qushlar haqida ma'lumotlar

PPTX 15 pages 8.3 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.3 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu: o'zbekiston faunasida uchraydigan kelib ketuvchi va o'troq qushlar vakillari haqida ma'lumot berish. reja: qushlarning ko ‘payishi va rivojlanishi qushlar sinfining sistematikasi ko‘kraktojsizlar katta turkumi ko‘payish organlari. qushlar ayrim jinsli. erkaklarida loviyasimon bir juft urug‘don va urg‘ochilarining ko‘pgina turlarida faqat bitta chap tuxumdon bo‘ladi (210-rasm, a,b). ikkinchi-o‘ng tuxumdoni ayrim paytlarda faqat kunduzgi yirtqich qushlarda, yapoloqqushlarda, gagalarda, to‘tiqushlarda va tovuqsimonlarda bo‘ladi. urug‘donlardan urug‘ yo‘li ketib kloakaga ochiladi. ayrim qush turlarida urug‘ yo‘llari kloakaga tushish oldidan kengayib, urug‘ xaltasini hosil qiladi (urug‘ xaltasida ortiqcha urug‘lar saqlanadi). qushlarning ayrim turlaridagina kopulyativ organi bo‘ladi. masalan: tuyaqushlarda, tinamularda va g‘ozsimonlarda kloakasi devorining bir qismi bo‘rtib chiqib, toq kopulyativ organini hosil qiladi. qarqara (qo‘ton), laylak, flamingo va tuvaloqlarning kopulyativ organlari rudiment holida bo‘ladi. ko‘pgina qushlarda qo‘shilish organlari yo‘q bo‘lib, bunda erkak va urg‘ochi qushlar kloakalarini bir-birlariga yaqinlashtirib, erkagi kloakasi orqali urg‘ochisi kloakasiga spermasini yuboradi va otalanish ichki bo‘ladi. tuxumning to‘mtoq, ya’ni poynak tomonida ko‘p miqdorda teshiklar …

2 / 15

il qilish uchun sarflanadi. po‘choq tashqi tomondan tuxumga har xil mikroblar kirmasligi uchun yupqa parda bilan o‘ralgan bo‘ladi. shuning uchun jo‘ja ochishga qo‘yiladigan tuxumlarni yuvmaslik kerak, aks holda tuxum po‘chog‘i ustidagi pardasi shikastlanadi va embrion har xil mikroblar bilan kasallanishi mumkin. qushlar embrionining rivojlanishi tuxum yo‘lida boshlanadi. tuxum qush organizmidan chiqqandan keyin uni bosib yotadi, natijada embrion tez o‘sadi va unda muhim o‘zgarishlar ro‘y beradi. qush embrioni boshlang‘ich rivojlanish davrida voyaga yetgan qushga mutlaqo o‘xshamaydi, ya’ni embrionning boshi juda katta, tumshug‘i kichik dumboqcha shaklida, og‘zi boshining oldingi chekkasida ko‘ndalang joylashgan bo‘ladi. qushlar (aves) sinfining sistematikasi. hozirgi vaqtda qushlar sinfiga 30-35 ta turkum va 10 mingtaga yaqin tur kiradi (ye.a. koblik, 2001). mdh da qushlarning 800 ta turi, shu jumladan o‘rta osiyoda 500 ta va o‘zbekistonda 441 ta turi uchraydi. quruqlikda yashovchi umurtqali hayvonlar orasida qushlar sinfi turlarining ko‘pligi jihatdn birinchi o‘rinda turadi. qushlarning qazilma topilmalarini hisobga olganda, ular ikkita kenja …

3 / 15

dek, uchlamchi va bo‘r davrlarida topilgan (odontognathae, aepyornithifonnes va dinornithiformes guruhlariga kiruvchi) qazilma qushlar ham kiradi. ularda katta to‘sh suyagi borligi, oldingi oyoqlarida erkin barmoqlar yo‘qligi, dumi qisqa bo‘lib, unda patlar yelpig‘ichdek joylashganligi bilan xarakterlanadi. tishli qushlar katta turkumiga bo‘r davrida yashab o‘tgan ixtiornislar bilan gesperornislar kiradi. shuni ta’kidlash kerak-ki, oxirgi yillarda olimlar tomonidan olib borilgan tadqiqot ishlarning natijasiga ko‘ra (slorner, 1971; austin and singer, 1985; kurochkin, 1993, 2001) hozirda mavjud bo‘lgan barcha qushlarni 2 ta guruhga, ya’ni 1. qadimgi qushlar (paleognathae), guruhi, ularga ko‘kraktojsizlar va yashirin dumlilar kiradi; 2. haqiqiy qushlar (neognathe) guruhi. bu guruhga pingvinlar (sphenisciformes) va tipik qushlar (neognathae) yoki ko‘kraktojlilar (carinatae) katta turkumlari kiradi. ko‘kraktojsizlar yoki tuyaqushlar (ratitae) katta turkumi. bu katta turkumga afrika, janubiy amerika, avstraliya tuyaqushlari va kivilar kiradi (212-rasm). ularning hammasi yuguruvchi qushlar bo‘lib, uchish qobilyatini yo‘qotgan, ya’ni qanotlari rivojlanmay qolgan, to‘shi ko‘kraktojsiz, havo bilan to‘lgan suyaklari yaxshi rivojlanmagan, yassi. ular har xil …

4 / 15

- afrka tuyaqushi (struthio camelus) kiradi. voyaga yetgan tuyaqushning bo‘yi 270 sm, og‘irligi 50-90 kg.ga boradi. ko‘krak tojsiz qushlar: 1-kazuar , 2-emu, 3-nandu, 4-kivi, 5-afrika tuyaqushi, 6-moa. qov suyaklari qo‘shilib ketgan va chanog‘i yopiq bo‘lishi bilan xarakterlanadi. hozirgi yashab turgan qushlar orasida eng yirigi hisoblanadi. qanotlari katta, tez yugurganda ularni tushirib yuradi. erkagining rangi qora, urg‘ochisiniki kulrang, dumida va qanotidagi patlar ikkala jinsda ham oq rangda bo‘ladi. u afrika va arabistonning cho‘l-dashtlarida uchraydi. uchlamchi davrda bu qushlarga yaqin bo‘lgan turlari kichik osiyo, mo‘g‘iliston va xitoyda tarqalgan. mdhda, esa ukraina, shimoliy qozog‘iston, sharqiy kavkazdan hamda boyko‘lortidan ham qazilma qoldiqlari topilgan. tuyaqushlar gala bo‘lib yashaydi. lekin, monogam qush, tuxum bosishda, jo‘ja boqishda erkak va urg‘ochi tuyaqushlar ishtirok etadi. uyasini erkaklari quradi. bir necha urg‘ochilari bir uyaga 7-9 tadan tuxum qo‘yadi. natijada uyada 15-20 ta, ba’zan 50-60 ta tuxum bo‘ladi. har bir tuxumning og‘irligi 1,4-1,5 kg. keladi. inkubatsiya davri 6 haftagacha davom etadi. …

5 / 15

omidagi nashriyot-matbaa ilodiy uyi, 2011. - 512 b. 2. dadayev s., saparov q.a. oliy o‘quv yurtlari bakalavriat bosqichi biologiya ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun darslik / o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta`lim vazirligi. toshkent, «turon-iqbol». 2019, 720 b. 3. dadayev s. umurtqalilar zoologiyasidan amaliy mashg‘ulotlar. oliy o'quv yurt-larining biologiya ta’lim yo’nalishi talabalari uchun o‘quv qo‘llanma. toshkent: bookmany print, 2022. -346 b. 4. dadayev s umurtqalilar zoologiyasidan laboratoriya mashg‘ulotlari. pedagogika oliy o'quv yurtlarining biologiya ta’lim yo’nalishi talabalari uchun o‘quv qo‘llanma. toshkent: book-many print, 2022. -339 b. 5. dadayev s. zoologiya. o‘zbekiston respublikasi maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi tomonidan 60110800 - “kimyo (qo‘shimcha biologiya)” ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun darslik. bookmany print. t.: 2024. -666 b. image1.emf image2.png image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg p1140331 /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qushlar haqida ma'lumotlar"

mavzu: o'zbekiston faunasida uchraydigan kelib ketuvchi va o'troq qushlar vakillari haqida ma'lumot berish. reja: qushlarning ko ‘payishi va rivojlanishi qushlar sinfining sistematikasi ko‘kraktojsizlar katta turkumi ko‘payish organlari. qushlar ayrim jinsli. erkaklarida loviyasimon bir juft urug‘don va urg‘ochilarining ko‘pgina turlarida faqat bitta chap tuxumdon bo‘ladi (210-rasm, a,b). ikkinchi-o‘ng tuxumdoni ayrim paytlarda faqat kunduzgi yirtqich qushlarda, yapoloqqushlarda, gagalarda, to‘tiqushlarda va tovuqsimonlarda bo‘ladi. urug‘donlardan urug‘ yo‘li ketib kloakaga ochiladi. ayrim qush turlarida urug‘ yo‘llari kloakaga tushish oldidan kengayib, urug‘ xaltasini hosil qiladi (urug‘ xaltasida ortiqcha urug‘lar saqlanadi). qushlarning ayrim turlaridagina kopulyativ organi bo‘ladi. mas...

This file contains 15 pages in PPTX format (8.3 MB). To download "qushlar haqida ma'lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: qushlar haqida ma'lumotlar PPTX 15 pages Free download Telegram