usmonli imperiyasi

DOC 9 pages 55.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 55.0 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

usmonli imperiyasi, usmonlilar davlati (yevropada ottoman imperiyasi deb atalgan) — kichik osiyo, sharqiy yevropa, yaqin sharq va shimoliy afrika, qisman kavkaz va qrimda usmonlilar sulolasi boshqargan davlat (1299—1922). usmonli imperiyasiga usmon i asos solgan. usmonli imperiyasi osmanlı i̇mparatorluğu دولت عالیه عثمانیه devlet-i aliye-i osmaniye ← flag of none.svg ← vexilloid of the roman empire.svg ← supposed flag of the house of crnojevic.svg 1299 — 1922 flag of turkey.svg → egypt flag 1882.svg → flag of hejaz 1917.svg → sa asir1.png → flag of the ottoman empire (1844–1922).svg coat of arms of the ottoman empire (1882–1922).svg usmonli imperiyasining bayrogʻi (1844—1922) usmonli umperiyasining gerbi (1882—1922) ottomanempirein1683.png 1683-yildagi usmonli imperiyasi poytaxti söğüt (1299—1329) bursa (1329—1365) edirne (1365—1453) konstantinopol (istambul) (1453—1922) til(lar)i usmonli turk arab fors dini islom (sunnat tarmogʻida) maydoni 7 607 380 km² aholisi 35 350 000 boshqaruv shakli monarxiya sulola usmonlilar sulton, xalifa - 1281—1326 usmon-i bu davlat dastlab kichik osiyoning …

2 / 9

r dengizi sohillariga chiqqan. bu davrda usmonli turklar (ular oʻgʻuz turklarining qay urugʻiga mansub boʻlgan) dardanell boʻgʻozidan oʻtib, yevropa hududiga kirishgan. 1356-yilda bolqonni zabt etish tugallanib, yevropa hududida yangi rum eli (rumeliya) viloyati taʼsis etilgan. aynan shu paytdan usmonlilar davlatini saltanatga aylanish jarayoni boshlangan. 1360-yil yanicharlar (turkcha: yangi cherik) — maxsus piyoda qoʻshin tashkil qilingan. davlatning dastlabki poytaxti melangiya, 1326— 1362-yillarda bursa boʻlgan. sulton murod i, 1362-yilda poytaxtni bursadan edirna (adrianopol)ga koʻchirgan. uning hukmronlik davrida yevropada yangi hududlar zabt etilgan. kosovo maydonida boʻlgan jang (1389)da serblar maglubiyatga uchragach, serbiya usmonli imperiyasiga qoʻshib olindi. sulton boyazid i yildirim bolgariyaning poytaxti tirnovo (1393)ni egallab, nikopol ostonalarida salibchi ritsarlarning birlashgan 60.000 kishilik qoʻshinini maglubiyatga uchratdi (1396) va vizantiyaning poytaxti konstantinopolni qamal qilishga kirishdi. u bolgariya, valaxiya, makedoniya, fessaliyani oʻz davlati tarkibiga kiritdi. biroq, 1402-yilda boʻlgan anqara jangi amir temur qoʻshinidan usmonli imperiyasi ning maglubiyatga uchrashi vizantiya imperiyasini mukarrar halokatdan saqlab qoldi. sulton mahmud …

3 / 9

u yerga kuchirilgan. bu gʻalabadan sung mahmud ii fotih bolqon va markaziy yevropa mamlakatlarini zabt etishga kirishgan. serbiya (1459), moraviya (1460), bosniya (1463), valaxiya (1476), albaniya (1479) trapezund — trabzon (1461) egallangan. qrim xonligi tobe davlatga aylantirilgan (1475). oq qoʻyunli davlati hukmdori uzun hasanga qarshi harbiy harakatlar kuchaytirilgan. yevropaning italiya, olmoniya, avstriya kabi davlatlari hududlarini egallash rejasi tuzilib, amaliy harakatga oʻtilgan. bu davrda harbiy va maʼmuriy boshqaruv sohasida katta islohotlar oʻtkazilib, ulkan saltanatni mustahkamlash choralari koʻrilgan. ayniqsa, adabiyot, sanʼat va meʼmorchilik gullab-yashnagan. sulton boyazid ii, salim i va sulaymon i hukmronlik qilgan davrlarda saltanat haddan tashqari kuchaygan. xususan, salim i yovuz eron safaviylari shohi ismoil i qoʻshinini yanchib tashlaydi (1514-yil 23-avgust). iroq, shom (suriya), falastin, misrni egallab, qohiraga kiradi (1517). bu paytda misrdan tashqari shimoliy afrikaning jazoir hududi, shuningdek, bolqon, arabiston, janubiy-sharqiy anadolu ham usmonli imperiyasi tarkibiga kirgan. halabda boʻlgan juma namozi (1516-yil 28-avgust)da sulton salim i ga "ikki muqaddas …

