dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari, dinning ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati

DOCX 19 pages 35.5 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 35.5 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

-mavzu. dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari, dinning ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati reja: 1-§. dinshunoslik fanining predmeti 2-§. dinshunoslik fanining maqsadi va vazifalari 3-§. dinning funksiyalari 4-§. ibtidoiy din ko„rinishlari: totemizm, animizm, fetishizm, shomonizm, magiya tayanch tushunchalar: din, jahon dinlari, milliy dinlar, e‟tiqod, ishonmoq tuyg„usi, ibodat, kompensatorlik, regulyatorlik, integratorlik, din sotsiologiyasi, din psixologiyasi va din falsafasi, yakka xudolik va ko„p xudolik, totemizm, animizm, shomonizm, magiya mavzu o„quv maqsadi: talabalarda dinning mohiyati, dinshunoslik fanining yuzaga kelishi tarixi, dinshunoslik fani sohalari, dinning jamiyatdagi funksiyalari, dinlarning tasnifi haqida tushuncha va tasavvurlarni shakllantirish 1-§. dinshunoslik fanining predmeti. dinning mohiyati turlicha izohlansa-da, uning asosida ishonch, e„tiqod tuyg„usi yotadi. darhaqiqat, din ishonmoq tuyg„usidir. ishonmoq tuyg„usi insoniyatning eng teran va ruhiy-ma‟naviy ehtiyojlaridandir. din arabcha so„z ekani barchaga ma‟lum. lekin din tushunchasini to„liq anglab olish uchun, uning ham lug„aviy, ham istilohiy ma‟nolarini alohida-alohida olib tanishib, tahlil qilish maqsadga muvofiqdir. arab tilidagi manbalarda qayd etilishicha, din so„zi (arabcha: …

2 / 19

” kabi so„zlarni ishlatganlari ma‟lum. o„zbek tilidagi “din” ma‟nosini beruvchi atamalar barcha tillarda mavjud. jumladan, zardushtiylarning manbasi avestoda “din” sifatida “daena”, qadimgi fors pahlaviy tilida “den”, “din”, “dena”, “daena” so„zi ishlatilib, “yo„l”, “mazhab”, “marosim”, “uslub”, “tarz” kabi ma‟nolarni bildirgan. dinning ta‟riflari juda ko„p, ular uning mazmun- mohiyatini u yoki bu nuqtayi nazardan ifodalaydilar.din arab.-mulk, hukm, hisob, jazo, itoat qilish, ibodat, parhez, yo„l tutish, odat qilish, e‟tiqod qilish va b.ma‟nolarni bildiradi. qur„onda “din” turli ma‟nolarda 100 dan ortiq o„rinda keltirilgan2 . ulardan ba„zilariga ko„ra mazkur atama lotincha “religio” so„zidan kelib chiqib, “diyonat, dindorlik, taqvodorlik, xudojo„ylik, mo„minlik, taqvo, muqaddas narsa yoki joy, qadamjo, ziyoratgoh, ibodat – topinish - sig„inish va u bilan bog„liq diniy marosimlar” degan ma‟nolarni anglatadi. “dinshunoslik” dinning paydo bo„lishi va rivojlanish tarixini, uning ijtimoiy, gnoseologik, psixologik ildizlarini, turli xnl dinlar ta‟limotining vujudga kelishi va shakllanishini o„rgatuvchi fan, ta‟limot va o„quv predmetidir. u dastlabki diniy tasavvurlarning paydo bo„lishidan urug„-qabila, milliy …

3 / 19

yati to„g„risada taqdimot bilan tanishishingiz mumkin ~ 10 ~ ta‟limotida olg„a surilgan edi. xvii asrda boburning nabirasi shoh akbar, so„ngra xviii asrda fransuz faylasuflarining dinga, diniy tashkilotlarga munosabatlari xix asrda ilmiy dinshunoslik doirasida yangi oqim, yo„nalish va nazariyalar yuzaga kelishiga katta turtki bo„lgan. binobarin, xix asrda mifologik maktab aka-uka v.grimm, m.myuller, antropologik maktab l.feyerbax va boshqa maktablar paydo bo„lgan. xx asrda dinshunoslik yanada yangi nazariyalar bilan boyigan. ammo o„sha davr dinshunosligi dinga o„z ijtimoiy-siyosiy qarashlarini bayon etar ekan, bu qarashlari diniy tashkilotlar manfaatlari bilan bog„lanmagan, mafkuraviy jihatdan betaraf qilib ko„rsatmoqchi bo„lgan. bu urinishlarni asoslash da turli falsafiy hamda ijtimoiy nazariyalardan foydalangan. amalda esa ilohiyotga ko„proq yondashgan. olimlarning dinshunoslik sohasidagi izlanishlari muhim xulosalar chiqarishga olib kelgan: ✓ har qanday din ijtimoiy hodisa fenomen hisoblanib, diniy ong ijtimoiy ong shakllaridan biridir; ✓ diniy tasavvur va e„tiqodlar jamiyat taraqqiyotining muayyan ijtimoiy sharoitlari ta‟sirida turli-tuman shakl kasb etgan; ✓ ibtidoiy diniy tasavvurlardan tortib jahon …

