tuberkulez kasalligi xaqida ta'limotning rivojlanish tarixi

PPT 46 pages 3.5 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.5 MB

File type PPT

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

sil haqidagi ta'limotning rivojlanish tarixi sil etiologiyasi. tuberkulez kasalligi xaqida ta'limotning rivojlanish tarixi. tuberkulez etiologiyasi. toshkent tibbiyot akademiyasi termiz filiali ftiziatriya fani b.djuraev t.f.n. * tushuncha tuberkulez – bu infektsion- allegrik va ijtimoiy faktorlar bilan bog'liq bo'lgan kasallik. * tushuncha ftiziatriya – ftisicus – oriqlash so'zidan kelib chiqqan. tuberkulez, ya'ni – «tuberkulez» («tubercule» - «tuguncha») ma'nosini anglatadi. «ftiziatriya» (phthisis – ozg'inlik va treat – davolovchi, shifokor) deb yuritiladi. * * ftiziatriya yo'nalishlari: ftiziatriya ftiziopediatriya ftizioxirurgiya ftiziourologiya ftizioortopediya ftiziaginekologiya * ftiziatriya rivojlanish davrlari: emperik davr –uzoq o'tmishdan xviii asr boshigacha davom etgan. klinik-anatomik kuzatishlar davri – xviii asr boshidan xix asr boshigacha davom etgan. funktsional yo'nalish davri – fizika, mikrobiologiya fanlari yutuqlari, shu jumladan r. kox tomonidan qo'zg'atuvchining aniqlanishidan bo'lgan davr. * funktsional yo'nalish davri antibiotiklargacha bo'lgan davr – xix asr oxiridan xx asr 40- yillari oxirigacha antibiotiklar davri – xx asr 50-yillar boshlari va xozirgi davrgacha davom etmoqda * tuberkulyoz …

2 / 46

atuvchisini aniqladi. o'z tadqiqotlarini natijasini u 1882 yili 24 martda berlinda “fiziologik jamiyat” majlisida e'lon qildi. u 1905 yilda nobel mukofotiga erishdi. 1890 yilda tuberkulin olindi. * 1907 y.klemens pirke kox tuberkulini-ni diagnostika uchun taklif qildi. 1909 y. mantu teri ichi sinamasini ishlab chiqdi (r mantu 2tb). 1919 y. kalmett va geren profilakti-ka uchun btsj vaktsinasini kashf etishdi. * 1894 yilda karl forlanini sun'iy pnevmotoraks tadbiq etdi. 1943 yilda vaksman yaratgan streptomitsin qo'llanila boshlandi. * birinchi tuberkulez ilmiy tekshirish instituti moskvada 1921 yili tashkil qilindi. 1928 yilda emlash sil o'choqlarida o'tkazila boshlandi; 1950 yildan emlash majburiy ravishda tadbiq qilindi. * 1947–48 yillarda tuberkulezni aniqlashda flyuorografiya yo'lga qo'yildi. bu davrda tuberkulezga qarshi kurashishga semashko n.a., solovev z.p., munblant e.g. lar o'zlarining beqiyos xissalarini qo'shdilar * o'zbekistonda ftiziatriya fan sifatida 1922 yildan boshlab o'rta osiy davlat universitetida tibbiyot fakulteti ochilgandan sung rivojlana boshladi. tibbiyot fakultetida 1928 yilgacha ftiziatriya masalalarini prof. slomin m.i. …

3 / 46

amalga oshirildi. * 2010 yildan tuberkulez ilmiy tekshirish institutiga respublika iqtisoslashgan ilmiy amaliy tibbiyot markaz statusi berildi. * tuberkulez mikobakteriyasi (mbt): micobacteriacae oilasiga, actinomycetalis tartibiga, micobacterium turiga mansub. tuberkulez mikobakteriyasi (mycos-zamburug',bacterium-tayoqcha) * mikobakteriyaning turlari: odam tuberkulyoz mikobakteriyasi (m.tubercolosis humanus) qoramol mikobakteriyasi (m.bovinus). qushlar mikobakteriyasi (m.avium). sichqon mikobakteriyasi (m.microti). m.africanum * tuberkuleza mikobakteriyasi fakultativ – xujayra ichi parazitlari tuberkulez mikobakteriyasini tabiiy rezervuari – odam, uy va yovvoiy xayvonlar, qushlar mbt makrofag va xujayradan tashqarida ko'payishi mumkin tmb morfologiyasi tmb egik tayoqcha shaklida bo'lib, uzunligi 0,8 dan 10-12 mkm gacha, eni 0,2-0,6 mkm. biologik oksidlanish tipiga ko'ra mbt fakultativ aeroblarga tegishlidir. * kimyoviy tarkibi - 85,9% ni suv; qolgan qismini: - oqsil - uglevod - lipidlar tashkil qiladi. tmb morfologiyasi mikrokapsula – polisaxaridlardan iborat. tsitoplazmatik membrana - mbtning fermentativ sistemalari. yadro substantsiya – nukleotid, genlar jamlamasi, mbtning irsiy belgilari * tmb morfologiyasi hujayra qobig'i – lipidlar, fosfatid fraktsiyalar (tmb ning virulentligi). bakteriya …

