bolalarga bag’ishlangan badiiy asarda mazmun va shakl mutanosibligi

PPTX 31 pages 122.7 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 122.7 KB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

bolalarga bag’ishlangan badiiy asarda mazmun va shakl mutanosibligi bolalarga bag’ishlangan badiiy asarda mazmun va shakl mutanosibligi 1. badiiy asarda mazmun va shakl. 2. bolalarga bag‘ishlangan badiiy asarda mazmun va shakl mutanosibligi. 3. xx asrning 2-yarmidagi badiiy asarlar tahlili misolida. badiiy asar “abadiyatni bezaydigan, umri boqiy va mag’zi to’q go’zallik”(a.qahhor) ekan, demak, hayot adabiytga saralanib, tozalanib, poklanib – badiiylashtirib kiritiladi; “ya’ni u qayta bichiladi, qayta tikiladi” va bo’lishi mumkin bo’lgan yangi voqelik (v.belinskiy) yaratiladi. mavzu va g’oya, obraz va xarakter, syujet va kompazitsiya, badiiy til va uslub, tur va janrlar kabi vositalar, asarning mukammalligini, badiiyligini ta’minlashga xizmat qiladilar. ular har bir asarda betakror tarzda uyg’unlashadilar va jonli bir “vujud”ni – badiiyatning aniq bir farzandini dunyoga keltiradilar. adabiy asarning joni – uning mazmuni, lekin bu jonning jon bo’lishi uchun jasad ham kerak. jonni jasadsiz tasavvur qilish mumkin emas (a.qahhor). badiiy asarning bosh mazmuni yozuvchi ifoda qilmoqchi bo’lgan g’oya bo’lsa, ana shu g’oya …

2 / 31

a badiiy asarni tushunish uchun uch bosqichli tahlil usulidan foydalanamiz: 1. mutolaadan oldin: – boshqa fanlardan olgan bilimlaringizni yoki o‘zingizga tanish holatlarni eslang – ular sizga asarni tushunishga yordam beradi. – asar sarlavhasiga e’tibor bering. – asarda nimalar haqida gap ketishi mumkinligini o‘ylab ko‘ring. mutolaa davomida: – asardagi voqealarni kuzating. “nima uchun?” degan savolni o‘ylab ko‘ring. voqealarning keyingi rivojini taxmin qilib ko‘ring. – asardagi obrazlarga, asarning muhim o‘rinlariga, yozuvchi nima demoqchi ekaniga e’tibor bering. bunda sizga matn ichida berilgan savollar yordam beradi. – asarda tasvirlangan voqealarni, qahramonlarni, manzarani xayolingizda xuddi “kino ko‘rayotgandek” tasavvur qiling – bu ham asarni yaxshiroq tu shunishga yordam beradi. mutolaadan so‘ng: – asar haqidagi oldingi va keyingi tasavvurlaringizni solishtiring. – asar haqidagi fikrlaringizni umumlashtiring. – asar qahramonlari va voqealariga baho bering. – asardan nimalarni o‘rganganingiz, qanday xulosaga kelganingizni o‘ylab ko‘ring. nima qilib qo‘yding, sherzod? (erkin malik) solijon aka ko‘z kasalliklari shifoxonasida ancha yotib, davolandi. nihoyat shifo …

3 / 31

b qoldi. ammo og‘ir, bosiq bu odam nimagadir uyiga ketishga oshiqmas edi. o‘ziga bog‘liq bo‘lmagan bir narsa ipsiz bog‘lab turardi. nima uchun solijon aka uyiga ketishga shoshilmayapti? uni “ipsiz bog‘lab turgan” narsa nima bo‘lishi mumkin? kasalxonani, unda yotgan kishini tasavvur qilamiz. odatda kasalxonada uzoq vaqt davolangan kishi ruxsat berilishi bilan uyiga oshiqadi. biroq hikoya qahramoni solijon aka uyiga shoshilmayapti. buning sababi nimada bo‘lishi mumkin? yuqoridagi savol bizni shu haqda o‘ylab ko‘rishga undaydi. u kasalxonada kimnidir kutayotgan bo‘lishi mumkin... shifokor bilan sog‘lig‘i haqida gaplashmoqchi bo‘lishi mumkin... uni uyida hech kim kutmayotgan, yolg‘iz bo‘lgani uchun uyiga oshiqmayotgan bo‘lishi mumkin... ayrim holatlarda savolning javobi asarning keyingi o‘rinlarida bayon qilingan bo‘ladi. bunday vaziyatlarda biz oldinroq bergan javoblarimizni asardagi voqealar bilan qiyoslab, o‘zimiz yoki o‘qituvchimiz yordamida muayyan xulosalar chiqarishimiz mumkin. asar : uning o‘y-fikri jarrohlik xonasida. kasalxona yo‘laklari bu kuni bir muncha tinchib qoladi. sababi oq xalat kiyganlarning ko‘pchiligi ichkarida bo‘lishadi. solijon akaning o‘y-xayollari jarrohlik …

