kimyoning asosiy qonunlari

PPT 18 pages 6.1 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.1 MB

File type PPT

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

alkini kimyoning asosiy qonunlari na hg cu al reaksiyaga kirishayotgan moddalarning massasi reaksiya natijasida hosil bo’ladigan moddalarning massasiga hamma vaqt teng bo’ladi. lomonosov bu qonunni birinchi marta 1748 yilda ta’rifladi. 1789 yilda moddalar massasining saqlanish qonuni franso’z kimyogari lavuaze tomonidan kashf etildi (lomonosov ishidan bexabar holda) lavuaze kimyoviy reaksiyalarda moddalarning umumiy massalaridan tashqari o’zaro ta’sir qiluvchi moddalar tarkibiga kiruvchi elementlarning massalari ham saqlanib qolinishini ko’rsatadi. moddalar massaning saqlanish qonuni ekvivalentlar qonuni. elementning bir og'irlik qism vodorod, sakqiz og'irlik qism kislorod bilan birika oladigan yoki shularga almashina oladigan miqdori uning k i m yo v i y e k v i v a l e n t i deyiladi. ekvivalentlar qonuni quyidagicha ta'riflanadi: elementlar bir-biri bilan o'zlariining ekvivalentdariga proporsional miqdorlarda birikadi. masalan, 8 g kislorod bilan 20 g kalsiy birikadi; 16 g kislorod bilan 40 g kalsiy birikadi. elementlarning ekvivalenti tajribada analiz, sintez va umuman kimyoviy reaksiya natijalari asosida hisoblab topiladi. …

2 / 18

onunga bo’ysunmadi. tarkibning doimiylik qonuni. ingliz olimi j.dalton 1804 yilda moddaning tuzilishi haqidagi atomistik tasavvurlarga asoslanib, karrali nisbatlar qonuni ta’rifladi: agar ikki element o’zaro birikib bir necha kimyoviy birikma hosil qilsa, elementlardan birining shu birikmalardagi ikkinchi elementning bir xil massa miqdoriga to’g’ri keladigan massa miqdorlari o’zaro kichiq butun sonlar nisbatida bo’ladi. karrali nisbatlar qonuni. italyan fizigi avogadro (1776-1856) moddaning eng kichiq zarrachalari molekulalar, elementlarning eng kichiq zarrachalari esa atomlar degan fikrni aytdi. uning ta’limotiga ko’ra oddiy moddalarning molekulalari bir element atomlaridan, murakkab moddaning molekulalari turli elementlarning atomlaridan tuziladi. avogadro o’z ko’zatish va tajribalariga asoslanib qonunni yaratdi. bir xil haroratda va bir xil bosimda olingan teng hajmdagi har qanday gazlarning molekulalari soni teng bo’ladi. avogadro qonunidan uchta xulosa kelib chiqadi: oddiy gazlarning kislorod, vodorod, azot, xlor molekulalari ikki atomdan iborat. normal sharoitda bir mol miqdordagi gaz 22,4 l hajmni egallaydi va n. sh da, ya’ni normal atmosfera bosimi (101,325 k pa …

3 / 18

bosimida o’zgarmas gaz massasining hajmi gazning absolyut haroratiga proporsional bo’ladi: v=( const t) r,m yoki v1/ v2 = t1/t2 bu yerda: t=273,15+t, uni darajaning kelvin shkalasi deyiladi (k harfi bilan yoziladi) b) o’zgarmas hajmda o’zgarmas gaz massasining bosimi gazning absolyut haroratiga proporsional bo’ladi: p=(const t) v,m yoki r1/r2=t1/t2 gazning bosimi, hajmi va harorati orasidagi bog’lanish ideal gazning holat tenglamasi yoki klapeyron tenglamasi bilan ifodalanadi: p0v0/t0 = pv/t ideal gaz qonunlari. ideal gaz qonunlari. gazning normal sharoiti deb, uning t0=273,15k va p0=101,325 kpa bosimdagi holati qabul qilingan. gazning hajmini normal sharoitda keltirish uchun klapeyron tenglamasidan foydalaniladi: v0=pv 273,15/p0t p0v0/t0 ni r harfi bilan belgilasak, u holda, bir mol ideal gaz uchun: pv=rt, n mol gaz uchun pv=nrt yoki pv=m/m∙rt ga ega bo’lamiz. bu tenglama klapeyron-mendeleev tenglamasi deyiladi. m- gazning massasi, m – uning molekulyar massasi, n-mol soni) r-gazning universal doimiysi deb ataladi. uning qiymatini hisoblash quyidagicha: 1 mol gaz standart sharoitda …

