gitning nutq madaniyati va unga qo‘yilgan talablar

DOC 13 стр. 77,5 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 77,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

gidning nutq madaniyati va uning kasbiy xususiyatlari mavzu: gidning nutq madaniyati va unga qo‘yilgan talablar reja: 1. gid nutqiga qo`yilgan talablar. 2. gid nutqining tarkibi. 3. hikoya qilishda ovoz kuchining ahamiyati. 4. noverbal muloqot. 5. gidning guruh bilan munosabati. tayanch iboralari: gid nutqiga qo`yilgan talablar, gid nutqining tarkibi, kamgaplik va sergaplik, ovoz kuchi, ovoz tezligi, hikoya qilishda ovoz kuchining ahamiyati, nutqdagi tanaffuz, notiqlik san`atida talaffuz, diksiya, noverbal muloqot, ritmik, emotsional (hissiyotli), ko`rsatuvchi- rekonstruksiyalovchi, ishora qiluvchi, tasviriy, simvolik jestlar,gidning guruh bilan munosabati. gid nutqiga qo`yilgan talablar har bir gidga qo`yilgan proffesional talab – bu yuqori darajali nutq madaniyatiga ega bo`lishidir. gid so`z ustasi bo`lmasa ekskursiyaning muvaffaqiyatli o`tishini ta`minlay olmaydi. shuning uchun u notiqlik san`ati asoslarini egallashga intilishi kerak. mazkur bo`limda faqatgina individual matn va ekskursiyani o`tkazishda zarur bo`ladigan, rioya qilish zarur bo`lgan, nutq madaniyatining bir necha qoidalari yortiladi. gidning nutq madaniyati asoslarini original mualliflik ishlanma sifatida qabul qilish noto`g`ri. axir ming …

2 / 13

u mazkur auditoriyaga aniq holat, qo`yilgan vazifaga mos ravishda, eng yaxshi ta`sir etishni ta`minlovchi til materiallarini ishlatishdir». gid shuni yodda tutishi kerakki uning sayyohlar nazdidagi nutqi bu og`zaki nutq va u yozma nutqdan tarkibi, jumlalar hajmi bilan farqlanadi. notiqlik chiqishlar uchun qisqa va uncha murakkab bo`lmagan jumlalardan foydalanish maqsadga muvofiqdir, chunki ularni eshitish ham osonroq. uzun jumlalarga qarshi qadimiy notiqlar shunday degan «uzun jumlalar eshituvchining qulog`iga va ham notiqning nafas olishiga yomon ta`sir qiladi ». og`zaki nutq –ovoz bilan ifoda etilgan yozma nutqdir. gid individual matn, to`plangan adabiy, ilmiy, gazeta, arxiv, statistik materiallarni albatta, og`zaki nutq qoidalariga moslashtirishi maqsadga muvofiqdir.tadqiqotlar shuni isbotlamoqdaki, yozma nutqlarga ovoz berilganda eshituvchilar axborotning 50 % ni, chiqishlar og`zaki nutq me`yorlari bo`yicha tuzilgan bo`lsa, axborotning 90 %ni qabul qilishar ekan. bu tadqiqotlar ma`ruzachi nutqi samaradorligini harakterlaydi. ekskursiya chiqishlarida esa, gidga yana tashqi muhit halakit beradi, bu esa jonlantirilgan yozma nutqni qabul qilish samaradorligi yanada pasaytiradi. og`zaki …

3 / 13

agi xatolar takrorlanaversa bu auditoriya ongiga salbiy ta`sir ko`rsatadi, so`zlarni qabul qilishga xalaqit beradi. ko`pgina hollarda qahramonlarning familiyasi, ismi, geografik joylar, har xil xorijiy atamalarning talaffuzida qiyinchiliklar paydo bo`ladi. bunday paytda gid lug`atdan foydalanish kerak bo`ladi (lug`atni har bir kitob magazinidan olish mumkin). nutqda «keraklicha e`tibor berilmoqda», “yuksak pog`onalarga ko`tarish”, «asosiy maqsad qilib qo`yish» va shu kabi shtamplardan foydalanish nutqni ma`nosiz, jonsiz, obrazsiz qilib qo`yadi. so`zli shtamplarning yana bir turi biri bu kanselyarizmdir. kanselyarizm-bu rasmiy- ishchi yozma nutqning standartlashtirilgan aylanmasidir. ularni notiqlarning radio, televideniya orqali chiqishlaridan, gazeta, jurnallar sahifalaridan o`qiymiz. ulardan qutilish qiyin, takrorlanaverib ular bizning nutqimizda kirib bormoqdalar. lekin gid ulardan foydalanishga ehtiyot bo`lishi, ular bilan kurashishi kerak. gid uchun yana professional terminlar va xorijiy so`zlar ham «xavf» tug`dirish mumkin. birinchidan, har ikkisi ham mazmuniga mos ravishda talaffuz qilinishi, ikkinchidan, aytilgan so`z har kimga ham tushunarli bo`lmasa, ularning mazmunini oddiy va aniq tushuntirish. ishlatiladigan terminlar mag`zini chaqishi kerak. bu …