4 / 46

qismini tashkil kiladi, erkin polisaxaridlar hamda fosfatid va mumlar bilan birikma ko'rinishida bo'ladi. bu fraktsiyani toksik, antigenlik va sensibillovchi xususiyatlari yo'q. * ko'payishi tmb oddiy 2 ga bo'linish yoki kurtaklanish yo'li bilan ko'payadi. ko'payishi - 20-24 soat ichida kechadi. * tmb ning tsil-nilsen usulida bo'yalganda ko'rinishi * tmb ning elektron mikroskopdagi rangsiz ko'rinishi * tmb ning elektron mikroskopdagi rangli ko'rinishi * tmb nig flyuorestsent mikroskopiyadagi ko'rinishi (auramin bilan bo'yash usuli) * tmb ning oziqa muhitidagi o'sishi * batsilla qurigan balg'am va quruq muxitga chidamli tmb xayotchanligini t +4 °c da xaftalab va t −70 °c da yillab saqlab qoladi m. tuberkulyoziga ultrabinafsha, rentgen va quyosh nurlari ta'sir etadi * tmb ning tashqi muhit omillariga chidamliligi: ko'cha changida 10 kungacha; kitob varaqlarida 3 oygacha; suvda 150 kungacha; tarqoq yorug'likda 1-1,5 oy; quritilgan holda 1-1,5 yil; vakkumda muzlatilgan holda liofilizatsiya qilingan holda -30 yilgacha. * ultrabinafsha nurlar ta'sirida 30 min; quyosh nuri …

5 / 46

, tuberkulezga qarshi immunitetni saqlab turadi. l-shakllar uzoq muddat ab terapiya va boshqa omillar ta'sirida paydo bo'ladigan yaqqol funktsional va morfologik o'zgarishlar bilan ajralib turadi. tuberkulez mikobakteriyasi mbtlarda tuberkulezga qarshi preparatlarga nisbatan chidamlilik (rezistentlik) paydo bo'lishi mumkin bir vaqtning o'zida mbtning bir necha ab preparatlarga chidamli bo'lishi ma'lum darajada davolash samaradorligini pasaytiradi dorilarga turg'unlik birlamchi – davolanmagan bemorlarda kuzatilib, 6-10% hollarda uchraydi. ikkilamchi – davolanish jarayonida vujudga kelib, 40-70% hollarda uchraydi. *

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuberkulez kasalligi xaqida ta'limotning rivojlanish tarixi"

sil haqidagi ta'limotning rivojlanish tarixi sil etiologiyasi. tuberkulez kasalligi xaqida ta'limotning rivojlanish tarixi. tuberkulez etiologiyasi. toshkent tibbiyot akademiyasi termiz filiali ftiziatriya fani b.djuraev t.f.n. * tushuncha tuberkulez – bu infektsion- allegrik va ijtimoiy faktorlar bilan bog'liq bo'lgan kasallik. * tushuncha ftiziatriya – ftisicus – oriqlash so'zidan kelib chiqqan. tuberkulez, ya'ni – «tuberkulez» («tubercule» - «tuguncha») ma'nosini anglatadi. «ftiziatriya» (phthisis – ozg'inlik va treat – davolovchi, shifokor) deb yuritiladi. * * ftiziatriya yo'nalishlari: ftiziatriya ftiziopediatriya ftizioxirurgiya ftiziourologiya ftizioortopediya ftiziaginekologiya * ftiziatriya rivojlanish davrlari: emperik davr –uzoq o'tmishdan xviii asr boshigacha davom etgan. klini...

This file contains 46 pages in PPT format (3.5 MB). To download "tuberkulez kasalligi xaqida ta'limotning rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: tuberkulez kasalligi xaqida ta'… PPT 46 pages Free download Telegram