oliy nerv sistemasining faoliyati haqida tushuncha

PPT 22 pages 598.5 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 598.5 KB

File type PPT

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

slayd 1 reja: 1. oliy nerv sistemasi faoliyati haqida tushuncha 2. birinchi va ikkinchi sistema haqida tushuncha. 3. oliy nerv faoliyatining turlari. 4. dinamik steriotip. oliy nerv faoliyati tiplari oliy nerv sistemasi faoliyati haqida tushuncha oliy nerv faoliyati haqida tushuncha. bosh miya yarim sharlari va ularning po’tlog’i markaziy nerv sistemasining yuqori qismi bo’lib hisoblanadi. odamning hulqi idroki, fikirlashi ongi va barcha ruhiy xususiyatlari oliy nerv faoliyati bo’lib u bosh miya yarim sharlari va ular po’stlog’ida joylashgan nerv markazlarining normal funksiyasiga bog’liq. odamning oliy nerv faoliyati murakkab refleks orqali namoyon bo’ladi. bu reflekslar odamni tashqi muhit bilan bog’lanishini, uning har xil sharoitga moslashuvini taminlaydi. birinchi va ikkinchi signallar sistemasi. odam birinchi va ikkinchi signallar sistemasi hayvonlarda faqat birinchi signal sistemasi bo’ladi. odanmning oliy nerv faoliyati o’ziga xos anglash, abstrak fikirlash, so’zlash qobiliyatiga ega. odam oliy nerv faoliyatining taraqqiyoti natijasida voqeylikni ikkinchisi signal sistemasi vujudga kelgan. ikkinchi signal sistemasi so’zlardan iborat bo’lib, …

2 / 22

himcha qo’shildi .“ bu qo’shimcha odamga nutq paydo bo’lishi va yangi signal sistemasi vujudga kelishidan iborat bo’ladi. organik dunyo taraqiyotining shu bosqichida muhit bilan aloqa bo’g’lashning yangi faqat odamga-gina xos bo’lgan ikkinchi signal sistemasi qaror topdi , “homo sapens” oilasi paydo bo’guncha hayvonlar deb yozgan edi i.p.pavlov - atrofdagi dunyoning hayvonlardagi xilma –xil reseptor mexanizmlarga ta’sir etadigan va markaziy nerv xujayralariga yetib boradigan turli agentlaridan kelib chiquvchi bevosita ta’surotlari orqaligina o’sha dunyo bilan a’loqga qilar edi. bu ta’surotlar tashqi abyektlarining birdan – bir signallari edi . odamda ikkinchi darajali signal birinchi signallarning signali - talaffus etiladigan , eshitiladigan, ko’riladigan so’zlar ko’rinishida paydo bo’lib rivojlanib bordi va yuqori darajada kamolga yetdi. odamda sust alohida ahamiyat kasb etadi. so’z deb yozadi i. p. pavlov birinchi signallarning signali bo’lib voqeliqni faqat bizga xos ikkinchi signal sistemasining tashkil etadi. nutqning rivojlanishi odamlarning biri –biriga munosabatini osonlashtirib mexnat turlarining ko’payishiga, ong rivojlanishiga sabab bo’ladi. pavlov, …

3 / 22

ham xuddi o’sha qonunlarga bo’ysunadi. i.p. pavlov ko’rsatib o’tganidek oliy nerv faoliyatining faqat odamga xos bo’lgan xususiyati birinchi signal sistemasi orqali tushadigan signallarni ajratib olib mulohaza qilish va ummumlashtirish qobilyati ikkinchi signal sistemasiga bog’liqdir. odamda birinchi va ikkinchi signal sistemalari o’zaro bog’langan bo’lib bir-biriga doim ta’sir ko’rsatib turadi. so’zning signal sifatidagi ahamiyati bir-biri bilan qo’shilib keladigan oddiy tovushlar bilan emas balki so’zning lug’aviy manosi bilan bog’liqdir tovushlarning qo’shilib ketishi bilan bir- biriga o’xshash so’zlar tanlab olinadigan bo’lsa u xolda unday so’zlarga signal manosi garchi boshqacha bo’lsa ham bir xil reaksiya bilan javob beraveradi. bolada ikkinchi signal sistemasining shakllanib borishi nutqning rivojlanishi bilan bevosita bog’langan. bola xayotining birinchi yilidagi so’ngi oylar va butun ikkinchi yili nutq qaror topib boradigan davri xisoblanadi. bolalarda nutqning qaror topishi prsessi shartli reflekslar hosil bo’lish qonunlarida muvofiq o’tadi. bolada yarim tovush va fonemalar xayotining dastlabki oylarida ham paydo bo’lsada lekin bular hali ikkinchi signallar rolini o’ynamaydi …

