bayon yozish metodikasi

DOCX 7 стр. 715,0 КБ Бесплатная загрузка

7 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 715,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 7

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 7

1-4-sinf. “bayon yozish metodikasi” mavzusiga doir amaliy ko’nikmalarni shakllantirish. o'quvchilar nutqini o'stirish ularga aniq ko'nikmalarni singdirish demakdir. boshlang'ich sinf o'quvchilari mustaqil mashq sifatida bog'lanishli nutqni o'stirishdan quyidagi ko'nikmalarni bilib oladilar: 1. mavzuni tushunish, chegarasini aniqlash va uni nisbatan to'liq yoritish ko'nikmasi. masalan, „biz uy ishlarida ota-onamizga qanday yordamlashamiz?" mavzusi berilsa, o'quvchilar aniq bajargan ishlari haqida hikoya qiladilar. ular mavzuni yaxshi tushunishlari uchun bayon matni qayta hikoya qildiriladi, inshoda esa berilgan mavzu yuzasidan mustaqil hikoyalash mashq qilinadi. 2. inshoni asosiy fikrga b o ‘ysundirish ko'nikmasi. bolalar ishi m a ’ lum fikrni (tabiatning ajoyib tasvirini idrok etish, o'zlarining baxtli hayotidan g'ururlanish, mehnatga va mehnatkash insonlarga muhabbatni) ifodalaydi. 3. hikoya, insho uchun mavzuga taalluqli, uni yoritishga zarur bo'lgan materialniyig'ish. bu bayonga ham taalluqli bo'lib, namunaviy matn tahlil qilinadi, mazmunini to'g'ri tushunish ustida ishlanadi, asosiy mazmun ajratiladi. 4. materialni tartibga solish, uni tegishli izchillikda joylashtirish, matn rejasini tuzish va shu reja asosida yozish …

2 / 7

darslarida u ko'proq yozma tarzda o'tkaziladi. bayon o'qib berilgan namunaviy matn mazmunini ma’lum tayyorgarlikdan so'ng yozma qayta hikoyalashdir. o'qish darslarida matn ustida ishlash, o'qilgan matn yuzasidan savollarga javob berish, reja tuzish va reja asosida og'zaki qayta hikoyalash bolalarni bayon yozish ga tayyorlaydi. qayta hikoyalashning turlari xilma-xildir. har qanday qayta hikoya qilingan matn yuzasidan bayon yozish mumkin, amm o bayon yozish o g ‘zaki qayta hikoyalashga nisbatan qiyin va murakkab faoliyatdir. bundan tashqari, boshlang‘ich sinf o'quvchilarining yozish sur’ati sekin, shunga ko‘ra bayon uchun kichik hajmdagi, kompozitsiyasi sodda, til tom ondan ham mos matn tanlanadi. bayon matni astasekin murakkablashtira boriladi: a w a l hikoya tarzidagi bir lavhani ifodalovchi matn tanlansa, unga yana lavhalar, tasvir elementlari kiritila boriladi, qatnashuvchilar soni orttiriladi, muhokama elementlari ham qo'shiladi; keyinroq shaxsini o ‘zgartirib bayon yozishga o'tiladi. shunday qilib, bayon asta-sekin ijodiy tus ola boradi. boshlang'ich sinflar ona tili dasturiga ko'ra, 2-sinfda katta bo'lmagan (30—40 so 'zli) …

3 / 7

igi, namuna leksikasidan, nutq birliklaridan, sintaktik qurilishidan foydalana olishi zarur. til vositalari matnni o'qish, suhbat, matn tahlili davomida o'zlashtiriladi; matndagi so'zlar va nutq birliklari bolalam ing „o'ziniki" bo'lib qoladi. qayta hikoyalashda namunadagi u yoki bu gapni bola esga tushirishga harakat qiladi, o'zlashtirgan mazmunni to'liqroq, aniqroq berish u chun gapiar tuzadi. bu bilan o'quvchining mustaqillik darajasi va bilish faolligi o'sadi, ijodiy elementlar qo'shila boradi. qayta hikoyalashda namunadagi izchillik, bog'liqlik saqlanishi, asosiy faktlar berilishi, ayniqsa, ilmiy matnni qayta hikoyalashda barcha muhim o'rinlar to'liq bayon qilinishi zarur. vaqti-vaqti bilan ilgari eshitilgan, o'qituvchi o'qib bergan yoki radio, televizordan yozib olingan matnni qayta hikoyalatish, o'quvchi bir marta ovoz bilan yoki ichda o ‘qigandan so'ng qayta hikoyalatishdan foydalanishni tajribada q o ‘llab turish ham mumkin. bu ishni turli xil uslublarda olib borish imkoniyatini yaratadi va uni jonlantiradi. ko'pincha qayta hikoyalashga maxsus tayyorgarlik k o‘riladi, bunda quyidagilarga rioya qilinadi: 1. qayta hikoyalash va uning turi haqida o …

