қадимги юнон ва рим адабиёти

DOC 212,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1522863572_70721.doc қадимги юнон ва рим адабиёти режа: 1. қадимги юнон ва рим адабиётининг ўзига хос хусусиятлари. 2. гомер, ҳесиод, эсхил, софоклларнинг ҳаёти ва ижоди. 2. “одиссея”, “илиада” асарларининг ғояси, ўрганилиши ва бадиияти. 3. софоклнинг “шоҳ эдип”, “антигона”, “эдип калонда” асарларининг ғояси, сюжети 4. эсхил асарларининг ғояси, сюжети. 5. гомер асарларининг жаҳон адабиётида тутган ўрни ҳамда ўзбек адабиётига таъсири. қадимги юнонистон ва рим халқлари қолдириб кетган буюк маънавий мерос, шу икки халқ яратган маданият, санъат ва адабиёт инсоният тарихида антик маданият, антик адабиёт деб юритилади. “антик” сўзи лотинча (antiguus) сўзидан олинган бўлиб, “қадимги” деган маънони билдиради. юнонистонда (грецияда) пайдо бўлиб, кейинчалик юксак камолот босқичига кўтарилган бу маданият, аввало, эрамиздан олдинги iii асрда рим маданиятининг, кейин эса бошқа кўпгина халқларнинг маданияти ва адабиёти ривожланишига туртки бўлган. юнон-рим маданияти, санъати ва адабиётига нисбатан қўлланадиган “антик” сўзини фақат европага татбиқан англаш керак. чунки европа халқлари ўзларининг маданий тараққиётлари йўлида асосан юнон-рим маданияти билан алоқадор …

ади. шунинг учун ҳам бу халқларнинг узоқ ўтмишида яратилган асарлари ҳанузгача қадрланиб келмоқда. антик адабиётнинг ғоялари, бадиий образлари европада қанчадан-қанча улуғ қалам соҳибларига, санъат даҳоларига илҳом бағишлади. хурофот асоратларига, зоҳидлик ғояларига қарши аёвсиз кураш бошлаган уйғониш даврининг улуғ зотлари қўлида антик дунёнинг илму фани, санъат ва адабиёти, фалсафий таълимотлари энг кучли қурол бўлиб хизмат қилди. “уйғониш” сўзининг дастлабки маъноси ҳам “қадимги маданиятни қайта тиклаш, янгитдан оёққа бостириш демакдир. xvii аср европа классицизм адабий оқими ҳам 100-150 йил давомида антик дунё бадиий ижодига тақлид шиори остида ривожланган. ўрта осиё, жумладан, ўзбек адабиётининг антик давр маданияти билан алоқаларидан гувоҳлик берадиган манбалар бир қанча. эрамиздан олдинги v аср юнон жамиятининг ижтимоий-сиёсий ва маданий жиҳатдан юксак тараққиёт босқичига кўтарилган давридир. бу таравдиёт эрон-юнон урушларидан кейин афина давлатининг кучайиши ва демократияга томон ри-вожланиб бориши билан маҳкам боғлиқ бўлиб, чиндан ҳам юнон элининг олтин асри деб аталишга арзийдиган буюк даврдир. v асрга кадар юнон тупроғининг энг …

а киритишга, қора денгиз сохилларйдаги мустамлакалар билан олди-еотди ишла-рини ривожлантиришга кенг йўл очади ва афинани ғалла билан узлуксиз таъминлаш масаласини ҳал этади. v асрнинг ўрталарига келиб афина юнон давлатлари орасида энг бакувват, энг йирик, 150 дан ортик айрим давлатлардан ташкил топган катта нттифоқнинг тепаеида гурувчи, сувда ва куруқликда ўз ҳукмини юритувчи забардаст бир давлатга айланади, иттифокчиларидан олинадиган беҳад-беҳисоб ўлпонлар афина давлатининг хазинасини ниҳоятда бойитиб юборади. баъзи давлатларни иқтисодий жиҳатдан ўзига итоат эттириш, яна бир хиллари билан савдо алоқалари боғлаш, мустамлакаларнинг бойлигини талаш, мамлакат ичидаги халқни эксплуатация килиш орқасида v асрнинг окирларига келиб афина давлати юнон тарихида кўрилмаган юксак иқтисодий маъмурчилик даражасига кўтарилади ва шу билан бирга, бутун юноя оламининг энг йирик маданий марказига, олимлар, шоирлар, файласуфлар, ҳайкалтарошлар, рассомлар ва турли-туман ижод аҳлларининг маконига айланади. афина ўзининг ичтисодий ва маданий амолотига асосан асрнинг 50-30-йилларида, яъни афина давлати тепасида перякл турган вақтда эришади, шу сабабли бу даврни кўпинча «перикл асри» деб ҳам …

