zamburug’lar (mycota)

PPT 25 pages 2.6 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.6 MB

File type PPT

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

powerpoint presentation zamburug’lar (mycota) kirish zamburug`lar (lotincha fungi yoki mycota) hayotning o`ziga xos shakli bo`lib, eukariot organizmlar hisoblanadi. zamburug`lar o`zida ham o`simliklarga xos, ham hayvonlarga xos xususiyatlarni mujassamlashtirgan organizmlardir. zamburug`lar milliard yillar avval paydo bo`lgan va suv hamda quruqlik ekosistemalarining ajralmas muhim qismiga aylangan. zamburug`larning yashash muhiti xilma xil, ular suv, quruqlik, havo muhitlarida tarqalgan. zamburug`larning biosferadagi roli juda katta. ular organik modda qoldiqlarini mineral moddalarga aylantiradi. zamburug`larning ko`pchilik turlari inson tomonidan oziq sifatida, xo`jalik maqsadlarida, tibbiyot va farmatsevtika sohalarida keng qo`llaniladi. zamburug’lar hujayra qobig'ining tarkibi , tallomning tuzilishi va ko‘payishidagi o‘ziga xos xususiyatlarga qarab quyidagi ajdodlarga bo‘linadi: 1. xitridiyasimonlar-chytridiomycetes 2. gifoxitridiyasimonlar-hypochytridiomycetes 3. oomitsetsimonlar-oomycetes 4. zigomitsetsimonlar-zygomycetes 5. askomitsetsimonlar-ascomycetes 6. bazidiyasimonlar-basidiomycetes 7. deuteromitsetsimonlar-deuteromycetes. zamburug’lar tuzilishi zamburug’lar plastidalari yo’q geterotrof organizmlardir. ular qadimiy organizmlar hisoblanadi zamburug`lar parazit va saprofit holda hayot kechiradi zamburug’larning vegetativ tanasi mitseliy deyiladi. mitseliy gifalardan tashkil topgan. mitseliylar substrat ichida rivojlansa, endogen, aksin substrat betida o‘ssa, ekzogen mitseliy …

2 / 25

tli moddalar ham qo‘shilgan. protoplazmasi boshqa o‘simliklarnikiga o‘xshaydi, ammo ichida hech qanday plastidlar bo‘lmaydi. zamburug‘larnipg yadrosi juda mayda bo‘ladi. u tuban zamburug‘larda juda ko‘p, yuqori zamburug‘lar hujayrasida esa bitta yokn ikkita bo‘ladi, ba’zan bularda ham ko‘p bo‘lishi mumkin. zamburug‘larda zapas oziq modda sifatida kimyoviy tarkibi jihatidan kraxmalga yaqin glikogen to‘planadi, ularda yog‘ tomchilari ham bo‘ladi. bulardan tashqari, yana mayda tanachalar shaklida protoplazmada sochilgan holda volyutin oqsili xam uchraydi. tuban zamburug`lar mitseliysi bog`imlarga bo`linmagan ko`p yadroli va bitta hujayradan iborat bo`ladi. yuksak zamburug`lar mitseliysi bo`g`imlarga bo`lingan, ko`p hujayrali hisoblanadi. gifalarda barcha erikariot hujayradagi kabi mitxondriya, golji apparati, yadro, lizosoma, endoplazmatik to`r bo`ladi. zamburug`arning yashashi uchun zarur omillar: oziq, harorat, namlik. zamburug‘lar hayot siklining qisqa va uzoq bo‘lishiga qarab, bir yillik, ikki yillik va ko‘p yilliklarga bo‘linadi. bir yillik zamburug‘lar- bir yillpk zamburug‘lar ko‘p emas. ularning hayot sikli bir yilga bormay tugaydi. suv zamburug‘laridan saprolegniya, yuksak zamburug‘lardan bug‘doy toshkuyasi, arpa toshkuyasi va …

3 / 25

a ularni halok o‘tib, halok bo‘lgan organizmning organik moddalari hisobiga oziqlanadi. ko‘p yillik saprofitlar- tungaklarda, ildizlarning yerda qolgan qismlarida, ko‘proq yog‘ochlarda uchraydi. saprofit zamburug‘lar tuproqda, asosan, chirindisi ko‘p tuproqda va go‘nglarda uchraydi. ular organik moddalarni minerallashtirishda bakteriyalar bilan birgalikda aktiv ishtirok etadi. zamburug‘larning oziqlanishi osmos yo‘li bilan boradi, ya’ni oziq moddalarini vegetativ tananing hamma sathi bilan substratdan so‘rab oladi. tashqi muhitdan oziq moddalar olish, ba’zan shu vazifani bajarishga moslashgan gifalar, rizoidlar va so‘rg‘ichlar yordamida ham bo‘ladi. masalan, po‘panak zamburug‘ rizoidlari bilan, zang, qorakuya zamburug‘lari so‘rg‘ichlari bilan so‘radi. zamburug`lar hayvonlardan farqi: cheksiz o`sish xususiyati . oziqni shimish usuli bilan qabul qilish. sporalar yordamida ko`payish. faol harakatlanish imkoniyatining mavjud emasligi. o`simliklardan farqi: zahira sifatida glikogen moddasi to`planadi. xitin moddasidan iborat qobiqning mavjudligi. geterotrof oziqlanish usuli. o`simlik va zamburug` hujayrasi ‘ zamburug`lar oziqlanishiga ko`ra saprofit mog`or zamburug`i achitqi zamburug’i qalpoqchali zamburug`lar parazit qorakuya zamburug’i zang zamburug’i vertitsilyoz zamburug`i simbioz lishaynik mikoriza zamburug`larning ko`payishi …

