antibiotiklar

PPTX 29 pages 1.7 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

mavzu buxoro davlat tibbiyot instituti 302-guruh talabasi zaynutdinova aziza ning farmakologiya fanidan mustaqil ishi. 2 mavzu: antibiotiklar ximioterapevtik moddalarni qo'llashda quyidagi qoidalarga rioya qilish kerak. 1. moddalarni qo'llashdan oddin mikrobiologik tashhis qo'yish, kasallikni qaysi mikroorganizm paydo qilganligini iloji bo'lsa aniq, iloji bo'lmasa taxminan bilish. 2. kasallikni paydo qilgan mikroorganizmlarga eng kuchli qarshilik ko'rsatadigan ximioterapevtik moddani qo'llash. 3. ximioterapevtik moddalar bilan davolashni barvaqt boshlash kerak, chunki kasallik avjiga chiqqanda a'zolarda asliga qaytmas o'zgarishlar boshlansa, ximioterapevtik moddalarning ta'siri kamayib ketadi. 4. organizmda ximioterapevtik moddalar mikroorganizmlar bilan yaqin bevosita to'qnashishi uchun moddalarning shakllarini, yuborish yo'llarini to'g'ri aniqlash. 5. davolash davrida ximioterapevtik moddani kerakli mikroorganizmlarga qarshi kontsentratsiyasini tutib turish kerak. 6. davolash muddati etarli bo'lishi, moddalarning klinik belgilari o'tib ketgandan keyin yana 3—4 kun davomida qo'llash kerak. 4 antibiotiklar mikroorganizmlarning ko'payishiga to'sqinlik qiladi (bakteriostatik ta'sir) mikroorganizmlarning halok bo'lishiga olib keladi (bakteritsid ta'sir) t a s n i f i ta'sir doirasi bo'yicha mikroorganizmlarga qarshi …

2 / 29

kteriostatik xususiyatli: tetratsiklinlar, levomitsetin, xloramfenikol, makrolidlar. β- laktam xalqali antibiotik-lar: penitsillinlar, tsefalosporinlar. monobak-tamlar, karbopenamlar makrolidlar: eritromitsin, oleondomitsin, azitromitsin. kondensatsiyalangan 4 halqali sistema: tetratsiklin dioksiaminofenilpropan unumlari: levomitsetin. aminoglikozidlar: streptomitsin, neomitsin, gentamitsin, monomitsin, kanamitsin. tsiklik polipeptidlar: polimiksinlar 6 antibiotiklar- ning ta'sir mexanizmlari hujayra ichidagi oqsil- ning sintezlanishini buzadi (tetratsiklinlar, levomitsetin, amino- glikozidlar va b.) bakterial hujayra devorining sintezini buzadi (penitsillinlar, tsefalosporinlar) rnk sintezini buzadi (rifampitsin) tsitoplazmatik mem- brananing (qobiq) o'tkazuvchanligini buzadi (polimiksinlar) 7 β-laktam halqali antibiotiklar penitsillinlar tsefalosporinlar tabiiy aminopenitsillinlar karboksipenitsillinlar ureidopenitsillinlar i avlod ii avlod iii avlod iv avlod karbapenemlar monobaktamlar 8 antibakterial ximioterapevtik vositalar antibiotiklar sulfanilamidlar xinolonlar turli sintetik anti- bakterial vositalar sifilis (zahm)ga qarshi vositalar silga qarshi vositalar 9 biosintetik penitsillinlar yuqori antibakterial faollikka ega, ta'sir spektri cheklangan me'da shirasining kislotali muhitida parchalanishi tufay-li faqat parenteral kiritiladi 10 bakterial hujayra qobig'i sintezlanishini buzadi (bakteritsid ta'sir qiladi) zaharliligi past nojo'ya ta'sirlari kam shuning uchun nisbatan keng qo'llaniladi penitsillinlar yuqori faollikka …

3 / 29

ga bo'lishiga 12 mikroorganizmlar ayrim shtammlar- ning β-laktamaza ishlab chiqarish xu- susiyatiga ega ekanligi sababli keyin- gi yillarda β-laktamazaning spetsi- fik ingibitorlari sintez qilindi klavulan kislotasi tazobaktam sulbaktam 13 augmen- tin amoksi- klav unizan tazotsin amoksi- tsillin+ klavulan kislotasi amoksi- tsillin+ klavulan kislotasi ampi- tsillin+ sulbak- tam pipera- tsillin+ tazabak- tim penitsillinlar penitsillium mog'oridan penitsillin (kristall xoldagi, kaliy tuzli, fenoksimetitsillin, bitsillin va boshqalar), aspergillium mog'oridan aspergillin, fumigatsin, klavatsin antibiotiklari tayyorlanadi. nursimon zamburug'lar hosil qiluvchi antibiotiklardan streptomitsin, biomitsin, aureomitsin, xlormitsetin, terramitsin, eritromitsin, neomitsin guruxi (kolimitsin, mitserin, monomitsin) juda aktiv bo'ladi. batsitratsin, polimiksin, gramitsidin va subtilin bakteriyalar ishlab chikaruvchi antibiotiklarga kiradi. bu antibiotiklarning mikroblarga ta'sir etishi zamburug'lardan olinadigan antibiotiklarga nisbatan ancha kuchsizdir. hayvon organizmidan olinadagan antibiotiklar quyidagilardan iborat: kondan – eritrin, balik to'qimalaridan – ekmolin, organizmning turli to'qima va suyuqliklaridan (sutda, qon zardobida, tuxumda, so'lakda, ko'z yoshida va boshkalardan) lizotsim antibiotiklari xosil bo'ladi. penitsillinlar biosintetik penitsillinlar benzilpenitsillin natriyli tuzi, benzilpenitsillin kaliyli tuzi, …

