xix asrda usmonli imperiyasi tashqi siyosati

DOCX 34 pages 89.4 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 89.4 KB

File type DOCX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

xix asrda usmonli imperiyasi tashqi siyosati kirish…………………………………………………………………………3 i bob. xix asr boshida usmonli imperiyasining geosiyosiy holati……………………………………………………….6 1.1. usmonli imperiyasi va yevropa davlatlari o‘rtasidagi munosabatlarning tarixiy ildizlari…………………………………………....6 1.2. sharq masalasi: rossiya, angliya va avstriya imperiyalarining siyosiy manfaatlari……………………………………………………………………..8 ii bob. xix asr o‘rtalarida usmonli diplomatiyasi va halqaro munosabatlar…………………………………………….11 2.1. qrim urushi (1853–1856): sabablar, jarayon va natijalar……………..11 2.2. parij tinchlik shartnomasi (1856) va usmonlilar suverenitetining xalqaro e’tirofi………………………………………………………………...13 2.3. tanzimat islohotlari va ularning tashqi siyosiy oqibatlari…………….15 iii bob. xix asr oxiri – usmonli imperiyasining tashqi siyosatda inqirozi va geopolitik ziddivatlar……………18 3.1. 1877–1878-yillardagi usmonli-rossiya urushi va berlin kongressi…..18 3.2. bolqon davlatlarining mustaqillikka erishuvi va imperiyaning parchalanishi………………………………………………………………….21 3.3. usmonli imperiyasining germaniya bilan yaqinlashuvi va nemis kapitalining kirib kelishi……………………………………………………..23 xulosa………………………………………………………………………27 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………..29 kirish mavzuning dolzarbligi. xix asr global tarix uchun siyosiy kuchlar o‘rtasidagi raqobat, imperiyalar o‘rtasidagi geosiyosiy qarama-qarshiliklar va mustamlakachilikning kuchayishi bilan ajralib turadi. bu davrda usmonli imperiyasi nafaqat ichki siyosiy inqiroz, balki tashqi bosimlar ta’sirida ham …

2 / 34

y-geografik shakllanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatgan tarixiy jarayon bo‘lib, bolqon xalqlarining milliy ozodlik harakatlari, yaqin sharqdagi kuchlar muvozanati va yevroosiyo hududidagi xalqaro siyosatning shakllanishida muhim rol o‘ynagan. kurs ishining obyekti. xix asr davomida usmonli imperiyasining tashqi siyosiy faoliyati, diplomatik aloqalari va xalqaro munosabatlar tizimidagi o‘rni. kurs ishining predmeti. usmonli imperiyasi va rossiya, buyuk britaniya, avstriya, germaniya, eron hamda bolqon xalqlari o‘rtasidagi diplomatik aloqalar, urushlar, sulh shartnomalari va geosiyosiy strategiyalar. kurs ishining maqsadi. xix asrda usmonli imperiyasining tashqi siyosatini tarixiy kontekstda tahlil qilish, uning asosiy yo‘nalishlarini aniqlash, asosiy siyosiy qarorlar sabablarini o‘rganish va bu siyosatning xalqaro munosabatlarga ko‘rsatgan ta’sirini baholash. kurs ishining vazifalari 1. xix asr boshidagi usmonli imperiyasining siyosiy-geografik holatini aniqlash; 2. usmonli-rossiya, usmonli-buyuk britaniya, usmonli-germaniya munosabatlarini tahlil qilish; 3. qrim urushi (1853–1856), usmonli-rossiya urushi (1877–1878) va boshqa muhim harbiy-siyosiy voqealarni o‘rganish; 4. berlin kongressining siyosiy oqibatlarini ko‘rsatish; 5. usmonli tashqi siyosatining inqiroz omillarini tarixiy faktlar asosida asoslash. kurs ishining metodologiyasi. …

3 / 34

asarlari, darsliklar, monografiyalar va ilmiy maqolalardan foydalanildi. jumladan: jahon tarixi. oliy o‘quv yurtlari uchun darslik. m. lafasov, u. jo‘rayev (toshkent, 2019); osiyo va afrika mamlakatlari tarixi. g‘. g‘aniyev (toshkent, 2002); shark masalasi va usmonlilar. f. ahmad (turk tarixiy jamiyati nashrlari); jahon tarixi bo‘yicha turk tarixchilari tadqiqotlari – halil inaljık, ilber ortaylı va boshqalar; internet manbalari: britannica, turk tarih kurumu, jstor’dagi maqolalar. i bob. xix asr boshida usmonli imperiyasining geosiyosiy holati 1.1. usmonli imperiyasi va yevropa davlatlari o‘rtasidagi munosabatlarning tarixiy ildizlari usmonli imperiyasi va yevropa davlatlari o‘rtasidagi munosabatlar uzoq tarixiy ildizlarga ega bo‘lib, bu munosabatlar xv asrdan boshlab, ayniqsa konstantinopol (hozirgi istanbul)ning 1453-yilda fath etilishi bilan yanada murakkablashdi. usmonlilar vizantiya imperiyasining sobiq poytaxtini egallagach, nafaqat sharqiy yevropa, balki butun o‘rta yer dengizi hududida strategik ustunlikka ega bo‘ldilar. bu holat o‘z navbatida yevropa xristian davlatlari bilan to‘qnashuvlar, raqobat va keyinchalik diplomatik aloqalarning kengayishiga sabab bo‘ldi. dastlab, usmonli imperiyasi va yevropa davlatlari o‘rtasidagi …