4 / 22

r –birga munosabatiga ko’ra odam oliy nerv faoliyatini 4 tipga bo’lgan edi . kuchli, qo’zg’aluvchan, muvozanatlashmagan, jonsarak tip. bu tipda qo’zgalish va tormozlanish kuchli, ammo muvozanatlashmagan, qo’zg’alishi tormozlanishdan ustun turadi.bu tipga kiruvchi bolalarda shartli reflekslar sekin paydo bo’ladi, u o’rta o’zlashtiriladi biror ishga tez kirishi, tez soviydi. emotional reaksiyalari kuchli, bilar - bilmas javob berib o’z fikrini maqullaydigan, topshiriqlarni o’z vaqtida bajarib kelmaydigan, sekin paydo bo’lgan shartli reflekslar tez so’nadi. maktab hayotiga kichiklik bilan ko’nikadi, nutqi tez va qo’pol, xarakterli o’zgaruvchan , o’z hissiyotlarini qiyinchilik bilan ushlaydigan, qiziqqon, agresiv, tarbiyaga qiyinchilik bilan beriluvchi, faqat tarbiya asosidagina uzoq va tiziomli ish faoliyatiga ega bo’ladi. kuchli, qo’zg’aluvchan , muvozanatlashgan, serharakat tip. bu tip nerv prosesslarning kuchliligi, qo’zg’alish va tormozlanishning muvozanatlashganligi va harakatchanligi bilan ta’riflanadi. maktab hayotiga tez ko’nikadi, o’qish va yozishni tez o’rganadi, ular namunali hulqqa ega bo’ladi, darslarni a’lo darajada o’zlashtiradi, uyga berilgan vazifalarni o’z vaqtida bajarib kelishiga harakat qiladi, nutqi …

5 / 22

jlanmagan, so’z boyligi kam, qiyinchiliklardan qo’rqadi , charchaydi , o’qish , yozishni sekin o’rganadi , maktab hayotiga qiyinchilik bilan ko’nikadi , o’z o’rtog’ining xarakteriga ixtiyorsiz moslashadi , o’zlashtirishi past , xarakteri beqaror maqsadsiz, diqqati beqarorligi bilan xaraktertlanadi. .p.pavlovning fikricha oily nerv faoliyatining 4 tipi odamlardagi gipokrat tomonidan aniqlangan 4 temperament turlariga mos keladi. gipokrat odamlarda to’rtta temperament: xolerik. sangvinik. flegmatik. melanxonlik. turlarini aniqlagan. jonsarak tip xolerik temperamentiga va nimjon tip melanxonlik temperamentiga mos keldi. oliy nerv faoliyatining yuqoridagi tiplari sof holda kamdan - kam uchrab ko’pincha bitta individumda har- xil tiplarga xos belgi xususiyatlar aralashib ketadi. oliy nerv faoliyatning tipi nerv sistemasining muayyan tipi vujudga keladi.oliy nerv faoliyatining tug’ma xususiyatlari tashqi muhit ta’sirida doimo o’zgarib turadi. oliy nerv faoliyatining o’zgarib turish jarayonnini plastiklik deb ataladi. oliy nerv faoliyatining yuqorida ko’rsatilgan tiplari tug’ma, yani nasldan- naslga berilgan bo’ladi. bu belgilar asosan bolaning yoshlik davrida yaqqollik ko’rinadi , yoshi kattalashgan sari tashqi …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oliy nerv sistemasining faoliyati haqida tushuncha"

slayd 1 reja: 1. oliy nerv sistemasi faoliyati haqida tushuncha 2. birinchi va ikkinchi sistema haqida tushuncha. 3. oliy nerv faoliyatining turlari. 4. dinamik steriotip. oliy nerv faoliyati tiplari oliy nerv sistemasi faoliyati haqida tushuncha oliy nerv faoliyati haqida tushuncha. bosh miya yarim sharlari va ularning po’tlog’i markaziy nerv sistemasining yuqori qismi bo’lib hisoblanadi. odamning hulqi idroki, fikirlashi ongi va barcha ruhiy xususiyatlari oliy nerv faoliyati bo’lib u bosh miya yarim sharlari va ular po’stlog’ida joylashgan nerv markazlarining normal funksiyasiga bog’liq. odamning oliy nerv faoliyati murakkab refleks orqali namoyon bo’ladi. bu reflekslar odamni tashqi muhit bilan bog’lanishini, uning har xil sharoitga moslashuvini taminlaydi. birinchi va ikkinchi signalla...

This file contains 22 pages in PPT format (598.5 KB). To download "oliy nerv sistemasining faoliyati haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: oliy nerv sistemasining faoliya… PPT 22 pages Free download Telegram