aholi va uni statistik oʻrganish

PPT 20 pages 1.5 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPT

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

aholi statistikasi reja: aholi va uni statistik o'rganish aholining sonini va mamlakat hududi bo'yicha joylashishini o'rganish aholini tarkibini o'rganish aholining tabiiy harakati statistikasi aholi migratsiyasi. aholini istiqboldagi sonini aniqlash aholi statistikasi statistikaning eng qadimgi tarmog'i hisoblanadi. qadimgi dastlabki hisob operatsiyalari xarbiy va xo'jalik maqsadlarida aholini xisobga olish bilan bog'liq holda olib borilgan. ko'plab ma'lumotlarni o'rganish natijasida aniqlangan qonuniyatlar birinchi marta aholining tug'ilishi va o'lishi bilan bog'liq jarayonlarda aniqlangan. hozirgi kunda ham aholi har tomonlama tadqiqotlar ob'ekti hisoblanadi, chunki aholi ishlab chiqarish jarayonining bovosita ishtirokchisi va bu jarayon natijasining iste'molchisi ham hisoblanadi. aholi statistikasining o'rganish ob'ekti ma'lum xududda yashovchi odamlar yig'indisi hisoblanadi. xar qanday mamlakatning aholisi o'z tarkibi bo'yicha bir xil emas va u vaqt bo'yicha o'zgaruvchan, shuning uchun aholining yashash qonuniyatlari, uning tarkibiy uzgarishlari va boshqalar aniq shart-sharoitlarni hisobga olgan holda o'rganilishi kerak. aholi statistikasida kuzatish birligi ko'pincha alohida odam, individ hisoblanadi. ammo bitta oila ham birlik bo'lishi mumkin. aholi …

2 / 20

akroiqtisodiy statistika sotsial salohiyat (resurslar)ni o'rganishni aholi sonini o'rganishdan boshlaydi. aholi sonini aniqlash manbai bo'lib quyidagilar hisoblanadi: vaqt-vaqti bilan o'tkazilib turiladigan aholi ro'yxati; aholining tabiiy o'sishi yoki kamayishi bo'yicha ma'lumotlar; aholining mexanik harakatlari bo'yicha ma'lumotlar. aholining umumiy soni quyidagicha aniqlanadi: a=a0+(ts-o's)+(kls-kts) bu erda: a0 – aholining yil boshidagi soni; ts – joriy yilda tug'ilganlar soni; o's – joriy yilda o'lganlar soni; kls – joriy yilda kelganlar soni; kts – joriy yilda ketganlar soni. ro'yxat o'tkazish va joriy hisoblashlar yordamida aholi soni odatda yil boshidagi sana bilan aniqlanadi. biroq ma'lum sanada aniqlangan aholi soni makroiqtisodiy ko'rsatkichlarni hisoblash uchun qo'l kelmay qoladi. masalan, jon boshiga to'g'ri kelgan yalpi ichki mahsulot, milliy daromad,yalpi daromad kabi ko'rsatkichlar aholining yil boshidagi yoki yil oxiridagi soniga asoslanib emas, balki uni o'rtacha soniga asoslanib hisoblanadi. aholining o'rtacha sonini aniqlashda turlicha metodlardan foydalanish mumkin. agar aholi soni faqatgina yilning boshi va oxirida keltirilgan bo'lsa, u holda aholining o'rtacha …

3 / 20

sh sur'ati mamlakatning iqtisodiy rivojlanishi va xalq farovonligi darajasini belgilab beruvchi determinantdir*. shu jihatdan u solou modelini** quyidagi uch jihat bo'yicha to'ldiradi: ____________________________ *determinant – u aniqlovchi ma'nosini beradi. matematika fanida – bu birinchi darajali tenglamalarda noma'lum sonlar oldidagi koeffitsientlardan tuzilgan ifoda. **solou modeli amerika iqtisodchisi robert solou nomi bilan atalgan bo'lib, u 1950-1960 yillarda ishlab chiqilgan, 1987 yilda iqtisodiy o'sish nazariyasini ishlab chiqqani uchun solou xalqaro nobel mukofotini olgan. solou modeli ishlab chiqarish hajmiga vaqt davomida uchta omilning qay tarzda ta'sir qilishini ko'rsatadi: jamg'arma; aholining o'sishi; xronologik jarayon. birinchidan, aholining o'sishi iqtisodiy o'sish sabablarini taxmin qilish imkonini beradi. barqaror iqtisodiyot va aholi sonining o'sib borish sharoitida bitta ishchiga ishlab chiqarilgan mahsulot qiymati o'zgarishsiz qoladi. chunki ishlab chiqarishda band bo'lgan ishchilar soni, kapital va ishlab chiqarish hajmi bir xil sur'atlarda o'sadi. demak, aholining o'sish sur'ati xalq farovonligini uzoq muddatga o'sishiga sababchi bo'la olmaydi. chunki barqaror iqtisodiyot sharoitida bitta ishchiga ishlab …

