zamburug’lar

PPTX 30 pages 1.7 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

2-mavzu. biozararlovchi zamburug’lar guruxlari vakillari. biozararlovchi zamburug’lar guruxlari vakillari. mikroorganizmlar bilan zararlanadigan material va buyumlar hozirgacha bayon etilgan zamburug’ turlarining umumiy soni 250 000 tadan ko’proq. ular tabiatda yer kurrasining barcha qismlarida keng tarqalgan. zamburug’lar ayniqsa har xil o’simlik substratlarida juda serob, paydo bo’lishi hayvonlar bilan bog’liq bo’lgan substratlarda kamroq uchraydi. ular organik qoldiqlar parchalanishida va tuproq shakllanishi jarayonida faol ishtirok etadi zamburug’lar har xil sanoat materiallarini shikastlab, katta iqtisodiy zarar keltiradi zamburug’larning ba’zi morfologik, fiziologik va genetik xususiyatlari ular biozararlanishni qo’zg’atuvchi organizmlar orasida dominant vaziyatni egallashi uchun imkon yaratadi. miksomitsetlardan boshqa barcha zamburug’larning vegitativ tanasi, yoki tallomi, mitseliylardan iborat. zamburug’larning tuzulish xususiyatlari zamburug’larning vegitativ tanasi. gifa septalari mitseliyning rivojlanishi ma’lum bir harorat va namlikda konidiya o’sishidan boshlanadi. substrat va havo mitseliysi substrat mitseliysi substrat yuzasida konsetrik pardaga o’xshab joylashadi havo mitseliysi paxta shakli bo’ladi substrat yuzasida bazidomitset turlari gifalarining septalari ustida kichik yassi hujayralar to’qalar bo’ladi. noqulay atrof-muhit sharoitlarida …

2 / 30

qi ko’rinishidan o’simlik ildiziga o’xshaydi. sklerosiy-uzoq vaqt davomida tinim holatida bo’la oladi va noqulay atrof-muhit sharoitida zamburug’larning hayotchnligini ta’minlash uchun xizmat qiladi. zamburug’ hujayrasining tuzulishi hujayra devorchasi sitoplazmatik matriks endoplazmatik to’r golji majmuasi lizosoma mitoxondriya zamburug’larning ko’payish usullari zamburug’larning vegitativ ko’payishi zamburug’larning jinsiz ko’payishi zamburug’larning jinsiy ko’ayishi zamburug’larning barcha ko’payish jarayonida hosil bo’ladigan barcha xil organlari: mitseliy bo’laklari oidiy sklerotsiy xlamidospora, zoospora, sporangiospora, konidiya, zigota, askospora bazidospora barchasi propagula deyiladi vegitativ ko’payishi-maxsus organ ishtirok etmaydi-mitseliyning har qanday bo’lagi o’sib , yangi mitseliy hosil qiladi. zamburug’larning jinsiz ko’payishi chytridiomycota va oomycota bo’limlariga mansub mansub zamburug’larning jinsiz ko’payishi maxsus tanachalar-sporangiylar ichida rivojlanadigan harakatchan zoosporalar yordamida amalga oshadi oomitset turlarining sporangiylari zoospore hosil qilmasdan, bevosita murta orqali o’sadi va gifa hamda mitseliy hosil qiladi. zygomycota bo’limi turlari jinsiz ko’payishi sporangiy ichida-endogen, tashqarida ekzogen rivojlanadigan harakatsiz sporangiosporalar yordamida amalga oshadi. materiallarni zararlovchi zamburug’larning propagulalari shamol, yomg’ir, suv, hasharot, hayvon va odamlar vositasida tarqaladi. zamburug’larning …

3 / 30

aroitda hayotchanligini saqlash populyatsiyada genetic xilma-xillikni ta’minlash uvhun xizmat qiladi.jinsiz ko’payish propagulalari esa substratni tez egallashni ta’inlaydi. sanoat materiallarini zararlash zamburug’larning asosan jinsiz propagulalari vositasida amalga oshadi. materiallar zararlanishi uchun atrof-muhitda mikroorganizmlar bo’lishi lozim. zamburug’lar yer kurrasining barcha qismlarida…… juda keng tarqalgan. tuproq suv havoda materiallarni zararlovchi zamburug’larning ko’pchiligi yuqori darajadagi ko’payish energiyasiga ega. misol uchun, quruq sporali (aspergillus, penicillium, trichoderma va scopulariopsis turkumlariga mansub) turlar yuz ming va millionlab konidiya hosil qiladi. konidiyalar shunchalik kichik va vazni shu qadar yengilki, ular sal harakatdagi havo bilan katta balandliklarga chiqadi va uzoq masofalarga tarqaladi. mikroskopik bo’lgani uchun ular, juda kichik, ko’zga ko’rinmas teshikcha va kavakchalarga kiradi; bunday mikroskopik teshik va kavakchalar granit va temirga o’xshash qattiq va zich materiallarda juda ko’p. ba’zan zamburug’lar polimer va uning tarkibiga kiruvchi komponentlari orasidagi choklarida qayd etiladi. ba’zi zamburug’lar, ayniqsa g’ovak materiallar ichiga, tomchilab oqayotgan suv bilan kiradi materiallarga joylashishida zamburug’larning silliq sathga adsorbsiya qila …

