radiatsion zararlanish (oʻtkir va surunkali)

PPT 28 pages 326.5 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 326.5 KB

File type PPT

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

radiatsiya nurlaridan zararlanish. radiatsion zararlanish (o'tkir va surunkali) turli xil ionlovchi nurlarning ta'siri natijasida inson tanasida nurlanish kasalligi kelib chikadi. ionlovchi nurlar tarkibi buyicha 1-elektromagnit 2-korpuskulyar nurlardan iborat. elektromagnit nurlarga gamma nurlar va rentgen nurlari kiradi. korpuskulyar nurlanishga alfa, beta zarrachalar, shuningdek proton va neytronlar oqimi kiradi. alfa zarrachalar musbat zaryadlangai geliy yadrolaridan iborat bulib tarkibida ikki proton va ikki neytron buladi. beta zarrachalariga esa manfiy zaryadlangan elektronlar va musbat zaryadga esa pozitronlar deb qarash kerak. rentgen va gamma nurlarining tirik to'qimalardan o'tish xususiyati o'nlab sm-lar, beta-zarrachalarniki 2,5 mm va alfa zarrachalarniki asa mingni yuzdan bir ulushi bilan o'lchanadi. ionlovchi nurlanishning biologik ta'siri. ionlovchi nurlar tukimalarga bevosita va bilvosita ta'sir etadi. bu nurlarning to'qimalarga bevosita, to'g'ridan-to'g'ri ta'sir etishi natijasida ularning biomolekulalari ionlanib qo'zgaladi. nurlarning bilvosita ta'siri esa to'qima tarkibidagi suvning radioliz jarayoni bilan bog'liq bo'lib, natijada hosil bo'ladigan parchalanish maxsulotlari o'ta aktiv xususiyat kasb etadi va hujayra tarkibiga kiruvchi barcha …

2 / 28

lan boglik uzgarishlar ro'y berib, o'tkir nurlanish kasalligining bu ko'rinishi suyak iligi nomini olgan. 10 - 20 grey gacha nurlanish olgan hollarda / qon ishlab chiqaruvchi a'zolardan tashqari / ichak epiteliysi zarar ko'radi. 20 grey dan ko'proq nurlanish olish oqibatida o'tkir nurlanish kasalligi toksik va tserebral kurinishlarda kechib bunda bir-kecha kunduz, xatto bir necha soatlar ichida bemorni yo'qotib quyish mumkin. utkir nurlanish kasalligi. hozirgi paytda nurlanish kasalligi uz kechishiga kura: - engil (i grey dan 2 gr); - o'rta (2gr dan 4gr); - og'ir (4gr dan 6gr); - juda og'ir (6 gr dan 10gr). klinik davrlari: 1/ boshlanish yoki organizmning nurlanishiga dastlabki javob davri; 2/ yashirin yoki kasallik belgilari go'yo yo'qolib borayotgandek davr; z/ qo'zgalish yoki kasallikning barcha belgilari yuzaga chikadigan davr; 4/ tuzalish davri. o'tkir nurlanish kasalligi belgilari engil va o'rtacha miqdorda nur olganda qon tarkibida neytrofillar hisobiga leykotsitlarning biroz ko'payishi kuzatiladi. nurlanish kuchli bo'lgan bo'lsa, leykotsitlar soni keskin …

3 / 28

eykotsitlar soni granulotsitlar sarf bo'lishi bilan kamayib ketaveradi. to'sh tekshirib ko'rilganda qon hujayralarining etilishi susayib, keyinchalik suyak iligida hujayralar qolmasligi - pantsitopeniya kuzatiladi. og'ir holatda mielokariotsitlar soni 3-3.109/ l gacha kamayadi. suyak iligida gipoplastik anemiyaga xos retikulyar va plazmatik hujayralar, tiniq bo'lmagan donador neytrofillar va limfotsitlar paydo buladi. yurak-tomirlar majmuasi. nurlangan bemorlarning tomir urishi tezlashib , yurak hajmi kattalashadi, yurak zarblari bug'ik bo'lib, yurak ustida sistolik shovqin eshitiladi. qon bosimi pasayadi. ovkat xazm kilish a'zolari. utkir nurlanish kasalligi paytida ingichka ichak epiteliysi eararlanib ichak devori o'tkazuvchanligi oshadi. natijada hazm qilish va oziq moddalarni so'rilishi buzilib, organizm zaxarlanadi. bemorni ishtaxasi pasayib, ko'ngli ayniydi, qorni shishib, kusadi, ichi ketadi. bemor asablari tekshirib ko'rilganda unda lokaydlik, karaxtlik, pay reflekslarning susayishi kuzatiladi. og'ir hollarda miya pustlog'ining ta'sirlanishi, asablarning organik zararlanish belgilarini ko'rish mumkin. asablar holati. sog'ayish davrida bemorning tana xarorati pasayib, ishtaxasi ochiladi, umumiy ahvoli yaxshilanib, teri ostiga qon quyilishlar to'xtaydi, yuqumli kasalliklar shifo …