4 / 9

sr, tripoli, jazoir, yunoniston, bulgʻoriston, mojariston, serbiya, bosniya, valaxiya, transilvaniya, moldaviya, qrim kirgan. bu paytda u jahondagi eng qudratli saltanatlardan biri hisoblangan. saltanatning ulkan hududi 3 qitʼa: yevropa, osiyo, afrikaning katta kismini egallagan boʻlib, uning maydoni 8 mln. km²ga yetgan. 16 asrda turklarning kuchli dengiz floti butun oʻrta dengiz havzasini nazorat qilib turgan. sulton murod iii xukmronligi davrida kipr oroli boʻysundirilgan. bu paytda gibraltar boʻgozidan fors qoʻltigʻigacha, dunaydan nil sohillarigacha boʻlgan hudud sultonlikka qaragan. biroq xvii asr oxiridan boshlab sultonlikning harbiy, siyosiy va iqtisodiy qudrati astasekin zaiflasha boshlagan. yevropa mamlakatlari oʻzaro ittifoq tuzib, usmonli imperiyasiga qarshi kurashga chogʻlanganlar. vena atrofida boʻlgan 2 jangda turk qoʻshini avstriya, olmoniya, polshaning birlashgan armiyasidan yengilgan (1683-yil). muntazam davom etib turgan rossiya -turkiya urushlari (1676-1681, 1684-1699, 1710-1711, 1768-1774, 1787-1791, 1807-1812, 1828-1829, 1853-1856, 1877-1878, 1914-1916 va boshqalar) oqibatida usmonli imperiyasi asta-sekin zaiflashib borgan. hatto bu paytda vahhobiylarning taʼsiri kuchayib, ular inglizlarning yordamida fors qoʻltigʻidagi el-xasa (1792), …

5 / 9

ingach (1878), mamlakatda istibdod davri boshlangan. bu davrda sultonlik yevropa davlatlariga iqtisodiy jihatdan qaram boʻla boshlagan. 19 asr oxiri — 20 asr boshlarida "ittihod va taraqqiy" partiyasi aʼzolari mamlakatda konstitutsion monarxiya oʻrnatish uchun qatʼiy harakat qilishgan (turkiya). 1922-yil 1-noyabrda turkiya buyuk millat majlisi sultonlikni tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qildi. mustafo kamol (otaturk) bosqinchilarga qarshi koʻtarilgan milliy ozodlik harakatiga rahbarlik qilib, sultonlikning asosan turklar yashaydigan hududi — kichik osiyo va qisman yevropada 1923-yil 29-oktyabrda turkiya jumhuriyatiga asos soldi. imperiyaning yuksalishi tahrirlash xvi asr boshlarida butun imperiya viloyatga, viloyatlar esa sanjoq (tuman)larga boʻlingan edi. viloyatlarni vali, sanjoqlarni esa sanjoqbey boshqarardi. imperiyaning asosiy tayanchi uning qoʻshini edi. qoʻshinni yer egalarining lashkarlari tashkil etardi. sulton harbiy majburiyat evaziga yer-suv taqsimlab berardi. harbiy majburiyat evaziga ajratilgan katta-katta yer egalari zoimlar va beylar, ulardan maydaroq yer egalari esa tumorilar va sipohiylar deb atalgan. ularga harbiy harakat vaqtida sulton farmon bergan hamonoq, yerlarining katta-kichikligiga qarab belgilab qoʻyilgan …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "usmonli imperiyasi"

usmonli imperiyasi, usmonlilar davlati (yevropada ottoman imperiyasi deb atalgan) — kichik osiyo, sharqiy yevropa, yaqin sharq va shimoliy afrika, qisman kavkaz va qrimda usmonlilar sulolasi boshqargan davlat (1299—1922). usmonli imperiyasiga usmon i asos solgan. usmonli imperiyasi osmanlı i̇mparatorluğu دولت عالیه عثمانیه devlet-i aliye-i osmaniye ← flag of none.svg ← vexilloid of the roman empire.svg ← supposed flag of the house of crnojevic.svg 1299 — 1922 flag of turkey.svg → egypt flag 1882.svg → flag of hejaz 1917.svg → sa asir1.png → flag of the ottoman empire (1844–1922).svg coat of arms of the ottoman empire (1882–1922).svg usmonli imperiyasining bayrogʻi (1844—1922) usmonli umperiyasining gerbi (1882—1922) ottomanempirein1683.png 1683-yildagi usmonli imperiyasi poytaxti söğüt (12...

This file contains 9 pages in DOC format (55.0 KB). To download "usmonli imperiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: usmonli imperiyasi DOC 9 pages Free download Telegram