ик, одамларда ташаббускорлик иштиёқини уйғотишга моҳир, илму фан, санъат ва адабиётга ошнобир шахс эди. у бутун юнон оламидан файласуфлар, олимлар, шоирлар ва санъат ах,лларини афинага тўплайди. периклга яқин турган ва унинг ишларида кўмаклашган улуғ зотлар орасида файласуфлардан анаксагор, сократ, «тарих фанияинг отаси» геродот, улуғ трагик софокл, ажойиб хайкалтарош фиднй ва шуларга ўхшаш умумюнон маданиятини юксак поғона-ларга кўтарган яна бирмунча шахсларни кўрамиз. перикл замонасида илмий-фалсафий таълимотлар, айниқса жуда кенг ривож топади. олимлар, мутафаккирлар ўз асарларида табиат ҳодисаларини, шктимоий қонунларни очишга, уларни изохлашга ва шу йўеинда мавжуд демократик тузум-нинг тўғри ва бамаъни зканлигини исботлашга уринадилар. эски диний эътиқодларнинг аста-секин сусайиб бориши, илоҳий кучларни коинот ҳодисаларида ахтариш (паятеизм), инсонни маъбудларнинг кулҳолатидан бутун борлиқнинг ҳукмрони даражасига кўтариш, унинг идрок ва истеъдодига таҳсин ўқиш, истиқболига чугсур умид билан қараш—бу давр фалсафий очимларининг асосий хусусиятидир. янги тушунчалар ўз ифодасини даставвал анаксагор (500—428 йиллар) фалсафасида топади. перикл билан дўстона муносабатда бўлган, унинг сиёсатини қўллаб-қувватлаган ва ҳукмроннинг истагига …

дончилик, ҳарбий техника ва бошқа турли-туман масалаларга аталган китобларни ҳам кўрамиз. маркснинг таъбирича «гононлар орасида биринчи энциклопедик ақл эгаси» демокрит ўзииинг нодир салоҳияти ва кенг билими асосида нзчил материалистик фалсафий таъ-лймот яратади. унинг айтишича, бутун борлиқ кўзга кўрин-майдиган майда-чуйда заррачалардан — атомлардан тузилгандир, атомларнннг шаклига караб коинотдаги борлиқ нарсалар турлича бўлади; жамики тирик мавжудот, шунингдек, одам ва унинг «жони» ҳам атомлардан яратилган. беҳисоб атомларқ дан ташқари коинот бепоён бўшли!(дан ҳам иборатдир; атом-лар мана шу бўшлиқда бетўхтов ҳаракат қиладилар; бутун борлиқ табиат, бизнинг фикр, сезги ва ҳисларимиз шу атомлариинг ҳаракати натижасида турилади; атомлар ва уларнинг ҳаракати абадийдир: хеч нарса йўқликдан пайдо бўлмайди ва хеч нарса ном-нишонсиз йўчолиб кетмайди; табиатдаги ўзгаришлар атомларнинг бир холатдан иккинчи ҳолатга ўтишлари оқибатидир. шундай қилиб, демокрит батафсил материалистик фалсафа таълимотини яратади, аммо унинг материа-лизми, ҳозирча фақат механистик материализм эди. демокрит табиатдаги ҳамма ҳодисаларни ёлғиз механика асосида таърифлаган. демокрит ижтнмоий-сиёсий масалалар билан ҳам чуқур танишиб, қадимги юнонлар ўртасида …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "қадимги юнон ва рим адабиёти"

1522863572_70721.doc қадимги юнон ва рим адабиёти режа: 1. қадимги юнон ва рим адабиётининг ўзига хос хусусиятлари. 2. гомер, ҳесиод, эсхил, софоклларнинг ҳаёти ва ижоди. 2. “одиссея”, “илиада” асарларининг ғояси, ўрганилиши ва бадиияти. 3. софоклнинг “шоҳ эдип”, “антигона”, “эдип калонда” асарларининг ғояси, сюжети 4. эсхил асарларининг ғояси, сюжети. 5. гомер асарларининг жаҳон адабиётида тутган ўрни ҳамда ўзбек адабиётига таъсири. қадимги юнонистон ва рим халқлари қолдириб кетган буюк маънавий мерос, шу икки халқ яратган маданият, санъат ва адабиёт инсоният тарихида антик маданият, антик адабиёт деб юритилади. “антик” сўзи лотинча (antiguus) сўзидан олинган бўлиб, “қадимги” деган маънони билдиради. юнонистонда (грецияда) пайдо бўлиб, кейинчалик юксак камолот босқичига кўтарилган бу мада...

Формат DOC, 212,5 КБ. Чтобы скачать "қадимги юнон ва рим адабиёти", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: қадимги юнон ва рим адабиёти DOC Бесплатная загрузка Telegram