4 / 31

oshbag‘ir deb nom chiqargan. ajab, sherzod haqida ko‘pchilik nega shunday deb o‘ylaydi? u shunaqa bo‘lib tug‘ilganmi? sherzod kamdan kam xursand bo‘lib yuradi. u uyiga kirishga shoshilmaydi. ko‘chada yuraversam deydi. adasi ichadi, oyisi bilan urush-janjal qilaveradi. sherzod ham adasiga o‘xshab o‘rtoqlariga baqiradi, arzimagan narsani bahona qilib, ularni do‘pposlaydi. ulug‘bekni ham tutvolib urdi. ulug‘bek uylariga qochib chiqdi-da, balkondan turib uni so‘kdi. shunda sherzod cho‘zmasini ishga soldi. tosh ulug‘bekning o‘ng ko‘zini jarohatladi. sherzod sizda qanday taassurot qoldirdi? u chindan ham toshbag‘ir bo‘lib tug‘ilganmi? nima uchun u kamdan kam holatlarda xursand yuradi? solijon aka sherzodni nima sababdan “izlayotgan” edi? asardagi obrazlarga tavsif berishda undagi dalillarga suyanamiz. matndagi sherzodning xarakteri tasvirlangan o‘rinlarga e’tibor bersak, u haqida shunday deyilgan: – u yerga ursa, ko‘kka sapchiydigan, tinib-tinchimas bola. – u maktabga ham yolchitib bormaydi. – uning og‘zidan saqich, qo‘lidan cho‘zma tushmaydi. – uning cho‘ntagi to‘la tosh. – undan uchib-qo‘nib yurgan qushlar ham bezillaydi. demak, “sherzod yaxshi bola …

5 / 31

kazgan bo‘larmidi? badiiy asarni turlicha talqin qilish, tushunish mumkin. muallif odatda hamma fikrini ochiq-oydin aytmaydi. qahramonlar ismi, nutqi, harakatlari, narsa-buyumlar va tabiat manzaralari tasviri, matndagi kalit so‘z va so‘z birikmalari – bularning hammasi bizga yozuvchi aytmoqchi bo‘lgan fikrlarni tushunishga yordam beradi. aslida badiiy asar aynan mana shu – ochiq aytilmagan, yashirin fikrlarni kashf qilish, asarning turli xil talqinlarini topish bilan ham qiziqdir. ulug‘bekni solijon aka yotgan xonaga olib kirishdi. ular shu yerda tanishishdi. – isming ulug‘bek ekan, ulug‘bek kimligini bilasanmi? – deb so‘radi solijon aka. – bilaman, u kishi podsho bo‘lganlar, keyin yulduzlarni ko‘p o‘rganganlar. men ham yulduzlarni o‘rganishni yaxshi ko‘raman. – qiziq-ku, – dedi solijon aka, – yulduzlarni qandoq qilib o‘rganib bo‘ladi? – qutb yulduzini bilasizmi? – eshitganman, lekin u haqda hech narsa bilmayman. – kechasi adashib qolgan odamlar, kemalar, hatto qushlar ham qutb yulduziga qarab yo‘llarini aniqlab oladilar, – dedi ulug‘bek. – mabodo sen cho‘lpon yulduzi haqida gapirmayapsanmi? …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarga bag’ishlangan badiiy asarda mazmun va shakl mutanosibligi"

bolalarga bag’ishlangan badiiy asarda mazmun va shakl mutanosibligi bolalarga bag’ishlangan badiiy asarda mazmun va shakl mutanosibligi 1. badiiy asarda mazmun va shakl. 2. bolalarga bag‘ishlangan badiiy asarda mazmun va shakl mutanosibligi. 3. xx asrning 2-yarmidagi badiiy asarlar tahlili misolida. badiiy asar “abadiyatni bezaydigan, umri boqiy va mag’zi to’q go’zallik”(a.qahhor) ekan, demak, hayot adabiytga saralanib, tozalanib, poklanib – badiiylashtirib kiritiladi; “ya’ni u qayta bichiladi, qayta tikiladi” va bo’lishi mumkin bo’lgan yangi voqelik (v.belinskiy) yaratiladi. mavzu va g’oya, obraz va xarakter, syujet va kompazitsiya, badiiy til va uslub, tur va janrlar kabi vositalar, asarning mukammalligini, badiiyligini ta’minlashga xizmat qiladilar. ular har bir asarda betakror tarzda u...

This file contains 31 pages in PPTX format (122.7 KB). To download "bolalarga bag’ishlangan badiiy asarda mazmun va shakl mutanosibligi", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarga bag’ishlangan badiiy … PPTX 31 pages Free download Telegram