shifobaxsh jismoniy tarbiya (shjt)

DOCX 8 pages 23.0 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.0 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

mavzu № 10. bemorlarni sosial va tibbiy reabilitasiyasida shifobaxsh jismoniy tarbiyasi, jismoniy mashqlarni odam organizmiga ta’sir mexanizmi asoslari. shifobaxsh jismoniy tarbiyaning umumiy asoslari. shifobaxsh jismoniy tarbiya (shjt) – bu jismoniy tarbiya vosita-larini kasallikni davolash, oldini olish va bemorlarni reabilitasiyasi maqsadida qo’llashdir. shjtning o’ziga xos xususiyatlari yoki davolash usullari : -shjt tabiiy biologik davolash usulidir. bunda davolash jarayonida tabiiy bo’lgan harakatlar va tabiiy omillardan foydalaniladi; -butun davolanish jarayonida bemorlar faol ishtirok etadilar; -shjt patogenetik davolash usulidir. jismoniy tarbiya vositalari yordami bilan kasalliklrning patogeneziga ta’sir ko’rsatiladi. masalan : bronxial astmada bronxlarning torayishi (spazmi) kuzatiladi. beriladigan maxsus mashqlar yordamida bronxlarning torayishiga ta’sir etib, yo’qotiladi. bunda o’pka ventilyasiyasi oshiriladi, drenajlovchi nafas mashqlari yordamida turib qolgan sekretlar haydaladi; -shjt nospesifik davolash usulidir. davolash maqsadida beriladi-gan mashqlar spesifik ta’sir qilish bilan bir vaqtda, organizmning umumiy reaktivligi,modda almashinuv jarayonlari,organlarning qon bilan ta’minlanishlarini kuchaytiradi; -shjt funksional davolash usulidir. patologik jarayonning rivojlanishi hisobiga organ va sistemalarning funksional holatlarida buzilishlar …

2 / 8

’sh bo’g’imlarga beriladi. gips olinganidan so’ng har xil mashqlar beriladi (tuzatuvchi, mexanotera-piya, muvozanatga, koordinasiyaga va h.z) va ular yordamida buzilgan funksiyalar yaxshilanadi va tiklanadi. shifobaxsh jismoniy tarbiyaning ta’sir mexanizmlari : 1.neyro-reflektor-gumoral ta’sir – jismoniy mashqlar nerv resep-torlarining nospesifik qo’zg’atuvchilari bo’lib hisoblanadilar. ular nerv reseptorlariga ta’sir etib, markazga intiluvchi yo’l orqali mnsga bora-dilar. u yerda gipofiz-gipotalyamus sistemasi orqali o’tib, retikulyar for-masiya va po’stloq ostida joylashgan har xil markazlarga ta’sir etib, impulslarni o’zgartirilgan holda markazdan qochuvchi nerv yo’llari orqali patologik o’chog’iga qaytib tushadi va quyidagilarga olib keladi: -qon va limfa aylanishi yaxshilanadi; -modda almashinuv jarayoni faollashadi; -biologik aktiv moddalarning ajralishi kuchayadi; -regenerasiya va reporasiya jarayonlari yaxshilanadi; -to’qima trofikasi yaxshilanadi. bunday ta’sirlar natijasida og’riq susayadi va qoladi, yallig’lanish holatlari kamayadi, spazmalitik ta’sirni yuzaga keltiradi. 2.kompensator (to’ldiruvchi) ta’sir – bunda organizmdagi patologik o’zgarishlar o’rni to’ldiriladi va patologik jarayonning avj olib ketishi-ning oldi olinadi. masalan : nafas organlari kasalliklarida, nafas jarayo-nida ishtirok etuvchi mushaklarga mashqlar …

3 / 8

shqlar shjtning asosiy vositasi bo’lib hisoblanadi. jismoniy mashqlar quyidagilarga bo’linadi : 1.gimnastik mashqlar 2.amaliy sport mashqlari 3.o’yinlar gimnastik mashqlar jismoniy mashqlarning asosini tashkil etadi. gimnastik mashqlar o’z navbatida bo’linadi : a.nafas mashqlariga : a)statik yoki turg’un nafas mashqlari -ko’krak nafas mashqlari -diafragmal yoki qorin orqali nafas mashqlari -to’liq yoki aralash nafas mashqlari -lokal yoki mahalliy nafas mashqlari b)dinamik nafas mashqlari -fiziologik nafas mashqlari -strelnikova bo’yicha paradoksal nafas mashqlari – o’pkaning venti-lyasiyasini oshirish va drenajini yaxshilash uchun beriladi, qo’l va oyoqlar bilan birgalikda harakat qilinib, asosiy e’tibor nafas olishga qaratiladi. v)maxsus nafas mashqlari -ritmik yurish – bunda nafas olish yurishga moslashtiriladi, ya’ni 1-nafas olinadi, 2-nafas chiqariladi. -tovushli nafas mashqlari – tovushli nafas mashqlarini bajarish maqsadida unli va undosh harflardan foydalaniladi. bu mashqlar o’pka ventilyasiyasini oshirish maqsadida qo’llaniladi, masalan : nafas olib, nafas chiqarishda unli harflardan foydalaniladi. shuningdek nafas yo’lla-ridan balg’amni haydash maqsadida nafas chiqarishda undosh harflarni aytish bilan amalga oshiriladi. -drenajlovchi …

