umumiy psixologiya fanida xayol mavzusi

PPTX 17 pages 759.6 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 759.6 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

powerpoint presentation sharof rashidov nomidagi samdu matematika fakulteti 377 a-guruh talabasi toxirova vaziraning umumiy psixologiya fanidan tayorlagan prezentatsiyasi mavzu; xayol reja: xayol haqida tushuncha. xayol turlari. xayol jarayonlari. tasavvur turlari va xayol shakllaridagi individul xususiyatlar xayol yoki fantaziya, tafakkur kabi yuksak bilish jarayonlariga kiradi va faqat odamlarga xos bo`lgan faoliyatlarda yuzaga chiqadi. mehnatning tayyor natijasini xayolga keltirmay turib, ishga kirishib bo`lmaydi. fantaziya yordamida kutilayotgan natijani tasavvur qilish - inson mehnatining hayvonlar instinktiv harakatlaridan tubdan farqidir. xayol inson faoliyatining barcha jabhalarida yuzaga chiqadi. masalan, oddiy stol yasash uchun ham uning shakli qanday bo`ladi, nima uchun kerak, rangi, balandligi va h.k.larni oldindan tasavvur qilish lozim. bir so`z bilan aytganda, ishni boshlashdan oldin bu stolni tayyor holda ko`ra bilish talab qilinadi. xayol inson ijodiy faoliyatining zarur elementi bo`lib, mehnatning oxirgi va oraliq mahsulotlarida o`z ifodasini topadi. xayol mehnat natijalarini narsalarda gavdalantirishga undaydi va shuning bilan birga muammoli vaziyat aniq bo`lmagan hollarda ish-harakat programmasini …

2 / 17

aniq bo`lsa, masalani echish yo`lining mohiyati ko`proq tafakkur qonunlariga tobe bo`ladi. agar muammoli vaziyat ko`p jihatdan o`zining noaniqligi bilan ajralib tursa, dastlabki ma`lumotlarni aniq analiz qilish juda qiyin bo`lsa xayol mexanizmlari ishga tushadi xayol o`zining faolligi va aktivligi bilan xarakterlanadi. shu bilan birga xayol kishini faollikka undovchi kuch, turtki sifatida ham ishlaydi. lekin ayrim hollarda xayol faoliyatning o`rnida, ya`ni soxta faoliyat sifatida harakat qilishi mumkin. odam og`ir ahvolga tushganda, biror masalani echa olmaganda, o`z xatolaridan qochishga harakat qilgan kabi hollarda u foydasiz orzularga, real hayotdan uzoq fantastika olamiga kirib ketishi mumkin. bunday hollarda kishi amalga oshirib bo`lmaydigan ish-harakat rejalarini tuzadi. xayolning bunday turi passiv xayol deb ataladi. passiv xayol ixtiyoriy yoki ixtiyorsiz yuzaga kelishi mumkin. ixtiyoriy ravishda yuzaga keltirilgan, lekin hayot bilan, real hayotdagi faollikka olib kelmaydigan passiv xayol turi shirin xayol deb ataladi. qandaydir quvonchli, yoqimli narsalar haqida shirin xayollarga berilish hammaga xos. ammo inson hayotida shirin xayol kechirish …

3 / 17

nik, badiiy va boshqa ijodiyotning ajralmas qismini tashkil qiladi. xayol – bu real voqelikni aks ettiruvchi taassurotlarni, qayta tuzish va shu asosda yangi taassurotlarni yaratish jarayoni. xayol – bu obraz, tasavvur yoki g‘oya shaklidagi yangilik yaratishning psixik jarayoni. xayol obrazlari idrok obrazlari va xotira tasavvurlaridan ularda inson hali duch kelmaganlari aniqlanishi va shu tarkibda bo‘lishi bilan farq qiladi. bular inson ko‘z o‘ngida sodir bo‘lmagan va bo‘lishi mumkin bo‘lmagan hodisalar, dalillar, voqealardir. xayol obrazlari o‘zida sodir bo‘lishi kutilgan voqea va hodisalarni tutishi mumkin. shu bilan birga, xayollarda kashf etilgan yangilik doimo haqiqatda mavjud bo‘lganlar bilan u yoki bu darajada bog‘langan bo‘ladi. xayol obrazlari idrok obrazlariga, shuningdek, xayolda chuqur o‘zgarishlarga uchraydigan xotira tasavvurlariga ham tayanadi. insonning individual taraqqiyoti jarayonida xayol tafakkur bilan uzviy aloqada shakllanadi. xayol obrazlarini tuzish inson aqliy taraqqiyotining yuqori darajasidagina amalga oshishi mumkin. ko‘p hollarda xayol yangi echimni topish zaruriyati tug‘ilganida, ya’ni, harakatdan o‘zib ketgan holda aks ettirish talab …

