gumanistik psixologiya

PPT 21 pages 1.0 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPT

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

pedagogik muloqotni samarali tashkil etishning pedagogik shart-sharoitlari gumanistik psixologiya isomidinova madina r e j a: shaxsga doir bixevioral-kognitiv nazariyalar skinner nazariyasining asosiy g‘oyalari respondent va operant xulq tushunchalari. shaxsning gumanistik nazariyasi shaxsga doir gumanistik nazariyada ikki asosiy yo‘nalishlar farqlanadi. birinchisi, “klinik” (klinikaga yo‘naltirilgan) amerikalik psixolog k.rodjers qarashlarida o‘z ifodasini topgan yo‘nalish. ikkinchisi “motivatsion” yo‘nalish. uning asoschisi amerikalik psixolog a.masloudir. mazkur ikki yo‘nalish o‘rtasida muayyan tafovutlar bo‘lsa-da, ularni bog‘lab turgan jihatlar ko‘p uchraydi. gumanistik psixologiya yo‘ndashuvi vakillari shaxs taraqqiyotining asosiy manbai deb avtoaktualizatsiyaga bo‘lgan tug‘ma moyilliklarni nazarda tutadilar. shaxs taraqqiyoti deb ushbu tug‘ma moyilliklarning namoyon bo‘lishiga aytishadi. k.rodjersga fikriga ko‘ra, inson psixikasida ikki tug‘ma moyillik mavjud. birinchisi, muallif tomonidan “avtoaktualizatsiya tendensiyasi” deb nomlangan moyillik inson shaxsining bo‘lajak xususiyatlari negizini o‘zida jo etgan. ikkinchi tug‘ma moyillik – “organizmik nazorat jarayoni” – shaxs taraqqiyotini idora etuvchi mexanizmdir. mazkur moyilliklar asosida odam taraqqiyoti davomida “men”ning alohida shaxsga doir tuzilmasi paydo bo‘ladi. u o‘z ichida …

2 / 21

‘rinishini ajratib bergan: ularni qondirish mobaynida o‘z-o‘zidan yo‘qolib ketadigan «defitsitar» ehtiyojlar hamda qondirilishi ularni kuchaytiruvchi “o‘sishga doir” ehtiyojlar. maslou fikriga ko‘ra, motivatsiyaning besh darajasi mavjud: fiziologik (oziqlanish, uxlash ehtiyjlari); himoyalanganlik ehtiyoji (uy-joyga ega bo‘lish, ish joyiga ehtiyoj); bir insonning boshqa bir insonga nisbatan ehtiyojini ifodalovchi mansublik ehtiyoji, masalan, oila qurishga; o‘zini-o‘zi baholash ehtiyoji (o‘zini hurmat qilish, o‘z g‘ururini saqlash); avtoaktualizatsiya ehtiyoji (ijod qilish, go‘zallikka intilish, to‘kis bo‘lish kabi metaehtiyojlar). ro‘yxat boshidagi ikki ehtiyoj defitsitar, uchinchisi – oraliq ehtiyoj, to‘rtinchi va beshinchi ehtiyojlar o‘sishni ta’minlaydigan ehtiyojlar sirasiga kiritilgan. maslou motivatsiyaning mantiqiy ketma-ketlikda rivojlanish qonunini ifoda etgan. unga ko‘ra odam motivatsiyasi quyidan yuqoriga qarab rivojlanadi, agarki quyi darajadagi ehtiyojlar qondirilmas ekan shaxsning yuqori darajadagi ehtiyojlarining shakllanishi amri mahol bo‘ladi. boshqachasiga aytadigan bo‘lsak, odamning bosh suqadigan uy-joyi bo‘lmas, qorni to‘ymas ekan u oila qurish imkoniyatidan mahrum bo‘ladi, oilasi yo‘q ekan o‘zini-o‘zi hurmat qilolmaydi yoki ijod bilan shug‘ullanishiga monelik qiladigan omillar ko‘payadi. inson uchun …

3 / 21

shaxsning gumanistik modelini konseptual “birliklari” sifatida quyidagilar ilgari suriladi: «real men» — “ayni dam va shu yerda”gi o‘y-fikrlar, tuyg‘ular, kechinmalar yig‘indisi (rodjers k., 1994); «ideal men» — inson o‘zining shaxsiy salohiyatini namoyon qilishi uchun zaruriy sanagan o‘y-fikrlar, tuyg‘ular, kechinmalar yig‘indisi. avtoaktualizatsiyaga bo‘lgan ehtiyoj — shaxs taraqqiyoti va kamolotini belgilaydigan tug‘ma ehtiyojlar (maslou a., 1997). “real men” va “ideal men” amorf (mavhum, noaniq) tushunchalar sirasiga taalluqli bo‘lsada, ularning kongruentiligini (o‘zaro muvofiqligini) o‘lchash imkoniyatlari mavjud. kongruentlikning yuqoriligi “real men” va “ideal men” o‘rtasidagi nisbiy uyg‘unlik belgisidir (o‘ziga berilgan yuqori baho). kongruentlikning quyi darajasi (o‘ziga berilgan past baho) xavotirlilik, depressiya alomatlari belgisidir. tug‘ilish paytida “men”ning ikkala osttuzilmalari to‘kis kongruent bo‘lgani bois, odam fitratida ezgulik mavjud. keyinchalar, tashqi muhit bilan o‘zaro ta’sirga kirish natijasida “real men” va “ideal men” o‘rtasida nomuvofiqlik vujudga kelgani sabab reallikni yanglish idrok etish – subsepsiya – hosil bo‘ladi. “real men” va “ideal men” o‘rtasidagi davomiy va kuchli nomuvofiqlikda psixologik …

