yevropa xalqlari madaniyati

PPTX 9 pages 2.9 MB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PPTX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

yevropa xalqlari madaniyati franklar imperiyasida madaniyat. buyuk karl o‘z davlatida yangi maorif tizimini yaratadi. qirol farmoniga ko‘ra xalq maktablari joriy etiladi. unga binoan, maktablar ibodatõonalar qoshida tashkil etilib, ruhoniylarga oddiy xalq farzandlarini bepul o‘qitish buyurilgan. saroyda ham maktab tashkil etilib, unda karlning yaqin do‘stlari, olimlar – saroy akademiyasi a’zolari saboq berishgan. saroy akademiyasi antik davr mualliflari asarlarini o‘rganish, she’rlar bitish bilan shug‘ullangan. ulardan biri tarixchi-rohib eyngard asaridan biz buyuk karl hayoti va faoliyati haqidagi ma’lumotlarni olamiz. eyngardni zamondoshlari ilmga chanqoqligi va tirishqoqligi tufayli «mehnatsevar chumoli» deb ataganlar. saroy akademiyasining yana bir a’zosi alkuin va uning shogirdlari maorifni yoyishda katta xizmat qilgan. vizantiya madaniyati. o‘rta asrlar davrida vizantiya o‘ziga xos yuksak madaniyati bilan yevropaning eng ilg‘or mamlakati bo‘lib qoladi. sababi, german qabilalari istilosi natijasida inqirozga uchragan g‘arbiy rimdan farqliroq, vizantiyada antik madaniyat an’analari saqlanib, vizantiyaliklar hayotida yunon hamda sharq madaniyatlari qorishmasi — ellinizm muhim o‘rin tutgan. ilm-fan eng rivojlangan shahar, «fanlar …

2 / 9

anlar ham rivojlangan. o‘rta asrda vizantiyaga shuhrat keltirgan shishasozlik, kulolchilik, bo‘yoqlar tayyorlash sirlari antik davrdan saqlanib kelgan. vii asrda ixtiro qilingan «grek olovi» vizantiyaning dengiz janglaridagi muvaffaqiyatlarini ta’minlagan. tarixchilar o‘zlari ishtirok etgan voqealarni batafsil bayon etardilar. geograflar esa xarita va shahar chizmasini chizardilar. o‘sha vaqtlarda yevropaning boshqa qismida bunday ishlar qilinmagan edi. tasviriy san’at va me’morchilik. vizantiya madaniyatining eng mashhur sohasi tasviriy san’at: mozaika, freska va ikonalar yasash bo‘lgan. tasvirning vizantiyaga xos uslubi: suratlar uyg‘unligi, bo‘yoqlar serjiloligi bilan ajralib turadi. rassomlar cherkov qonunlari, talablari doirasidan kelib chiqib, mavhum emas, jonli kishilarni tasvirlashga intilganlar. õori monastiri (hozirgi istanbuldagi qahriya masjidi) mozaika va freskalari bilan o‘z davrining ajoyib me’morchilik yodgorliklaridan hisoblanadi. yustinian i davrida konstantinopolda barpo etilgan avliyo sofiya ibodatõonasini, hech shubhasiz, ilk o‘rta asrlarning eng mahobatli me’morchilik inshooti deb atash mumkin. uning ulkan gumbazi 40 ta deraza gulchambari bilan qurshalgan. turli xil toshlar va oyna parchalaridan yasalgan juda ajoyib mozaikalar ibodatxona …

3 / 9

ning uchun kishilarning dunyo haqidagi tasavvurlari cherkov hamda din ta’limotiga asoslangan edi. boshqa mamlakatlar haqidagi ma’lumotlar yetarli bo‘lmaganidan, aholi orasida turli uydirmalar ko‘p bo‘lardi. fantexnika taraqqiyotining pastligi insonlarning qurg‘oqchilik, suv toshqinlari va yuqumli kasalliklardan jabrlanishiga olib kelgan. zarurat bo‘lmaganidan faqat dehqonlar emas, hatto feodallar orasida ham savodli kishilar kam bo‘lgan. ritsarlar imzo o‘rniga ko‘pincha ikki chiziq tortib qo‘yishgan. ibodatõona va monastirlar qoshidagi boshlang‘ich maktablar quyi martabali ruhoniylarni tayyorlagan. bu kabi maktablarda lotin tilidan tashqari, ibodat qilish va duolar o‘qish tartiblari ham o‘rgatilgan. katta ibodatõonalar qoshida tashkil etilgan o‘rta maktablarda esa dunyoviy ilmlar ham o‘qitilgan. buyuk karl davlatida keng tarqalgan shu turdagi maktablar asrlar o‘tib universitetlar ochilishi uchun asos bo‘lgan. nisbatan murakkab fanlar tarkibi – kvadriumda o‘quvchilar: arifmetika, geometriya, musiqa va astronomiya asoslarini o‘zlashtirganlar. astronomiyaga o‘rta asrlarda mashhur bo‘lgan astrologiya – munajjimlikka oid ma’lumotlar kiritilgan. munajjimlar sayyora va yulduzlarga qarab odamlar taqdirini aytib berishga harakat qilganlar. qo‘lyozma kitob san’ati. yirik monastirlarda …

4 / 9

rill va mefodiy – ix asr o‘rtalarida yunon alifbosi asosida slavyan yozuvini yaratib, g‘arbiy slavyanlar orasida xristianlikni keng targ‘ib etishgan. ular yunon tilidagi diniy asarlarni keyinchalik «kirillitsa» deb nom olgan yozuv orqali slavyan tiliga tarjima qilishgan. ushbu yozuv bolgariyadagi rus yerlariga tarqalgan. yaroslav davrida rusda maorif yuksaladi. vladimir davrida kiyevda xristian ruhoniylari tayyorlaydigan o‘quv yurti tashkil etilgan bo‘lsa, yaroslav novgorodda uch yuz ruhoniy tayyorlaydigan bilim yurtini ochadi. knyaz davrida avval kiyevda, so‘ng novgorodda yilnomalar tuzila boshlaydi. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 9

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yevropa xalqlari madaniyati"

yevropa xalqlari madaniyati franklar imperiyasida madaniyat. buyuk karl o‘z davlatida yangi maorif tizimini yaratadi. qirol farmoniga ko‘ra xalq maktablari joriy etiladi. unga binoan, maktablar ibodatõonalar qoshida tashkil etilib, ruhoniylarga oddiy xalq farzandlarini bepul o‘qitish buyurilgan. saroyda ham maktab tashkil etilib, unda karlning yaqin do‘stlari, olimlar – saroy akademiyasi a’zolari saboq berishgan. saroy akademiyasi antik davr mualliflari asarlarini o‘rganish, she’rlar bitish bilan shug‘ullangan. ulardan biri tarixchi-rohib eyngard asaridan biz buyuk karl hayoti va faoliyati haqidagi ma’lumotlarni olamiz. eyngardni zamondoshlari ilmga chanqoqligi va tirishqoqligi tufayli «mehnatsevar chumoli» deb ataganlar. saroy akademiyasining yana bir a’zosi alkuin va uning shogirdlari ma...

This file contains 9 pages in PPTX format (2.9 MB). To download "yevropa xalqlari madaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: yevropa xalqlari madaniyati PPTX 9 pages Free download Telegram