4 / 25

ri tarqaladi. mog`or zamburug`ining jinssiz ko`payishi mog`or zamburug`i (oq po`panak)ning jinsiy ko`payishi oziq yetarli bo`lmagan noqulay sharoitda mog`or zamburug`i jinsiy ko`payadi. zamburug`larda 2 ta shtamm mavjud. +shtamm va –shtamm. bir- biriga yaqin joylashgan “+” va “-” shtammli zamburug` gifalari bir-biriga qarab o`sadi. ularning uchlari tutashib orasida to`siq hosil bo`ladi. so`ngra bu to`siq eriydi va ularning yadrolari bir- biriga qo`shilib zigota hosil bo`ladi. bu zigota zigospora ham deyiladi. chunki u tinim davridan o`tishga moslashgan bo`lib, qalin po`st bilan o`ralgan. qulay sharoitga tushgan zigasporadan mevatana, sporangiyband, sporangiylar o`sib chiqadi. sporangiyda sporalar yetiladi. bu sporalardan mog`or zamburug`i hosil bo`ladi va jinsiz ko`payishda davom etadi. jinsiz ko`payishda hosil bo`lgan sporalar bir xil shtammli, jinsiy ko`payishda esa har xil shtammli sporalar hosil bo`ladi. achitqi zamburug`i achitqi zamburug’i bir hujayrali mikroskopik organizm. uning hujayrasi qobiq bilan o’ralgan sitoplazma, yadro va vakuoldan tashkil topgan. haqiqiy mitseliysi bo`lmaydi. xamir tarkibidagi kraxmal bilan oziqlanadi. kraxmal glyukoza spirt + co₂ …

5 / 25

itseliyda kichik bo`rtmachalar - meva tanachalar hosil bo`ladi. bahorda yer yuziga ko`tarilib chiqadi. meva tana 2 qismdan iborat: qalpoqcha va oyoqcha. qalpoqchali zamburug`lar 1.mevatana. 2.qalpoqcha. 3. oyoqcha. 4. vegetativ tana. qalpoqchali zamburug`- qo`zidumba va qo`ziqorin qo`zidumba - qalpoqchasi ostida vertikal osilib turuvchi plastinkalar bor. shu plastinkalarda sporalar yetiladi. qo`ziqorin – qalpoqchasida naychalar bo`lib, shu naychalarda sporalar yetiladi. qo`zidumba plastinkali, qo`ziqorin naychali zamburug` deyiladi. zamburug’larning kelib chiqishi to’g’risida mikologlar o’rtasida 2 xil gipoteza mavjud polifiletik har xil manbadan kelib chiqqan xivchinlilar + suvo`tlar monofiletik yagona manbadan kelib chiqqan xivchinlilar zamburug`lar oziq- ovqat sifatida qalpoqchali zambrug`lardan qo`zidumba, qo`ziqorin, o`q qayin zamburg`i, gruzd kabilar o`ziq ovqat sifatida iste`mol qilinadi. qo`zidumba zamburig`i issiqxonalarda ham yetishtiriladi. qalpoqchali zamburug`lar rasida zaharli turlari ham bor. oziq ovqat sanoatida achtqlardan non mahsulotlari, spirt, pivo, qimiz tayyorlasda foydalaniladi. mog`or zamburug`laridan esa pishloq tayyorlashda (rokfor, kamamber sortlari), vino (xeres) tayyorlashda foydalaniladi. zamburug`ning tibbiyotdagi o`rni zamburug`lardan tayyorlanadigan dori vositalari tibbiyotda qo`llaniladi. …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zamburug’lar (mycota)"

powerpoint presentation zamburug’lar (mycota) kirish zamburug`lar (lotincha fungi yoki mycota) hayotning o`ziga xos shakli bo`lib, eukariot organizmlar hisoblanadi. zamburug`lar o`zida ham o`simliklarga xos, ham hayvonlarga xos xususiyatlarni mujassamlashtirgan organizmlardir. zamburug`lar milliard yillar avval paydo bo`lgan va suv hamda quruqlik ekosistemalarining ajralmas muhim qismiga aylangan. zamburug`larning yashash muhiti xilma xil, ular suv, quruqlik, havo muhitlarida tarqalgan. zamburug`larning biosferadagi roli juda katta. ular organik modda qoldiqlarini mineral moddalarga aylantiradi. zamburug`larning ko`pchilik turlari inson tomonidan oziq sifatida, xo`jalik maqsadlarida, tibbiyot va farmatsevtika sohalarida keng qo`llaniladi. zamburug’lar hujayra qobig'ining tarkibi , tallomni...

This file contains 25 pages in PPT format (2.6 MB). To download "zamburug’lar (mycota)", click the Telegram button on the left.

Tags: zamburug’lar (mycota) PPT 25 pages Free download Telegram