etnologiyaning asosiy maktablari

PPTX 10 pages 4.4 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.4 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

etnologiyaning asosiy maktablari reja etnologiya fanining shakllanishi va dastlabki maktablar xx asrdagi asosiy etnologik maktablar zamonaviy etnologik yondashuvlar kirish etnologiya – insoniyatning etnik guruhlari, ularning madaniyati, urf-odatlari, ijtimoiy hayoti va rivojlanish jarayonlarini o‘rganadigan fan sifatida shakllangan. bu fan xix asrda mustaqil yo‘nalish sifatida rivojlanib, turli maktab va ilmiy oqimlarning paydo bo‘lishiga sabab bo‘ldi. dastlabki davrlarda etnologlar evolyutsionistik g‘oyalarga asoslanib, barcha xalqlar madaniyatini yagona rivojlanish bosqichlari orqali izohlashga harakat qilganlar. keyinchalik diffuzionizm, strukturaviy-funksionalizm, madaniy-tarixiy maktab kabi yondashuvlar shakllanib, etnologiya fanining nazariy asoslari boyidi. xx asrda esa interpretativ antropologiya, simvolik yondashuv va postmodernizm kabi yangi yo‘nalishlar vujudga kelib, insoniyat madaniyatini chuqurroq anglash imkonini berdi. shunday qilib, etnologiyaning asosiy maktablari nafaqat tarixiy jarayonlarni, balki zamonaviy jamiyatni tushunishda ham muhim ilmiy ahamiyat kasb etadi etnologiya fanining shakllanishi va dastlabki maktablar etnologiya mustaqil fan sifatida xix asrda shakllandi va dastlabki yondashuvlar evolyutsionizm g‘oyalariga asoslandi. evolyutsionistlar, jumladan, e. teylor va l. morgan xalqlar madaniyatini yagona chiziqli …

2 / 10

iyatlarning o‘zaro ta’siri va tarqalishiga e’tibor qaratdilar. f. ratzel, f. graebner va boshqa olimlar fikricha, madaniyat elementlari alohida jamiyatlarda o‘z-o‘zidan vujudga kelmaydi, balki bir hududdan boshqasiga tarqaladi. diffuzionizm madaniy almashinuv jarayonini chuqurroq tushunishga yordam berdi. shu bilan birga, bu yondashuv madaniy xilma-xillikni umumiy insoniyat taraqqiyoti natijasi emas, balki geografik va madaniy aloqalarning mahsuli sifatida izohladi. evolyutsionizm va diffuzionizm etnologiyaning dastlabki ikki muhim maktabi sifatida fanning keyingi rivojiga asos bo‘lib xizmat qildi. 4 xx asrdagi asosiy etnologik maktablar xx asrda etnologiyada yangi maktablardan biri – strukturaviy-funksionalizm shakllandi. bu maktab ingliz olimlari b. malinovskiy va a. radklif-braun faoliyati bilan bog‘liq. ularning qarashiga ko‘ra, har bir jamiyatning madaniy unsurlari o‘zaro bog‘liq bo‘lib, jamiyat hayotida muayyan funksiyani bajaradi. masalan, diniy marosimlar nafaqat diniy ma’noga, balki ijtimoiy birdamlikni ta’minlashga ham xizmat qiladi. malinovskiy o‘z tadqiqotlarida etnografik kuzatuv usullariga alohida ahamiyat bergan, mahalliy xalqlar hayotini bevosita o‘rganish orqali ularning madaniyatini tushunishga intilgan. strukturaviy-funksionalizm jamiyatni bir butun …

3 / 10

oq tushunishda katta yangilik bo‘ldi. 6 madaniy-tarixiy maktab xx asr boshlarida germaniya va avstriyada keng tarqaldi. bu yondashuvning asoschilari f. graebner va v. schmidt bo‘lib, ular madaniyatni tarixiy jarayonlar mahsuli sifatida o‘rgandilar. madaniy-tarixiy maktab vakillari madaniyat komplekslari nazariyasini ishlab chiqdilar. unga ko‘ra, ma’lum madaniyat unsurlari bir butun kompleks holida shakllanib, turli xalqlar orasida tarqaladi. bu nazariya madaniyatlarning kelib chiqishi va tarqalishini tarixiy asoslarda tushuntirishga intildi. madaniy-tarixiy maktabning ahamiyati shundaki, u madaniyatni izolyatsiyada emas, balki tarixiy va hududiy omillar ta’sirida rivojlanadigan hodisa sifatida izohladi. zamonaviy davrda etnologiya fanida postmodernizm va globalizatsiya ta’sirida yangi yondashuvlar shakllandi. postmodernistik etnologiya universal nazariyalarni rad etib, har bir madaniyatni o‘ziga xos va noyob hodisa sifatida o‘rganishga e’tibor qaratadi. globalizatsiya esa xalqlar madaniyatlari o‘rtasida faol o‘zaro ta’sir va aralashuv jarayonlarini kuchaytirdi. bugungi kunda etnologlar nafaqat an’anaviy jamiyatlarni, balki zamonaviy shahar madaniyatlarini, migratsiya jarayonlarini ham tadqiq qilmoqdalar. shu bois, zamonaviy etnologiya jamiyat hayotidagi murakkab o‘zgarishlarni anglashga xizmat qiladigan …

4 / 10

lash imkonini berdi. zamonaviy davrda esa postmodernizm va globalizatsiya jarayonlari etnologiya oldiga yangi vazifalarni qo‘ymoqda. shunday qilib, etnologiyaning asosiy maktablari fan rivojida izchil bosqichlarni tashkil etib, insoniyatning madaniy xilma-xilligini chuqurroq tushunishda muhim nazariy asos bo‘lib xizmat qilmoqda. 9 etiboringiz uchun raxmat! image3.png image4.png image5.png image6.png image7.jpeg

5 / 10

etnologiyaning asosiy maktablari - Page 5

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "etnologiyaning asosiy maktablari"

etnologiyaning asosiy maktablari reja etnologiya fanining shakllanishi va dastlabki maktablar xx asrdagi asosiy etnologik maktablar zamonaviy etnologik yondashuvlar kirish etnologiya – insoniyatning etnik guruhlari, ularning madaniyati, urf-odatlari, ijtimoiy hayoti va rivojlanish jarayonlarini o‘rganadigan fan sifatida shakllangan. bu fan xix asrda mustaqil yo‘nalish sifatida rivojlanib, turli maktab va ilmiy oqimlarning paydo bo‘lishiga sabab bo‘ldi. dastlabki davrlarda etnologlar evolyutsionistik g‘oyalarga asoslanib, barcha xalqlar madaniyatini yagona rivojlanish bosqichlari orqali izohlashga harakat qilganlar. keyinchalik diffuzionizm, strukturaviy-funksionalizm, madaniy-tarixiy maktab kabi yondashuvlar shakllanib, etnologiya fanining nazariy asoslari boyidi. xx asrda esa interpretati...

This file contains 10 pages in PPTX format (4.4 MB). To download "etnologiyaning asosiy maktablari", click the Telegram button on the left.

Tags: etnologiyaning asosiy maktablari PPTX 10 pages Free download Telegram