4 / 8

aklari uchun mashq -oyoq mushaklari uchun mashq -butun tana mushaklari uchun mashq b) faollik belgisi bo’yicha mashqlar -passiv mashqlar – tushak tartibotidagi bemorlar uchun tavsiya etiladi, metodist, shifokor, hamshira yoki boshqalar yordamida mashqlar bajariladi -faol mashqlar – bemorlar o’zi mustaqil mashqlarni bajaradi -ideomotor mashqlar – hayolan bajariladigan mashq, organizmga neyroreflektor ta’sir ko’rsatadi v) snaryadlarni qo’llash belgisi bo’yicha mashqlar -snaryadsiz bajariladigan mashqlar -snaryadlar bilan bajariladigan mashqlar (gimnastik tayoqcha, medisin-bol, koptok, sakratgich, halqa, espander, gantella va h.z) -snaryadlarda bajariladigan mashqlar (gimnastik skameykalar, sog’lomlashtiruvchi narvon, sog’lomlashtiruvchi disk va h.z) -mexanoterapiya – bunda tibbiy asboblar, apparatlar va trenajerlardan foydalaniladi. tibbiy asboblar – og’izni va lablarni kengaytiruvchi, apparatlar – ortopedik moslamalar, yordamchi moslamalar va jom apparati, trenajerlar – veloergometr, velotrenajer, yuguruvchi yo’lka, “eshkak eshish”, kuch talab qiluvchi trenajerlar, “chigiritka” trenajeri va h.z. g) o’quv-tarbiyaviy belgisi bo’yicha mashqlar -intizomlashtiruvchi mashqlar -tayyorlovchi mashqlar -tuzatuvchi (korreksiyalovchi) mashqlar -mos harakatli (koordinasiyaga) mashqlar -ritmoplastik mashqlar -muvozanat uchun mashqlar -tirmashish mashqlari …

5 / 8

amalga oshiriladi; -harakatli o’yinlar – stol tennisi, badminton, kegelban, kreket va h.z. ular yordamida bemorlarning emosional holati yaxshilanadi, harakat kengligi oshiriladi, o’sib boruvchi yuklamalarga organizm moslashtiriladi; -sportga oid o’yinlar – voleybol, basketbol, futbol va h.z. ular ham bemorlarning emosional holatini yaxshilaydi, o’sib boruvchi yuklamalarga organizmni moslashtiradi. tabiatning tabiiy omillari tabiatning quyidagi tabiiy omillaridan foydalaniladi : -aeroterapiya – havo bilan davolash; -gidroterapiya – suv bilan davolash; -tallasoterapiya – dengiz suvlari bilan davolash; -gelioterapiya – quyosh nurlari bilan davolash. bu omillardan organizmni chiniqtirish, kasallikning oldini olish va davolash maqsadida qo’llaniladi. shifobaxsh massaj massaj qo’l yoki apparat yordamida amalga oshiriladi. qo’l bilan massaj qilinganda quyidagilarga e’tibor beriladi, qo’l har doim limfa oqimi bilan yaqin yotgan limfatugunlari tomon harakat qiladi. qo’l bilan massaj qilinganda quyidagi usullar qo’llaniladi : -silash; -siqib chiqarish (qon tomirlardagi qon haydaladi); -yumshatish (bo’yin, orqa, qo’l, qorin, sonning oldingi yuzasi, dumba mushagi, boldir); -surtish (ko’krak qafasi, orqa, hamma bo’g’imlar); -tebratish. massaj …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shifobaxsh jismoniy tarbiya (shjt)"

mavzu № 10. bemorlarni sosial va tibbiy reabilitasiyasida shifobaxsh jismoniy tarbiyasi, jismoniy mashqlarni odam organizmiga ta’sir mexanizmi asoslari. shifobaxsh jismoniy tarbiyaning umumiy asoslari. shifobaxsh jismoniy tarbiya (shjt) – bu jismoniy tarbiya vosita-larini kasallikni davolash, oldini olish va bemorlarni reabilitasiyasi maqsadida qo’llashdir. shjtning o’ziga xos xususiyatlari yoki davolash usullari : -shjt tabiiy biologik davolash usulidir. bunda davolash jarayonida tabiiy bo’lgan harakatlar va tabiiy omillardan foydalaniladi; -butun davolanish jarayonida bemorlar faol ishtirok etadilar; -shjt patogenetik davolash usulidir. jismoniy tarbiya vositalari yordami bilan kasalliklrning patogeneziga ta’sir ko’rsatiladi. masalan : bronxial astmada bronxlarning torayishi (spazmi) kuz...

This file contains 8 pages in DOCX format (23.0 KB). To download "shifobaxsh jismoniy tarbiya (shjt)", click the Telegram button on the left.

Tags: shifobaxsh jismoniy tarbiya (sh… DOCX 8 pages Free download Telegram