4 / 18

lentini aniqlash. ishning borishi: zn + 2hcl = zncl2 + h2 biror metalning gramm-ekvivalent qiymatini topish uchun 23-rasmda tasvirlangandek asbob yig’iladi. bu asbob 300 ml hajmli yassi tubli kolba (a), 200 ml stakan va hajmi 50-100 ml bo’lgan vyurts kolbasi (v) dan iborat. tajriba boshlashdan oldin kolba suv bilan bo’g’zigacha to’ldiriladi. kolba (d) ga voronka orqali 15 – 20 ml konsentratsiyasi 2 n bo’lgan xlorid yoki sulfat kislota eritmasidan ehtiyotlik bilan quying. bu ishni bajarganda kolba bo’g’zining ichki devorlari quruq saqlanib qolishiga erishing. kolbani shtativga gorizontal holatda mahkamlab qo’ying. undan so’ng kichkina rux yoki magniy bo’lagini olib, uni texnik tarozida 0,5 g atrofida (0,01 g aniqlik bilan) tortib oling. tortib olingan metalni filtr qog’ozga o’rab, (nima uchun?) ehtiyotlik bilan kolba ichiga tushiring va zudlik bilan tiqin orqali kolbani berkiting. metall bilan kislota reaksiyasidan ajralib chiqayotgan gaz suvni (a) kolbadan stakan (b) ga siqib chiqaradi. stakan (b) ga siqib chiqarilgan suv …

5 / 18

gaz qonunlari, tarkibning doimiylik qonuni, massaning saqlanish qonunlari kim tomonidan qachon yaratilgan va bu qonunlarni ta’riflang. molekulyar, empirik va struktura formulalariga misollar keltiring. haqiqiy va nisbiy atom massa deb nimaga aytiladi va ular qanday hisoblanadi? molyar hajm deb nimaga aytiladi? masalalar yechish namunasi bir element oksidi tarkibida 50,45 % kislorod bor. agar shu elementning nisbiy atom massasi 55 ga teng bo’lsa uning valentligini toping. yechim: a)exoy oksidning umumiy foizi 100 % bolsa, elementning foizi: 100-50,45=49,55 % ga teng. b) elementning atom massasidan foydalanib kislorodning miqdorini aniqlaymiz: 49,55 % (e) --------55 g 50,45 % (o) -------- x g x=56 g (o) v) kislorodning mollar soni hisoblanadi n=56/16=3,5 ya’ni eo3,5 yoki (eo3,5)*2= e2o7 j: demak element valentligi vii ga teng. masalalar yechish namunasi 5,4 g metallni eritish uchun ekvivalenti 36,5 ga teng bo’lgan xlorid kislotadan 21,9 g sarf bo’ldi. metall ekvivalenti hamda metallni eritish vaqtida ajralib chiqqan vodorod hajmini aniqlang. yechim: 1usul. …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoning asosiy qonunlari"

alkini kimyoning asosiy qonunlari na hg cu al reaksiyaga kirishayotgan moddalarning massasi reaksiya natijasida hosil bo’ladigan moddalarning massasiga hamma vaqt teng bo’ladi. lomonosov bu qonunni birinchi marta 1748 yilda ta’rifladi. 1789 yilda moddalar massasining saqlanish qonuni franso’z kimyogari lavuaze tomonidan kashf etildi (lomonosov ishidan bexabar holda) lavuaze kimyoviy reaksiyalarda moddalarning umumiy massalaridan tashqari o’zaro ta’sir qiluvchi moddalar tarkibiga kiruvchi elementlarning massalari ham saqlanib qolinishini ko’rsatadi. moddalar massaning saqlanish qonuni ekvivalentlar qonuni. elementning bir og'irlik qism vodorod, sakqiz og'irlik qism kislorod bilan birika oladigan yoki shularga almashina oladigan miqdori uning k i m yo v i y e k v i v a l e n t i deyiladi. ek...

This file contains 18 pages in PPT format (6.1 MB). To download "kimyoning asosiy qonunlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoning asosiy qonunlari PPT 18 pages Free download Telegram