4 / 29

a) yuqori kontsentratsiyani hosil qiladi, shuning uchun benzilpenitsillin siydik yo'llari mikroorganizmlar bilan jarohatlanganda keng qo'llanadi. benzilpenitsillinning ta'sir muddati kam bo'lgani uchun, novokainda eritiladi hamda uning ta'sir muddati uzaytirilgan dyurant turlari olingan: benzilpenitsillinning novokainli tuzi — novotsillin, bitsillin-1, bitsillin-3, bitsillin-5. bular suvda kam eriydigan bo'lib, faqat mushaklar orasiga yuboriladi, yuborilgan joyida to'planib, asta-sekin qonga so'rila boshlaydi. novotsillinning ta'siri 12 soat, bitsillinlarning ta'siri 1—2 hafta, 1 oy davom etadi, qonda yuqori kontsentratsiya hosil qilmaydi, shuning uchun ba'zi o'tkir kasalliklarda (sepsis, og'ir zotiljam) ularni mikroorganizmlarga qarshi ta'siri etarli bo'lmaydi, bunday paytda oddiy penitsillinni qo'llash lozim bo'ladi. penitsillinlar biosintetik penitsillinlar qisqa ta'sir etuvchi: benzilpenitsillin natriyli tuzi, benzilpenitsillin kaliyli tuzi. biosintetik penitsillinlar uzoq ta'sir etuvchi: benzilpenitsillin novokainli tuzi, bitsillin-1, bitsillin-5. yarimsintetik penitsillinlar: oksatsillin natriyli tuzi, ampitsillin, amoksitsillin, karbenipenitsillin dinatriyli tuzi, tikartsillin, azlotsillin. ta'sir mexanizmi transpeptidaza fermentini falajlab, hujay- ra qobig'i hosil bo'lishiga to'sqinlik qiladi va bakteritsid ta'sir ko'rsatadi. penitsillinlarni qo'llanilishi zotiljam, angina, sepsis, saramas, qoqshol, …

5 / 29

rditda (giyohvandlarda), meningit, sepsis). ampitsillin. enterokokk infektsiyasida (e.faecalis): sepsis, endokardit. penitsillinlarni nojuya ta'sirlari allergik reaktsiya – terida toshmalar, dermatit.enteral yo'l bilan yuborilganda –glossit, stomatit, ko'ngil aynashi, diareya. disbakterioz, kandidamikoz. penitsillinlar miqdori oshsa, neyrotoksik hamda kardiotoksik ta'sir ko'rsatadi. metitsillin—qonga, buyrakka, oksatsillin — jigar fermentlariga zaharli ta'sir ko'rsatishi mumkin. kislotalarga chidamli enteral yo'l bilan yuboriladigan penitsillinlar — ampitsillin, oksatsillinlar disbakterioz, kandidamikozlarni yuzaga keltirishi mumkin. tsefalosporinlar –tsefalotin, tsefaleksin, tsefaklor, tsefotaksim, tsefuroksim, tsefoperazon, tsefepim, tseftriakson. yarim sintetik antibiotiklar hisoblanadi. mikroorganizm hujayralarining qobig'ini hosil bo'lishiga to'sqinlik qiladi, transpeptidaza fermentini falajlab, bakteritsid ta'sir ko'rsatadi. β –laktam xalqa saqlaydi. ta'sir doirasi keng antibiotik hisoblanadi. tsefalosporinlar 4 ta avlodga bo'linadi. 1-avlod tsefalosporinlar asosan gramm(+) mikroorganizmlarga: pnevmokokk, streptokokk, stafilakokklarga ta'sir qiladi. i-ii avlod tsefalosporinlar gematoentsefalik barerdan o'tmaydi. iii – avlod tsefalosporinlar miya to'qimasiga o'tadi. tsefaloridin nafas yo'llari kasalliklarini — zotiljam, plevrit, o'pka abstsessi, siydik yo'llari infektsiyasini, sepsis, meningitni davolashda penitsillinlar ta'siri bo'lmaganda qo'llanadi. tsefaloridinning gematoentsefalik to'siqdan o'tishi qiyin, lekin …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "antibiotiklar"

mavzu buxoro davlat tibbiyot instituti 302-guruh talabasi zaynutdinova aziza ning farmakologiya fanidan mustaqil ishi. 2 mavzu: antibiotiklar ximioterapevtik moddalarni qo'llashda quyidagi qoidalarga rioya qilish kerak. 1. moddalarni qo'llashdan oddin mikrobiologik tashhis qo'yish, kasallikni qaysi mikroorganizm paydo qilganligini iloji bo'lsa aniq, iloji bo'lmasa taxminan bilish. 2. kasallikni paydo qilgan mikroorganizmlarga eng kuchli qarshilik ko'rsatadigan ximioterapevtik moddani qo'llash. 3. ximioterapevtik moddalar bilan davolashni barvaqt boshlash kerak, chunki kasallik avjiga chiqqanda a'zolarda asliga qaytmas o'zgarishlar boshlansa, ximioterapevtik moddalarning ta'siri kamayib ketadi. 4. organizmda ximioterapevtik moddalar mikroorganizmlar bilan yaqin bevosita to'qnashishi uchun m...

This file contains 29 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "antibiotiklar", click the Telegram button on the left.

Tags: antibiotiklar PPTX 29 pages Free download Telegram