psixologiyda bilish jarayonlari

PPT 21 pages 773.5 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 773.5 KB

File type PPT

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

faoliyat falsafasi (praksiologiya) * 623-guruh talabasi odiljonova intizor * reja: bilish jarayonlari haqida ma’lumotlar idrok haqida tushuncha idrokning predmetliligi va yaxlitligi idrokning konstantligi va anglanganligi appertseptsiya idrokning turlari ruhiy jarayonlar: idrok sezgi xotira diqqat xissiyot – iroda doirasi tafakkur intellekt ong idrok – sezgi organlariga ta’sir etayotgan predmet va xodisalarni yaxlit xolda, butunligicha ongda aks ettirilishi idrok turlari - ko’rish - eshitish - hid bilish - ta’m bilish - taktil idrok xususiyatlari - idrokning predmetliligi - idrokning anglanganligi - idrokning konstantligi - ma’lum tartibda tuzilganligi - idrokning yaxlitligi tekshiriluvchi qaramagan holda turli shakildagi temir yoki kardondan figuralar uning qo’liga tutqaziladi. tekshiriluvchi bu figurani qog’ozga tasvirlashi kerak. bunda taktil idrok tekshiriladi. odatda asab tizimining buzilishi, aql pastlikda past ko’rsatgichlar aniqlanadi. xotira – xayotiy tajribani esda olib qolish, esda saqlash, esga tushurish jarayoni. xotira turlari: eslab qolish muddatiga ko’ra: 1. qisqa 2. uzoq muddatli 3. operativ ruhiy faollikning xarakteriga ko’ra: 1. kinestetik …

2 / 21

mas. idrok hissiy bilishning yangi, yuqori bosqichidir. idrok jarayonining o‘ziga xos xususiyatlari mavjud. bular: idrokning predmetligi, yaxlitligi, ma’lum tartibda tuzilishi, konstantligi, anglanganligi. * idrokning predmetliligi. idrokning predmetliligi ob’ektivlash ham deyiladi va tashqi olamdan olingan ma’lumotlarni shu olamning o‘ziga qaratishida ifodalanadi. tashqi olamdan kelayotgan ma’lumot, obraz (masalan, o‘qilayotgan kitobning tasviri) bizning sezgi organlarimizda emas (ko‘z ichida emas), balki bizning tanamizdan tashqarida, tashqi olamda deb idrok qilinadi. bu xususiyatsiz odamning amaliy faoliyatini tasavvur qilib bo‘lmaydi. idrokning predmetliligi tug‘ma hisoblanmaydi. sub‘ektda olamning predmetliligini ochib beruvchi ma’lum harakatlar tizimi mavjuddir. bu yerda to‘yish va harakat sezgilari muhim rol o‘ynaydi. harakatlar ishtirok etmaganda idroklarimiz predmetlik sifatiga ega bo‘lmagan, ya’ni tashqi olam ob’ektlariga qaratilmagan bo‘lar edi. * idrokning murakkabligi sezgilar oddiy elementar psixik jarayondir. idrok esa sezgilarga qaraganda murakkab psixik jarayon hisoblanadi. * idrokning predmetliligi va yaxlitligi. predmetlilik idrokning sifati tarzida ish-harakatlarni boshqarishda alohida rol o‘ynaydi. bu xususiyat yordamida tashqi olamdan olingan ma’lumotlarni ana shu olamning …

3 / 21

dagilarda ifodalanadi: har bir idrok tarkibiga ayni vaqtda bir necha sezgi kiradi. masalan, qovunni idrok qilish. bunda quyidagi sezgilar ishtirok etadi qovunning shakli va rangini aks etgiruvchi ko'rish sezgisi, hidini aks ettiruvchi hid sezgisi, mazasinn aks ettiruvchi ta'm sezgisi, harakatni aks etgiruvchi teri sezgisi va boshqalar. bu sezgilar taxlil yordamida ajratib olinadi va idrokning reseptiv tomonini tashkil etadi. ular ishtirokida narsaning barcha xossalari bir butun holda aks ettiriladi. bu esa idrokning perseptiv tomonini tashkil etadi. * idrokning konstantligi va anglanganligi. idrok qilinayotgan tashqi olam, muhit doimo o‘zgarishda, turli holatlarda, turli sharoitlarda namoyon bo‘ladi. turlicha yorug‘likda, fazoda turli holatlarda, turli masofda bo‘ladi. bunday omillar ta’siri ostida ko‘z sezgi organlarimizga kelayotgan ma’lumotlar turlicha bo‘ladi, ularni idrok qilish ham turlicha bo‘lishi kerak. ammo bizning pertseptiv (idrok qilish) tizimimiz bo‘layotgan o‘zgarishlarni to‘g‘rilash, tiklash qobiliyatiga ega. * har bir idrok tarkibiga kishining o'tmishda hosil qilingan bilim va tajribalari kiradi. biz bunday shakl buyumlarni ilgari juda …

4 / 21

ki hodisaga nom beriladi, uni so'z bilan aytiladi mavjud tushuncha doirasiga kiritadi. masalan: "bu gul", bu mashina, "bu kitob" va boshqalar, * idrokning turlari. idrok klassifikatsiyasining asosi, sezgilardagi kabi, idrok jarayonida ishtirok qiluvchi analizatorlaring har xilligidir. idrok jarayonida qancha analizatorning yetakchilik qilishiga ko‘ra ko‘rish, eshitish, tuyush, kinestizik, hid bilish va ta’m bilish idroklari farqlanadi. idrokning sof holatdagi turlari ham uchraydi. odatda ular birlashib ketgan. bundag tashqari materiyaning yashash shakllariga ko‘ra ham idrok turlari, fazoni, vaqtni, harakatni idrok qilish aniqlanadi. * idrokning murakkabligi sezgilar oddiy elementar psixik jarayondir. idrok esa sezgilarga qaraganda murakkab psixik jarayon hisoblanadi. idrokning murakkabligi quyidagilarda ifodalanadi: har bir idrok tarkibiga ayni vaqtda bir necha sezgi kiradi. masalan, qovunni idrok qilish. bunda quyidagi sezgilar ishtirok etadi qovunning shakli va rangini aks etgiruvchi ko'rish sezgisi, hidini aks ettiruvchi hid sezgisi, mazasinn aks ettiruvchi ta'm sezgisi, harakatni aks etgiruvchi teri sezgisi va boshqalar. bu sezgilar taxlil yordamida ajratib olinadi va …

5 / 21

a yoki hodisaga nom beriladi, uni so'z bilan aytiladi mavjud tushuncha doirasiga kiritadi. masalan: "bu gul", bu mashina, "bu kitob" va boshqalar,

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiyda bilish jarayonlari"

faoliyat falsafasi (praksiologiya) * 623-guruh talabasi odiljonova intizor * reja: bilish jarayonlari haqida ma’lumotlar idrok haqida tushuncha idrokning predmetliligi va yaxlitligi idrokning konstantligi va anglanganligi appertseptsiya idrokning turlari ruhiy jarayonlar: idrok sezgi xotira diqqat xissiyot – iroda doirasi tafakkur intellekt ong idrok – sezgi organlariga ta’sir etayotgan predmet va xodisalarni yaxlit xolda, butunligicha ongda aks ettirilishi idrok turlari - ko’rish - eshitish - hid bilish - ta’m bilish - taktil idrok xususiyatlari - idrokning predmetliligi - idrokning anglanganligi - idrokning konstantligi - ma’lum tartibda tuzilganligi - idrokning yaxlitligi tekshiriluvchi qaramagan holda turli shakildagi temir yoki kardondan figuralar uning qo’liga tutqaziladi. tekshirilu...

This file contains 21 pages in PPT format (773.5 KB). To download "psixologiyda bilish jarayonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiyda bilish jarayonlari PPT 21 pages Free download Telegram