4 / 7

asida uchraydigan va uchragan analogik holatga e ’tibor berish. boshqacha qilib aytganda, har bir darsda m a’lum ta’lim maqsadi asosida qayta hikoyalashga muntazam o'rgatib borish zarur. tomiq yoki matnga yaqinlashtirib qayta hikoyalash va bayon qayta hikoya qilish va bayonning bu turi boshqa turlariga nisbatan boshlang'ich sinflarda ko'p o'tkaziladi, chunki bu o'qilgan matnni butun detallari va bog'lanishlari bilan bolalar yodida mustahkamlash, namunaviy matnning mazmuni va tilini o'zlashtirish vositasi bo'lib ham xizmat qiladi. bolalar tez yodlab oladigan kichik matnni, sh e’riy misralarni buzmaslik uchun sh e’rni, ayniqsa, butun bir poetik obrazni tasvirlovchi lirik sh e’m i hikoya qilish tavsiya etilmaydi. to'liq hikoya qilish uchun dastlab aniq sujetli, hikoya uslubida yozilgan matn tanlanadi, keyin bolalar hikoyaga tasviriy (tabiat lasviri, kishilar va boshqa predmetlarning tashqi ko'rinishi tasviri) va muhokama elementlarini kiritishni o'rganadilar. hikoya qilishga o'rgatish vaqtida o'quvchilarni „bu fikr yozuv chi asarida qanday ifodalangan?" savoliga javob berishga o'rgatish maqsadga muvofiqdir. bola hikoya qilishga qiziqsa, …

5 / 7

ini olish uchun matn butunicha puxta tahlil qilinadi, ko'pincha asosiy mazmunni ifodalaydigan qismi a lo hida tahlil qilinadi. bunday kamchilikni yo'qotishga matnni qismlarga bo'lish, har bir qismga sarlavha topib, matn rejasini tuzish va reja asosida hikoya qilish ham yordam beradi. bunda tanlab hikoya qilish (hikoya qilishning o'zaro uzviy bog'langan boshqa turlari ham) yor damchi vazifani bajaradi. tilda kambag'allikka yo'l qo'ymaslik uchun lug'at, tasviriy vositalar va gap ustida izchil ishlab borish talab etiladi. to'liq yoki matnga yaqin bayon yozish savod o'rgatish davridanoq boshlanadi va barcha sinflarda o'tkaziladi. bolalami o'z fikrini mustaqil yozishga (o'qilgan matnni hikoya qilishga) o'rgatishni, iloji boricha, erta boshlash ma’qul. buning uchun o'quvchilar og'zaki hikoya qilayotganda qo'llagan alohida so'zni yozishdan gapni yozishga, so'ng matn qismlarini yozishga va 2 -sinfdan boshlab maxsus tanlangan kichik matn asosida bayon yozishga o'rgatiladi. ish quyidagicha uyushtiriladi: bayon uchun tanlangan matnni o'quvchilar bir-ikki marta o'qiydilar (o'qituvchi o'qib berishi ham mumkin); bolalam ing matn mazmunini …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bayon yozish metodikasi"

1-4-sinf. “bayon yozish metodikasi” mavzusiga doir amaliy ko’nikmalarni shakllantirish. o'quvchilar nutqini o'stirish ularga aniq ko'nikmalarni singdirish demakdir. boshlang'ich sinf o'quvchilari mustaqil mashq sifatida bog'lanishli nutqni o'stirishdan quyidagi ko'nikmalarni bilib oladilar: 1. mavzuni tushunish, chegarasini aniqlash va uni nisbatan to'liq yoritish ko'nikmasi. masalan, „biz uy ishlarida ota-onamizga qanday yordamlashamiz?" mavzusi berilsa, o'quvchilar aniq bajargan ishlari haqida hikoya qiladilar. ular mavzuni yaxshi tushunishlari uchun bayon matni qayta hikoya qildiriladi, inshoda esa berilgan mavzu yuzasidan mustaqil hikoyalash mashq qilinadi. 2. inshoni asosiy fikrga b o ‘ysundirish ko'nikmasi. bolalar ishi m a ’ lum fikrni (tabiatning ajoyib tasvirini idrok etish, o'zl...

Этот файл содержит 7 стр. в формате DOCX (715,0 КБ). Чтобы скачать "bayon yozish metodikasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bayon yozish metodikasi DOCX 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram