energetika va elektr texnikasi tarixi

DOCX 22 pages 397.2 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 397.2 KB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

1-mavzu: kirish. yo’nalishning tarixi. fanning predmetlari. energetika va elektr texnikasi,elektr mexanikasi va elektr texnologiyalari muammolari. yo’nalishning rivojlanish bosqichlari va istiqbollari. reja: 1. kirish. 2. fanning maqsad va vazifalari. 3. o'zbekistonda energetika menejmenti o'qitishining ilk qadamlari. 4. o'zbekiston elektroenergetikasining zamonaviy ahvoli va rivojlanish istiqboli. 5. nazorat savollari. 1. kirish o'zbekiston energetikasi xalq xo'jaligining asosiy sohasi bo'lib, respublikada iqtisodiy va texnika taraqqiyotining mustahkam poydevoridir. 1913 yilda o'zbekistondagi barcha elektr stantsiyalarning quvvati 3 ming kvt ga teng bo'lib, yiliga 3,3 mln. kvtsoat elektr energiyasini ishlab chiqarilar edi. respublikada energetikaning ravnaqi toshkent shahri yaqinida joylashgan bo'zsuv ges i qurilishidan boshlangan. kuvvati 2 ming kvt bo'lgan bu stantsiya 1926 yilning may oyida ishga tushirilgan edi. ayni vaqtda bo'zsuv ges ini toshkent tramvayini elektr energiyasi bilan ta'minlovchi dizel elektr stantsiyasi bilan bog'lovchi, uzunligi 34 km li 39 ta transformator punkti bo'lgan 6 kv li kabel tarmog'i qurilgan edi. shu tariqa o'zbekiston energetika tizimini yaratishga asos solindi. …

2 / 22

issiqlik va gidravlik stantsiyalari ishlab turibdi. o'zbekiston energetika tizimidagi barcha kuchlanishli elektr tarmoqlarining umumiy uzunligi 225 ming km dan ziyodni tashkil qiladi, shu jumladan 220 kv ligi - 5,5 ming km ga, 500 kv ligi -1,7 ming km ga teng. tarmoq transformatorlarining umumiy quvvati 42 ming mva dan ziyod. o'zbekiston energetika tizimining o'rnatilgan quvvatlari tarkibidagi issiqlik elektr stantsiyalarining salmog'i 87% ni tashkil qiladi. farg'ona issiqlik elektr-markazi (iem) 330 ming kvt quvvatga, muborak iem i 60 ming kvt, toshkent iem i 30 ming kvt kuvvatga ega. respublika energetika tizimining 3000 mvt li sirdaryo dtes i, 1250 mvt li navoiy dtes i, 1920 mvt li toshkent dtes i 730 mvt li taxiyatosh dtes i eng yirik issiqlik stantsiyalari hisoblanadi. ularga har birining quvvati 150 mvt dan 300 mvt gacha bo'lgan 30 dan ortiq zamonaviy energetik bloklar o'rnatilgan. hozirgi vaqtda markaziy osiyoda eng yirik, loyiha quvvati 3200 mvt (800 mvt li 4 ta …

3 / 22

iyasini sanoat, transport va qishloq xo'jaligida, aholining maishiy va madaniy maqsadlari uchun qo'llanilishi elektrlashtirish deyiladi. u mamlakat hayotida eng muhim ahamiyatga ega. elektrlashtirish xalq xo'jaligining barcha sohalarini rivojlantirish, hozirgi zamon taraqqiyotini amalga oshirish uchun etakchi omil hisoblanadi. elektrlashtirishning o'zbekistondagi rivoji sobiq sovet ittifoqi energetikasining rivojlanish tarixi bilan bog'liq. 1913 yili rossiyadagi elektr stantsiyalarining umumiy quvvati 1,1 mln. kvt ni va elektr energiyasini ishlab chiqarish esa 2 mlrd. kvtsoat ni tashkil qilgan. o'zbekistonda energetika jadal sur'atlar bilan rivojlandi. chirchiq daryosida gidravlik elektr stantsiyalarining qudratli tizmasi yaratildi. 1950-1980 yillarda yirik issiqlik elektr stantsiyalari barpo etildi. o'zbekiston energetikasining umumiy quvvati 12,4 mln. kvt ga etkazildi. hozirgi paytda qurilayotgan talimarjon dtes ining quvvati 3200 mvt ni tashkil etadi. o'zbekiston energetikasi respublika xalq xo'jaligining elektr energiyaga bo'lgan ehtiyojlarini to'la qondirish imkoniyatiga ega. 2. fanning maqsad va vazifalari "elektr mexanik tizimlarda energiya tejamkorlik" fani birinchi bosqich talabalarining bo'lg'usi mutaxassisligi elektroenergetika bilan tanishtiradi, uning hozirgi jamiyatdagi o'rni, …