4 / 20

oslangan jamg'arma darajasining* o'sib borishi, iqtisodiy o'sishni ta'minlaydi. shu davr ichida kapital bilan qurolanganlik va mehnat unumdorligi darajasi yuqori bo'ladi. shular evaziga jon boshiga to'g'ri kelgan daromad ham yuqori darajada bo'ladi. _________________________ *oltin qoidaga asoslangan jamg'arma darajasi deganda makroiqtisodiyotda barqaror holat va eng yuqori iste'mol darajasini ta'minlovchi kapital jamg'arma darajasi tushuniladi. aholi tarkibida erkak va ayollar sonining o'zaro mutanosibligi va ularning yosh jihatdan bir – biriga yaqin bo'lishi nikohlanish darajasiga salmoqli ta'sir ko'rsatadi va aholining ko'payishi jarayonida asosiy demografik zamin hisoblanadi. statistik ma'lumotlarga binoan yangi tug'ilgan chaqaloqlar orasida o'rta hisobda har 100 qiz bolaga 105-106 o'g'il bola to'g'ri keladi. bunday biologik qonuniyat jahonning barcha mamlakatlariga xosdir. aholining harakati ko'rsatkichlari mazmunan bir-biridan farq qiluvchi ikki guruh ko'rsatkichlarini o'z ichiga oladi. birinchi guruhga aholining tabiiy harakatini, tug'ilishi va o'lishini, nikohdan o'tganlar va ajralganlar sonini, ikkinchi guruhga esa aholining migratsiyasini tavsiflovchi ko'rsatkichlar kiradi tabiiy harakat ko'rsatkichlari 1 tug'ilish koeffitsienti t - tug'ilganlar soni; …

5 / 20

nti»ni hisoblash tavsiya etilgan. hayotiylik koeffitsienti tug'ilganlar sonini o'lganlar soniga bo'lish yo'li bilan aniqlanadi: bu ko'rsatkich tug'ilish koeffitsientini o'lish koeffitsientiga bo'lish yo'li bilan ham aniqlanishi mumkin. agar bu nisbat natijasi 1 dan katta bo'lsa, u holda mazkur regionda tabiiy o'sish sodir bo'lgan, agar bu nisbatan 1 dan kichik bo'lsa, u holda mazkur regionda aholining kamayishi sodir bo'lgan. demak hayotiylik koeffitsientining o'sishi aholi sonining oshishiga olib keladi va aksincha. bozor iqtisodiyoti faqat bugungi kunning yoxud yaqin kelajakning manfaati bilangina yashamaydi, aksincha, u ishlab chiqaruvchi kuchlarning bugungi salohiyatiga tayanib, istiqbolda ro'y beradigan aholi va mehnat resurslarining o'sishi natijasida ta'sir etadigan oqibatlarni ham oldindan hisobga oladi. aholining perspektiv (istiqboldagi) sonini hisoblash global va yoshni siljitish usullari yordamida hisoblanishi mumkin. 2 1 0 a a a + = 1 2 1 2 1 1 2 1 - + + × × × + + = - p a a a a a p p …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aholi va uni statistik oʻrganish"

aholi statistikasi reja: aholi va uni statistik o'rganish aholining sonini va mamlakat hududi bo'yicha joylashishini o'rganish aholini tarkibini o'rganish aholining tabiiy harakati statistikasi aholi migratsiyasi. aholini istiqboldagi sonini aniqlash aholi statistikasi statistikaning eng qadimgi tarmog'i hisoblanadi. qadimgi dastlabki hisob operatsiyalari xarbiy va xo'jalik maqsadlarida aholini xisobga olish bilan bog'liq holda olib borilgan. ko'plab ma'lumotlarni o'rganish natijasida aniqlangan qonuniyatlar birinchi marta aholining tug'ilishi va o'lishi bilan bog'liq jarayonlarda aniqlangan. hozirgi kunda ham aholi har tomonlama tadqiqotlar ob'ekti hisoblanadi, chunki aholi ishlab chiqarish jarayonining bovosita ishtirokchisi va bu jarayon natijasining iste'molchisi ham hisoblanadi. aholi...

This file contains 20 pages in PPT format (1.5 MB). To download "aholi va uni statistik oʻrganish", click the Telegram button on the left.

Tags: aholi va uni statistik oʻrganish PPT 20 pages Free download Telegram