4 / 17

avval, uni qanday bajarish zarurligi va uni qanday bajarishini tasavvur qiladi. shunday qilib, u avvaldan keyinchalik sodir bo‘ladigan amaliy faoliyatda ishlab chiqariladigan moddiy jism obrazini yaratadi. xayolning fiziologik asosi nerv aloqalarini dolzarblashtirish, ularning emirilishi, qayta guruhlarga qo‘shilib, yangi tizimlarga birlashishi, o‘tmish tajribada shakllanib bo‘lgan vaqtinchalik aloqalar yangi uyg‘unliklarining hosil bo‘lishidan iborat. bunda mavjud bo‘lgan vaqtinchalik aloqalarning oddiy holda dolzarblashtirilish yangilikning yaratilishiga olib bormaydi. yangilikning yaratilishi avval bir-biri bilan uyg‘unlashmagan vaqtinchalik nerv aloqalaridan hosil bo‘lgan uyg‘unlikni taqazo etadi. xayol jarayoni ikkila xabarlovchi tizimlarning hamkorlikdagi faoliyatidan iborat. bunda ikkinchi xabar tizimi – so‘z katta ahamiyatga ega bo‘ldi. inson hayotida xayol qator maxsus vazifalarni bajaradi. ulardan birinchisi voqelikni obrazlarda ifodalash va masalalarni hal etishda ulardan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘lishdan iboratdir. xayolning bu vazifasi tafakkur bilan bog‘liq bo‘lib, unga organik tarzda kiritilgandir. xayolning ikkinchi vazifasi emotsional holatlarni boshqarishdan iborat. o‘z xayoli ko‘magida inson qisman bo‘lsada, ko‘pgina ehtiyojlarni qondirish, uning natijasida yuzaga kelgan zo‘riqishni kamaytirishga …

5 / 17

zida artistlik, ijodkorlik, tanqidiy, yaratuvchilik va antitsipiruyushee xayol turlarini mujassamlashtiradi. obrazlarning mustaqilligi va haqiqiyligiga bog‘liq ravishda xayol yaratuvchi va ijodkor bo‘ladi. yaratuvchi xayol – bu ma’lum inson uchun biror yangilikni so‘z orqali ta’riflash yoki uni shartli ravishda aks ettirish (chizma, notali yozuv va boshqalar) ga tayangan holda tasavvur qilish. xayolning bu turi insonning turli xil faoliyatida, shu bilan birga, ta’limda ham keng qo‘llaniladi. xuddi shunday, yaratuvchi xayol ishchiga mehnat operatsiyalarini chizmalar bo‘yicha bajarishga yordam beradi. ijodiy xayol – bu yangi obrazlarni tayyor ta’riflar yoki shartli tasvirlarga tayanmagan holda yaratish. xayolning bu turi davomida inson mustaqil holda boshqa odamlar yoki jamiyat uchun qadrli bo‘lgan, faoliyatning aniq o‘ziga xos mahsulotida gavdalangan yangi obraz va g‘oyalar yaratadi. ijodiy xayol inson ijodiy faoliyati barcha turlarining tarkibiy qismi asosi bo‘lib hisoblanadi. antitsipatsiyaviy xayol insonning juda muhim va zarur qobiliyati – kelajakdagi voqealarni oldindan sezish, harakatlarining natijasini ko‘ra olish va boshqalar asosida yotadi. insonning bu qobiliyatiga …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy psixologiya fanida xayol mavzusi"

powerpoint presentation sharof rashidov nomidagi samdu matematika fakulteti 377 a-guruh talabasi toxirova vaziraning umumiy psixologiya fanidan tayorlagan prezentatsiyasi mavzu; xayol reja: xayol haqida tushuncha. xayol turlari. xayol jarayonlari. tasavvur turlari va xayol shakllaridagi individul xususiyatlar xayol yoki fantaziya, tafakkur kabi yuksak bilish jarayonlariga kiradi va faqat odamlarga xos bo`lgan faoliyatlarda yuzaga chiqadi. mehnatning tayyor natijasini xayolga keltirmay turib, ishga kirishib bo`lmaydi. fantaziya yordamida kutilayotgan natijani tasavvur qilish - inson mehnatining hayvonlar instinktiv harakatlaridan tubdan farqidir. xayol inson faoliyatining barcha jabhalarida yuzaga chiqadi. masalan, oddiy stol yasash uchun ham uning shakli qanday bo`ladi, nima uchun kerak, r...

This file contains 17 pages in PPTX format (759.6 KB). To download "umumiy psixologiya fanida xayol mavzusi", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy psixologiya fanida xayol… PPTX 17 pages Free download Telegram