4 / 34

batan strategik ustunlikni yo‘qota boshlagan edi. aynan shu davrda, “sharq masalasi” (eastern question) deb nom olgan siyosiy-geosiyosiy muammo paydo bo‘ldi. bu muammo yevropa davlatlarining usmonli imperiyasining inqirozidan foydalanib, uning hududlarini bo‘lib olishga intilgan raqobatini bildi[footnoteref:1]rardi. ayniqsa, rossiya imperiyasi janubga — bolqon va qora dengiz mintaqasiga kengayish siyosatini olib borgan. buyuk britaniya esa hindistonga olib boruvchi dengiz yo‘llari xavfsizligini ta’minlash maqsadida usmonlilarni geopolitik bufer sifatida saqlab qolishga harakat qilgan. [1: r. farmonov, u. jo‘rayev, sh. ergashev. jahon tarixi (xvi–xix asrning 60-yillari). cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, toshkent, 2019. — 75-78 b.] xix asr boshiga kelib, usmonli imperiyasi yevropa diplomatiyasining ajralmas subyektiga aylangan edi. frantsiya bilan bo‘lgan munosabatlar tarixan nisbatan iliq bo‘lib, napoleon bonapartning misrga yurishi (1798–1801) vaqtida bu aloqalar sinovdan o‘tdi. shuningdek, britaniya bilan savdo, rossiya bilan harbiy ziddiyatlar, avstriya bilan bolqon siyosati yuzasidan qarama-qarshiliklar usmonli tashqi siyosatining muhim yo‘nalishlariga aylandi. 1815-yilda bo‘lib o‘tgan vena kongressidan so‘ng yevropada kuchlar muvozanatini saqlashga …

5 / 34

niyati, xristian ziyoratgohlariga egalik qilish bahonasida olib borilgan siyosati, frantsiya va buyuk britaniyaning usmonlilarni qo‘llab-quvvatlashi bilan yakunlangan. parij tinchlik shartnomasi (1856) orqali usmonli imperiyasi yevropa davlatlari tomonidan xalqaro huquqiy subyekt sifatida tan olingan, ammo bu tan olish imperiyaning suverenitetini emas, balki yevropaning u ustidan nazoratini kuchaytirishga xizmat qilgan. usmonli-yevropa munosabatlarining muhim jihatlaridan biri iqtisodiy aloqalardir. xvi asrdan boshlab venetsiya, genuya va keyinchalik angliya, niderlandiya, fransiya kabi davlatlar bilan savdo aloqalari rivojlandi. usmonli imperiyasi o‘z portlarida yevropalik savdogarlarga imtiyozli shart-sharoitlar yaratdi. bu jarayonda kapitulyatsiya tizimi muhim rol o‘ynadi. bu xalqaro shartnomalar orqali yevropaliklar usmonli hududida erkin savdo qilish, konsulliklar ochish va ba’zida usmonli qonunchiligidan mustasno bo‘lish huquqiga ega bo‘ldilar. kapitulyatsiyalar ilk davrda usmonlilar tomonidan ixtiyoriy tarzda berilgan bo‘lsa-da, xix asrga kelib ular usmonli suverenitetini cheklovchi vositaga aylana boshladi. yevropa davlatlari ushbu imtiyozlar vositasida ichki siyosatga aralasha boshladilar. xviii–xix asrlarda usmonli imperiyasining harbiy va iqtisodiy kuchi susayib borar ekan, yevropa davlatlari uning …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xix asrda usmonli imperiyasi tashqi siyosati"

xix asrda usmonli imperiyasi tashqi siyosati kirish…………………………………………………………………………3 i bob. xix asr boshida usmonli imperiyasining geosiyosiy holati……………………………………………………….6 1.1. usmonli imperiyasi va yevropa davlatlari o‘rtasidagi munosabatlarning tarixiy ildizlari…………………………………………....6 1.2. sharq masalasi: rossiya, angliya va avstriya imperiyalarining siyosiy manfaatlari……………………………………………………………………..8 ii bob. xix asr o‘rtalarida usmonli diplomatiyasi va halqaro munosabatlar…………………………………………….11 2.1. qrim urushi (1853–1856): sabablar, jarayon va natijalar……………..11 2.2. parij tinchlik shartnomasi (1856) va usmonlilar suverenitetining xalqaro e’tirofi………………………………………………………………...13 2.3. tanzimat islohotlari va ularning tashqi siyosiy oqibatlari…………….15 iii bob. xix asr oxiri – usmonli imperiyasining ta...

This file contains 34 pages in DOCX format (89.4 KB). To download "xix asrda usmonli imperiyasi tashqi siyosati", click the Telegram button on the left.

Tags: xix asrda usmonli imperiyasi ta… DOCX 34 pages Free download Telegram