4 / 19

sharoitlarda o„quvchilarning ko„z o„ngida mazkur mualliflarning obro‟sizlanishiga yoki o„quvchini noto‟g‟ri tasavvurga ega bo‟lib qolishiga olib keladi. din va qonun o„zaro munosabatlarini yaxshi bilish demokratik jamiyat poydevorini mustahkamlaydi. o„zbekiston respublikasi konstitusiyasi va “vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to„g„risida” gi o‟zbekiston respublikasi qonuni turli diniy jamoa a„zolarining huquqlari, majburiyatlari haqida to„la ma„lumot beradi. yoshlarda qonunga hurmat hissini, o‟zininggina emas, boshqalarning ham diniy his-tuyg‟ularini hurmat qilish, tushunishga harakat qilish, o„z shaxsiy fikrlarini boshqa kishilarga tazyiq bilan o‟tkazish g„ayriqonuniy xatti-harakat ekanligi, jamoat joylarida diniy masalalarda zo‟ravonlik, tajovuzkorlikka yo„l qo„ymaslik dunyoqarashini shakllantiradi. o„zbekiston respublikasi jahon hamjamiyatiga kirib borayotgan bir sharoitda uning fuqarolari turli konfessiyalar vakillari bilan muloqot etishning yuksak madaniyatiga ega bo„lishi ham juda muhimdir. dinshunoslik kishilik jamiyati tarixiy taraqqiyotining muayyan bosqichida paydo bo„lgan barcha din shakllarining ma‟naviy, ijtimoiy, gnoseologik va psixologik ildizlarini, ularning ta‟limoti va marosimchiligi, ijtimoiy hayotdagi mavqei va ijtimoiy funksiyalarini ilmiy jihatdan o„rganuvchi fandir. ~ 12 ~ din tabiat, jamiyat, inson va …

5 / 19

arbiyalovchi qudratga ega bo‟lgan ma‟naviy-axloqiy kuchdir. din nima ekanligi turlicha izohlansa-da, umumiy nuqtai nazar shuki, din ishonmoq tuyg‟usidir. ishonmoq tuyg‟usi insoniyatning eng teran va eng go‟zal ruhiy-ma‟naviy ehtiyojlaridandir. dunyoda dini, ishonchi bo„lmagan xalq yo‟q. chunki muayyan xalq dinsiz, e‟tiqodsiz, biror-bir narsaga ishonchsiz holda yashay olmaydi. dinlar tarixi, ular bilan bog„liq jarayonlar, dinning inson hayotining turli jabhalari bilan o„zaro ta‟sirlashuvini o„rganuvchi fan “dinshunoslik” deb ataladi. dinshunoslik barcha ijtimoiy fanlar qatori o„zining o„rganish ob„ektiga ega. u dinning paydo bo„lishi, ijtimoiy mohiyati va jamiyatdagi rolini tadqiq qilish bilan birga diniy e‟tiqodlarning paydo bo„lishi va rivojlanishi, ularning jamiyat taraqqiyotidagi evolyusiyasini ilmiy jihatdan o„rganadi. 2-§. dinshunoslik fanining maqsad va vazifalari. talabalarga buddaviylik, xristianlik, islom kabi jahon dinlari bilan bir qatorda urug„-qabila dinlari va alohida millatlarga xos milliy dinlar tarixini zamonaviy ilmiy konsepsiyalar asosida chuqurroq o„rgatish. shuningdek, mustaqillik yillarida o„zbekistonda dinga nisbatan munosabatning tubdan o„zgarganligi, diniy qadriyatlarni tiklash, diniy bag„rikenglik madaniyatini shakllantirish yo„lida qilinayotgan muhim o„zgarishlar, …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari, dinning ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati"

-mavzu. dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari, dinning ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati reja: 1-§. dinshunoslik fanining predmeti 2-§. dinshunoslik fanining maqsadi va vazifalari 3-§. dinning funksiyalari 4-§. ibtidoiy din ko„rinishlari: totemizm, animizm, fetishizm, shomonizm, magiya tayanch tushunchalar: din, jahon dinlari, milliy dinlar, e‟tiqod, ishonmoq tuyg„usi, ibodat, kompensatorlik, regulyatorlik, integratorlik, din sotsiologiyasi, din psixologiyasi va din falsafasi, yakka xudolik va ko„p xudolik, totemizm, animizm, shomonizm, magiya mavzu o„quv maqsadi: talabalarda dinning mohiyati, dinshunoslik fanining yuzaga kelishi tarixi, dinshunoslik fani sohalari, dinning jamiyatdagi funksiyalari, dinlarning tasnifi haqida tushuncha va tasavvurlarni shakllanti...

This file contains 19 pages in DOCX format (35.5 KB). To download "dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari, dinning ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: dinshunoslik fanining predmeti,… DOCX 19 pages Free download Telegram