4 / 21

en) aniq biladi; uchinchidan, yangi tajribani o‘zlashtirishga maksimal darajada ochiq va hayotni “ayni damda va shu yerda” qanday bo‘lsa shundayligicha qabul qiladi; to‘rtinchidan, barcha odamzotga shartsiz ijobiy munosabatni namoyon qiladi; beshinchidan boshqa odamlarni tushunishga, o‘zida empatiyani rivojlantirishga, olamga o‘zga odam nigohi bilan qarashga intiladi. to‘kis shaxs sifatlari: reallikni samarali idrok etadi; xulqi tabiiy va sodda; muammoni va vazifani hal etishga yo‘nalgan; olamni “bolalarcha”idrok etadi (hayrat); oliy kechinmalarni boshdan o‘tkazadi, shavq tuyadi; odamzotga samimiy yordam berishga intilish; chuqur shaxslararo munosabatlarni o‘rnata olish; yuqori darajadagi axloqiy mezonlar. demakki, gumanistik yondashuvga binoan, shaxs – odamiy menning botiniy olamidir, u esa – avtoaktualizatsiya natijasidir. shaxs tuzilmasi - “real men” va “ideal men” o‘rtasidagi nisbatning individual ko‘rinishidir; shuningdek, ehtiyojlar va avtoaktualizatsiya taraqqiyotining individual darajasidir. shaxsga doir bixevioral-kognitiv nazariyalar bixeviorizm britan empirizmi nomi ostida mashhur bo‘lgan 16 asrda vujudga kelgan falsafiy maktab g‘oyalariga tayanadi. empiristlar barcha g‘oya va bilimlar empirik yo‘l – sezgi a’zolaridan keladigan tajriba …

5 / 21

li. mazkur nazariyalar muayyan darajada o‘xshash bo‘lsalarda, ularning har birini o‘ziga xos jihatlari mavjud. respondent xulqning ikki ko‘rinishi farqlanadi: 1. shartli reflektor 2. shartsiz reflektor. qo‘llab-quvvatlanish respondent xulq shakllanishiga, respondent xulq saqlanishiga mas’uldir. operant xulq – bu turli vaziyatlar o‘rtasidagi aloqalarni kashf etishga qaratilgan tevarak olam bilan faol eksperimentlar o‘tkazish jarayonida organizm tomonidan ishlab chiqilgan xatti-harakatlardir. operantlar – bu ular paydo bo‘lishiga sabab bo‘ladigan dastlabki stimullar bo‘lmagan ixtiyoriy xatti-harakatlar. agar operant xulq oqibatlari organizmga yoqadigan bo‘lsa, unda ushbu xulqni namoyon qilish ehtimoli ortib boradi. masalan, tushlikka bironbir xali yo‘lingiz tushmagan kafega borgan bo‘lsangiz va ular tomonidan tayyorlangan taom ta’bingizga o‘tirgan bo‘lsa o‘sha joyga yana bir bor kelishingiz ehtimoli kuchayadi. skinner o‘zining ko‘plab tajribalari asosida quyidagi xulosalarni chiqargan: 1.operant xulq o‘rganish davomida shakllanadi 2.operant xulq: sinovlar va xatolar yo‘li bilan; reaksiyalarni hosil qilish yo‘li bilan; kuzatuv yo‘li bilan – shakllanadi. 3. operant xulq paydo bo‘lishiga qo‘llab-quvvatlash mas’uldir. qo‘llab-quvvatlash — xulqdan keyin …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gumanistik psixologiya"

pedagogik muloqotni samarali tashkil etishning pedagogik shart-sharoitlari gumanistik psixologiya isomidinova madina r e j a: shaxsga doir bixevioral-kognitiv nazariyalar skinner nazariyasining asosiy g‘oyalari respondent va operant xulq tushunchalari. shaxsning gumanistik nazariyasi shaxsga doir gumanistik nazariyada ikki asosiy yo‘nalishlar farqlanadi. birinchisi, “klinik” (klinikaga yo‘naltirilgan) amerikalik psixolog k.rodjers qarashlarida o‘z ifodasini topgan yo‘nalish. ikkinchisi “motivatsion” yo‘nalish. uning asoschisi amerikalik psixolog a.masloudir. mazkur ikki yo‘nalish o‘rtasida muayyan tafovutlar bo‘lsa-da, ularni bog‘lab turgan jihatlar ko‘p uchraydi. gumanistik psixologiya yo‘ndashuvi vakillari shaxs taraqqiyotining asosiy manbai deb avtoaktualizatsiyaga bo‘lgan tug‘ma moyill...

This file contains 21 pages in PPT format (1.0 MB). To download "gumanistik psixologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: gumanistik psixologiya PPT 21 pages Free download Telegram