4 / 30

fermentativ apparati ta’minlaydigan metabolik xususiyatlari bilan bog’liq. invertaza amilaza lipaza fosfataza tannaza polifeniloksidaza aminokislotalar oksidazasi pektin fermentlari uning vositasida zamburug’lar boshqa mikroorganizmlar ishlata olmaydigan substratlarda ham har xil kimyoviy o’zgartirishlar yuzaga keltiradi va bunday substratlarni o’zlashtiradi. shu sabadan ular har qanday sanoat uskunasini o’z vaqtidan oldin ishdan chiqara oladi. fermentlarning keng to’plamidan tashqari, ko’p zamburug’ turlari toksin birikmalari hosil qilish qobiliyatiga ega. bu esa ularning raqobat qilish qobiliyatini yanada oshiradi. materiallar uchun zamburug’lar metabolizmida hosil bo’ladigan boshqa birikmalar, ayniqsa organik kislotalar ham xavf tug’dradi. misol uchun, reaktiv yonilg’ida o’sish jarayonida cladosporium resinae sintez qiladigan organik (limon, tsis-akonit, izolimon, -ketoglutar, shovul, sirka va dodekan) kislotalar samolyotlarning alyuminiy baklarida korroziya qo’zg’atadi. materiallar mikologik shikastlanishida zamburug’lar biologik ekstremal sharoitlarda o’sa olish qobiliyatining ahamiyati oz emas. zamburug’ sporalari qurishga chidamli, ular quruq sharoitda 20 yil va undan ham ko’proq vaqt mobaynida saqlangani ma’lum. ko’p tur zamburug’larning sporalari past harorat mavjud bo’lgan sharoitlardan biokimyoviy faolligini …

5 / 30

– atmosfera namligidan foydalanib qattiq va quruq materiallarda o’sish qobiliyatidir. optik uskunalarni zararlovchi aspergillus penicilloides va a. glaucus var. tonophilus turlari bunday kserofil turlar misoli bo’la oladi odatda mavjud bo’lgan sharoitlarda bu turlar tez o’suvchi zamburug’lar bilan raqobat qila olmaydi, ammo suv faolligi pastligida bu kserofil zamburug’lar dominantlik mavqesiga ega bo’ladi. materiallarda o’sadigan zamburug’lar duch keladigan ekstremal sharoitlardan yana biri – ozuqa moddalar miqdori kamligidir. ko’p zamburug’lar ozuqa moddalar o’ta oz bo’lgan sharoitda o’sa oladi. bu xususiyat oligotrof turlarga devor rassomchilik asarlari kabi substratlarni egallashda ma’lum darajada ustunlik beradi. oligotroflar boshqa turlarga nisbatan ancha sekin o’sadi, ammo bunday qiyin sharoitda o’sishga o’rgangach, katta zarar yetkazadi. zamburug’larning yana bir xususiyati – ularning turlari geterogenligi, ya’ni bir tur ichida morfologik, fiziologik, ekologik va boshqa jihatlardan farq qiluvchi shtammlar mavjudligidir. tur ichidagi differentsiasiya a. niger turida ham qayd etilgan. muzlagan tuproqdagi zararlangan materiallardan zamburug’ning kriofil shtammi ajratilgan. bu shtamm 5-15 os haroratda rivojlana …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zamburug’lar"

2-mavzu. biozararlovchi zamburug’lar guruxlari vakillari. biozararlovchi zamburug’lar guruxlari vakillari. mikroorganizmlar bilan zararlanadigan material va buyumlar hozirgacha bayon etilgan zamburug’ turlarining umumiy soni 250 000 tadan ko’proq. ular tabiatda yer kurrasining barcha qismlarida keng tarqalgan. zamburug’lar ayniqsa har xil o’simlik substratlarida juda serob, paydo bo’lishi hayvonlar bilan bog’liq bo’lgan substratlarda kamroq uchraydi. ular organik qoldiqlar parchalanishida va tuproq shakllanishi jarayonida faol ishtirok etadi zamburug’lar har xil sanoat materiallarini shikastlab, katta iqtisodiy zarar keltiradi zamburug’larning ba’zi morfologik, fiziologik va genetik xususiyatlari ular biozararlanishni qo’zg’atuvchi organizmlar orasida dominant vaziyatni egallashi uchun imk...

This file contains 30 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "zamburug’lar", click the Telegram button on the left.

Tags: zamburug’lar PPTX 30 pages Free download Telegram