4 / 22

ndir. energetika insoniyat jamiyati ta'sir doirasidagi katta global tazim hisoblanadi. "energetika" va "energetika fanlari" tushunchalari anchadan beri qo'llanib kelinadi, lekin hozirgi davrda ularga jamlanadigan fikr tugallangan deb hisoblash to'g'ri emas. rasm 1. energetika tizimining chizmasi va uni boshqa nimtizimlar bilan bog'liqligi. energetika yoki ernergetik tizim tushunchasi ostida energetika manbalarini barcha turlarini olish, o'zgartirish, taqsimlash va xalq xo'jaligida ishlatish uchun tuzilgan tabiiy va sun'iy (inson tomonidan yaratilgan) tizimlar birligini tushuniladi. bunday tizimlar birligi, ularni to'g'ri (uzluksiz chiziq) va teskari (ketma-ket chiziq) bog'liqligi, 1-rasmda ko'rsatilgan. bunda energetikaga tizimli yondashish uqtiriladi, ya'ni u boshqa katta tizimlarni tizimosti qismi sifatidagi katta tizim deb qaraladi. bundan tashqari katta tizimning har qaysi tizimosti qismi o'z navbatida katta tizim hisoblanadi. bu chizmada ham energetikaning hamma qismlari va ularning bog'liqligi, ularda sodir bo'layotgan jarayonlar, energiyani uzatish va uning iste'moli, ishlash talablari, tabiat va biosfera bilan bog'liqligi, ijtimoiy hayotga, madaniyatga va mamlakat rivojlanish darajasiga bog'liqligi ko'rsatilgan. energetika insoniyat hayotida …

5 / 22

n yirik quvvatlar bilan tavsiflanai. masalan, hozirda dunyodagi bor bo'lgan elektr stantsiyalarning quvvati 2 mlrd. kvt ni tashkil etadi. energetika qurilmalarning umumiy quvvati esa 10 mlrd. kvt ga etadi. bu quvvatlarni ta'minlash uchun insoniyat har yili tabiatdan vazni 40-50 mlrd. tonna shartli yoqilg'iga tenglashtirilgan turli xildagi yoqilg'i oladi. shunga qaramasdan tabiatdan olinayotgan energetika manbalarining fik 0,2% dan ortiq emas. bu erda energetikaning asosiy masalalaridan biri yuzaga chiqadi - energiyani bir turdan ikkinchi turga aylantirishdagi yo'qotishlarni kamaytirish. buning uchun qurilmalarni yaxshilash va olingan energiyadan oqilona foydalanish kerak, bu esa texnika doirasidan chiqib, ijtimoiy ko'rinishda qaralish kerak. elektr energiyasini uzatish, olish va qayta taqsimlashdagi yo'qotishlarni kamaytirish, ko'p jihatdan sarf qilingan metall qiymatiga, asosan alyuminiyga bog'liq. kesimida katta zichlikdagi tokni (1,0-1,2 a/mm2) o'tkazish joiz bo'lganda, alyuminiy sarfi kamayadi, lekin elektr energiyasi sarfini oshiradi. jahondagi alyuminiy narxi o'zgarishi shundayki, bu metall arzonlashmoqda, shuning uchun rivojlangan mamlakatlarda tok zichligini keskin (0,35 a/mm2) kamaytirilishi kuzatilmoqda. bundan …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "energetika va elektr texnikasi tarixi"

1-mavzu: kirish. yo’nalishning tarixi. fanning predmetlari. energetika va elektr texnikasi,elektr mexanikasi va elektr texnologiyalari muammolari. yo’nalishning rivojlanish bosqichlari va istiqbollari. reja: 1. kirish. 2. fanning maqsad va vazifalari. 3. o'zbekistonda energetika menejmenti o'qitishining ilk qadamlari. 4. o'zbekiston elektroenergetikasining zamonaviy ahvoli va rivojlanish istiqboli. 5. nazorat savollari. 1. kirish o'zbekiston energetikasi xalq xo'jaligining asosiy sohasi bo'lib, respublikada iqtisodiy va texnika taraqqiyotining mustahkam poydevoridir. 1913 yilda o'zbekistondagi barcha elektr stantsiyalarning quvvati 3 ming kvt ga teng bo'lib, yiliga 3,3 mln. kvtsoat elektr energiyasini ishlab chiqarilar edi. respublikada energetikaning ravnaqi toshkent shahri yaqinida joyla...

This file contains 22 pages in DOCX format (397.2 KB). To download "energetika va elektr texnikasi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: energetika va elektr texnikasi … DOCX 22 pages Free download Telegram