4 / 28

yara va kuygan joylardan kiradi. organizmga tushgan ba'zi bir izotoplar/ strontsiy, ittriy, tsirkoniy/ suyaklarda tuplansa, boshkalari/ geliy, lantan / jigarda, /gepatotroplar/ yana birlari /tseziy, ruteniy, natriy/ u eki bu miqdorda butun tana bo'ylab tarqaladi. uran buyrakda ushlanib qolsa, yod tulaligicha qalqonsimon bezga singadi. aralash nurlanish kasalliklari. aralash nurlanishga -nurdan tashkari kuyish, portlash tulkini, undan yarador bulish kiradi. biri 2chisi keltirib chikargan xolatni murakkablashtiradigan xol bemor axvolini ogirlashtiradi, bunda yara va kuygan joylar nekrozi kattalashadi, ularni bitishi kiyin kechadi, yukumli asoratlar tanada keng yoyilishi okibatida organizmning kurashuvchanlik kobiliyati pasayadi. aralash nurlanish xolatlari kuyidagi davrlarga bulinadi. birinchi davrda nurlanishga xos bulmagan belgilar (ogrik, jaroxat eki kuyishdan shok xolati, kon ketishi) kuzatiladi. kasalning axvoli fakat nurlanish kuzatilgan paytda ogir buladi. ikkinchi davrda xam bemorlar axvoli ogirligicha koladi. asoratlar tez kuzga tashlanadi. utkir nurlanish kasalligining yashirin davri tez utib leykotsitoz tezgina leykopeniya bilan almashadi, anemiya kuchayib, organizm zaxarlanishi belgilari kurinadi. uchinchi davrda bemorlarning axvoli …

5 / 28

irinchi davr, nurning tanaga uzok vakt mobaynida bir xil ta'sir etishi bilan ifodalanadi. 2. ikkinchi davr nurning xam tashkaridan xam odam ichiga tushib ta'sir etishi xollarini uz ichiga olib, bunda nur aloxida bir a'zoga maxalliy ta'sir kursatishi mumkin. 3. uchinchi davr umumiy va maxalliy nurlanishlar jamlanmasidan iborat xollarni uz ichiga oladn. taxminan 1- 1,5 grey nur olgan odamda kasallik belgilari yakkol sezilmasa, 4- 5 grey nur olgan bemorlarga nurlanish kasalligining ogir kechishi kuzatiladi. surunkali nurlanish kasalligi ogir kechganda kon kuyilishi, kon ishlab chikaruvchi a'zolar faoliyatining keskin emonlashishi, markaziy asab majmuasi va ichki a'zolarda kaytmas jarayonlar kechadi, yukumli kasalliklar xuruj kilishi mumkin. ogir kamkonlik xolati leykotsitlar sonining kamayib granulotsitlar konda yukolib ketishi, trombotsitlar kamayib ketishi bilan kechadi surunkali nurlanish kasalligini davolash printsiplari. 1. dezintoksikatsion. 2. antigistamin preparatlar. 3. umumiy kuvvatlovchi terapiya. 4. kuyishga karshi. 5. antibakterial preparatlar. 6. urinbosar terapiya.

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "radiatsion zararlanish (oʻtkir va surunkali)"

radiatsiya nurlaridan zararlanish. radiatsion zararlanish (o'tkir va surunkali) turli xil ionlovchi nurlarning ta'siri natijasida inson tanasida nurlanish kasalligi kelib chikadi. ionlovchi nurlar tarkibi buyicha 1-elektromagnit 2-korpuskulyar nurlardan iborat. elektromagnit nurlarga gamma nurlar va rentgen nurlari kiradi. korpuskulyar nurlanishga alfa, beta zarrachalar, shuningdek proton va neytronlar oqimi kiradi. alfa zarrachalar musbat zaryadlangai geliy yadrolaridan iborat bulib tarkibida ikki proton va ikki neytron buladi. beta zarrachalariga esa manfiy zaryadlangan elektronlar va musbat zaryadga esa pozitronlar deb qarash kerak. rentgen va gamma nurlarining tirik to'qimalardan o'tish xususiyati o'nlab sm-lar, beta-zarrachalarniki 2,5 mm va alfa zarrachalarniki asa mingni yuzdan bir ...

This file contains 28 pages in PPT format (326.5 KB). To download "radiatsion zararlanish (oʻtkir va surunkali)", click the Telegram button on the left.

Tags: radiatsion zararlanish (oʻtkir … PPT 28 pages Free download Telegram