arab xalifaligi davrida movarounnaxr va xuroson

PPTX 11 pages 1.3 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

prezentatsiya powerpoint arab xalifaligi davrida movarounnaxr va xuroson akbar zamonov rejalar manba va adabiyotlar arab xalifaligining tashkil topishi arablarning orta osiyoga dastlabki yurishlari 1. al-balazuriy “futuh al buldon” (mamlakatlarning fath etilishi), ii. at-tabariy “tarixi rasuli va muluk” (payg‘ambarlar va podsholar tarixi) iii. ibn al-asir al-kamil fit-tarix iv. muhammad an-narshaxiy buxoro tarixi v. abu said gardiziy zayn al-axbor vi. azamat ziyo. o'zbek davlatchiligi tarixi. - toshkent: sharq, 2000. vii. sagdullaev a., aminov b. va boshq. o'zbekiston tarixi: davlat va jamiyat taraqkiyoti. - toshkent: akademiya, 2000. viii.sagdullaev a., mavlonov o'. o'zbekistonda davlat boshqaruvi tarixi. o'quv qo'llanma. – t.: akademiya, 2006. arab xalifaligining tashkil topishi islom dinining vatani arabiston yarim orolidir. arablar semit qabilalari guruhiga mansub bo‘lib, asosan ko‘chmanchi chorvachilik bilan hayot kechirganlar. ko‘chmanchilar badaviylar deb yuritilgan. vohalardagi aholi dehqonchilik bilan shug‘ullangan. dengiz bo‘ylari, vohalarda shaharlar qad rostlagan bo‘lib, ularda asosan savdo-sotiq va hunarmandchilik bilan kun ko‘radigan aholi yashar edi. vi asrning ikkinchi …

2 / 11

bo‘lib, mamlakat iqtisodiy yo‘nalishida yuqoridagi salbiy holatlar katta zarar etkazar edi. yuqoridagi vaziyat ham turli tabaqa, toifa kishilarining o‘zaro hamjihatlikka yagona, kuchli davlat atrofiga birlashishga chaqirar edi. aholi ichida ko‘p xudolik-butparastlik urf edi (xususan ka’bada 360 ta but bo‘lib, ularning eng yiriklari hubal va lut bo‘lgan). arab xalifaligining tashkil topishi shunday vaziyatda islom to‘g‘ri va haq yo‘lni ko‘rsatuvchi din sifatida yuzaga keldi. islom-bu alloh yagona deb e’tirof etib, unga bo‘ysunmoqlik va butun qalbi bilan unga ixlos qilmoqlik hamda alloh buyurgan diniy e’tiqodga iymon keltirmoqlik demakdir. islom “itoat”, “bo‘ysunish” ma’nolarini bildiradi. bu dinning asoschisi muhammad payg‘ambar (s.a.v.) (570-632) makkalik abdullohning o‘g‘li bo‘lgan. uning bobosi abumutallib quraysh qabilasining boshlig‘i bo‘lgan. muhammad payg‘ambarning ta’limotiga ergashganlarni “muslim” («musulmon»), ya’ni “itoatkorlar” deb yuritganlar. o‘z payg‘ambarlik faoliyatini muhammad makkada boshlagan. makka arabiston yarim orolining g‘arbiy qismidagi hijoz viloyatida joylashgan shahar bo‘lib, bu yerda ka’ba joylashgan edi. diniy ta’limotga ko‘ra ka’bani odam ato barpo qilgan bo‘lib, uni …

3 / 11

an makkadan madinaga ko‘chishga majbur bo‘ladi. bu arab tilida “hijrat” deb atalib, shu kundan boshlab musulmon olamida qabul qilingan hijriy yil boshlanadi. (hijriy yil hisobi 2 xil bo‘ladi: hijriy-qamariy, ya’ni oy hisobi bo‘yicha va hijriy-shamsiy, quyosh hisobi bo‘yicha). arablarning orta osiyoga dastlabki yurishlari madinada muhammad payg‘ambar (s.a.v.) o‘z ta’limotini davom ettiradi. madinada shuhrat qozongan makkaliklar butparastlik g‘oyalariga qarshi ham harbiy, ham siyosiy zarba bera boshlaydilar. muhammad (s.a.v.) payg‘ambar vafot etgach (632 y), ketma-ket “xulofoiy rashoddin” (haq yo‘ldan borgan sahih xalifalar) nomlarini olgan abu bakr, umar, usmon va alilar (661 yilgacha) payg‘ambar siyosatini davom ettirib, arabiston yarim orolida markazlashgan-arab xalifaligi davlatiga asos soladilar. o‘zaro qabilalar birlashuvi, dini islomning yoyilishida ilohiy muqaddas kitob qur’onning o‘rni nihoyatda katta bo‘ldi. vii asrning ikkinchi yarmidan boshlab xalifalik kengaya borib o‘z chegaralarini g‘arb va sharq tomon kengaytirishga harakat qildi. yaqin va o‘rta sharqning boy viloyatlari qo‘lga olinib, nihoyatda uyushgan va jangovar arab qo‘shini shiddat bilan harakatlarini …