4 / 13

ari faqat og`zaki nutqda ishlatiladi. stilistik bezatilgan so`zlar nutqga ekspressiv – hissiy tus berib, notiqning aytganlariga munosabatini belgilaydi. notiq uchun eng zo`r topilma bu xalq maqollari va naqllaridir. maqollarda ming yillardan beri isbotini topgan xalq haqiqati yotadi. ularda xursandchilik va g`am, qahr, muhabbat, hasad, hazil ifoda etiladi. maqollar va naqllar mehnatni ulug`laydi, dangasalikni qoralaydi, yaxshilikni, inshonchni mustahkamlaydi. ular nafaqat nutq ifodaliligini kuchaytiradi, chiqishlarga mazmun va o`tkirlikni, chuqurlashtiradi, balki eshituvchilar yuragiga yo`l topadi, ularning hurmat va e`tiborini qozonishga yordam beradi. shuning uchun nutqda maqollar va naqllar alohida o`ringa ega. nutqda maqol va naqllardan foydalanishdagi muvaffaqiyat, ular qanchalik to`g`ri tanlanganligiga bog`liq. hozirgi paytda xalq maqolalari va ijodi to`plamlari soni juda ko`p va ular gidning qo`l ostida bo`lishi kerak. ular yordamida individual matn jonliroq va ishonchliroq bo`ladi. 1. gid nutqining tarkibi kamgaplik va sergaplik. kamgaplik – bu nutqni keraksiz va ma`nosiz so`zlardan ozod qila olishdir. kamgaplik bu notiqning shunday gapirish qobiliyatiki, nutqda «so`zlar …

5 / 13

`zlar” orasidan qiyinchilik bilan chiqadi. bundan 2000 yil avval “ilohiyot haqida» traktining muallifi shunday degan: ortiqcha vazn nafaqat bizning jismimizga, balki nutqimizga ham zarardir. u nutqni haqiqatdan uzoqlashtirib, eshituvchiga teskari ta`sir etishi ham mumkin”. sergapliklik nafaqat madaniyatsizlik alomati balki, notiq tasvirlanayotgan ob`ekt haqida tushunchaga ega emasligidan darak beradi. mantiqiy ma`noga ega bo`lmagan “parazit” so`zlar ham nutqni buzadi. masalan, «shunaqa», «aytish mumkinki», «aytaylik», «qisqacha qilganda», «xo`sh», «umuman aytganda». bu so`zlar jonli og`zaki nutqning alomatlari. gid aynan shunga intilishi kerak. lekin bular asossiz takrorlanaversa, parazit so`zlarga aylanadi. tabiiy, parazit so`zlarni notiqning o`zi payqamaydi. lekin bular auditoriyaning jig`iga tegadi. bularni albatta bartaraf etish choralarini ko`rish lozim. 2. hikoya qilishda ovoz kuchining ahamiyati ovoz kuchi – gid nutq texnikasining asosiy komponentidir. gid ovozini avtobusda, muzey zalida, masjidda, zavod sehida, ochiq havoda bo`ladimi auditoriya yaxshi va aniq eshitishi zarur. aks holda ko`rilgan tayyorgarlik keraksiz, mohiyatsiz bo`lib qoladi. har bir gid ham kuchli ovozga ega emas, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "gitning nutq madaniyati va unga qo‘yilgan talablar"

gidning nutq madaniyati va uning kasbiy xususiyatlari mavzu: gidning nutq madaniyati va unga qo‘yilgan talablar reja: 1. gid nutqiga qo`yilgan talablar. 2. gid nutqining tarkibi. 3. hikoya qilishda ovoz kuchining ahamiyati. 4. noverbal muloqot. 5. gidning guruh bilan munosabati. tayanch iboralari: gid nutqiga qo`yilgan talablar, gid nutqining tarkibi, kamgaplik va sergaplik, ovoz kuchi, ovoz tezligi, hikoya qilishda ovoz kuchining ahamiyati, nutqdagi tanaffuz, notiqlik san`atida talaffuz, diksiya, noverbal muloqot, ritmik, emotsional (hissiyotli), ko`rsatuvchi- rekonstruksiyalovchi, ishora qiluvchi, tasviriy, simvolik jestlar,gidning guruh bilan munosabati. gid nutqiga qo`yilgan talablar har bir gidga qo`yilgan proffesional talab – bu yuqori darajali nutq madaniyatiga ega bo`lishidir. gid ...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOC (77,5 КБ). Чтобы скачать "gitning nutq madaniyati va unga qo‘yilgan talablar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: gitning nutq madaniyati va unga… DOC 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram