2495m, suv osti qismining uzunligi 1397m) hisblanadi. o'sha vaqtda dunyoda eng uzun suv osti tonneli 6330m uzunlikka ega bo'lgan, 1936–1941 yillarda yaponiyada simonosek bo'g'ozi ostida qurilgan bir izli temir yo'l tonneli hisoblanadi. suv osti tonnellari ichida siqilgan havoni qo'llamasdan yarim qalqon usuli bilan qoyali jinslarda qurilgan mersey (angliya) tonnelining, ko'ndalang kesimi (tashqi diametr 14,1m, uzunligi 3425m, suv osti qismining uzunligi 1372 m) eng kattasi deb hisoblanadi. suv osti tonnellarini qurishda qalqon usuli suv osti tonnellarini qurishda qalqon usuli bilan bir qatorda, qirg'oqda tayyorlanadigan va suv osti transheyasiga cho'ktiriladigan, tushirib-ko'tariladigan sektsiya usulini qo'llash keng ommalashdi. mazkur ilg'or usul ishchilarning salomatligi uchun, zararli siqilgan havoni qo'llash zaruratini inkor etadi, qurilish vaqtini qisqartiradi hamda narxini kamaytiradi. tushirib-ko'tariladigan …

Want to read more?

Download all 55 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tonnellar va metropolitenlar"

slayd 1 tonnellar va metropolitenlar reja: 1. tonnel qurilishining taraqqiyoti. 2. birinchi jahon urushidan so'ng tonnel qurilishi. 3. suv osti tonnellarini qurishda qalqon usuli. 4. birinchi metropoliten qurilishi. 5. tonnel qurish uchun qazilma. 6.tonnellarni qurishning (yopiq va ochiq) usullari. 7. tog' jinslarini qazish usullari va ularda qo'llaniladigan qazish vositalari. 8. tog' jinslarini qazishdagi portlovchi modda va qalqonlar. 9. suv ostida birinchi qurilgan tonnel. 10. dunyodagi eng uzun tonnellar. tayanch so'zlar va iboralar: suv o'tkazish; kommunal tizimlar; tonnellar; tonnellarning gumbaz ko'rinishi; metro; tonnel obdelkasi uchun asosiy material ohak, tsement va rastvor; cho'yan elementlar – tyubinglar; qalqon usuli; portal. tonnel qurilishining tarixi transport maqsadlari, s...

This file contains 55 pages in PPTX format (17.6 MB). To download "tonnellar va metropolitenlar", click the Telegram button on the left.

Tags: tonnellar va metropolitenlar PPTX 55 pages Free download Telegram