4 / 11

lgach o‘rta osiyoyerlariga hujum uchun imkoniyat yaratiladi. arablarning o‘rta osiyoga dastlabki yurishlar ubaydulloh ibn ziyod boshchiligida 651 yilda marvni egallash bilan boshlandi. arablar amudaryo (jayxun)dan shimolda joylashgan yerlarga “movarounnahr”, ya’ni, “daryoning ortidagiyerlar” deb nom berishadi. narshaxiy va arab muallifi yoqut bergan ma’lumotlarga ko‘ra, muhammad payg‘ambarning shaxsan o‘zi movarounnahrni bo‘ysundirishni muqaddas deb hisoblagan va islomga e’tiqod etuvchilarni bu muqaddas ishga da’vat etgan 652 yilda arablar balx shahrini egallashga muvaffaq bo‘ldilar. o‘sha yili amudaryodan o‘tib movarounnahrga hujum qilish rejasi arablar uchun muvaffaqiyatsiz tugaydi. ammo, xuroson noibi abdulloh ibn amir 652 yilda chag‘oniyonni egallashga muvaffaq bo‘ldi. bu esa ilk bor movarounnahr yerlarini egallash edi arablarning orta osiyoga dastlabki yurishlari . 654 yilda sug‘ddagi maymurg‘ qal’asiga arablarning birinchi hujumi bo‘ladi. 667 yilda arablar chag‘oniyonga qayta yurish qilib eftaliylarga kuchli zarbalar berdilar. arablar keng miqyosdagi hujumlarga tayyorgarlik ko‘ra boshlagan edilar. manbalarning ma’lumot berishicha, movarounnahrga yurish qilishdagi harbiy-siyosiy tayyorgarlikdan biri, xalifalikning basra va kufa shaharlaridan 50 …

5 / 11

akay termizni talon-taroj etadilar. 683 yilda xalifa yazid vafot etganidan so‘ng xalifalikda toj-taxt uchun kurash boshlanib ketadi. bunday vaziyatda arablar yana movarounnahrga hujum qilishdan deyarli to‘xtab, o‘z ichki nizolari bilan band bo‘lib qoladilar image1.jpg image2.png image3.jpg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.png image8.jpeg image9.png image10.png image11.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "arab xalifaligi davrida movarounnaxr va xuroson"

prezentatsiya powerpoint arab xalifaligi davrida movarounnaxr va xuroson akbar zamonov rejalar manba va adabiyotlar arab xalifaligining tashkil topishi arablarning orta osiyoga dastlabki yurishlari 1. al-balazuriy “futuh al buldon” (mamlakatlarning fath etilishi), ii. at-tabariy “tarixi rasuli va muluk” (payg‘ambarlar va podsholar tarixi) iii. ibn al-asir al-kamil fit-tarix iv. muhammad an-narshaxiy buxoro tarixi v. abu said gardiziy zayn al-axbor vi. azamat ziyo. o'zbek davlatchiligi tarixi. - toshkent: sharq, 2000. vii. sagdullaev a., aminov b. va boshq. o'zbekiston tarixi: davlat va jamiyat taraqkiyoti. - toshkent: akademiya, 2000. viii.sagdullaev a., mavlonov o'. o'zbekistonda davlat boshqaruvi tarixi. o'quv qo'llanma. – t.: akademiya, 2006. arab xalifaligining tashkil topishi islom di...

This file contains 11 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "arab xalifaligi davrida movarounnaxr va xuroson", click the Telegram button on the left.

Tags: arab xalifaligi davrida movarou… PPTX 11 pages Free download Telegram