tashqi ta’sirlar va bozor samarasizligi

PPTX 21 pages 164.0 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 164.0 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

slayd 1 15-mavzu tashqi ta`sirlar va davlat siyosati reja: 15.1. tashqi ta’sirlar va bozor samarasizligi. 15.2. salbiy tashqi ta’sirlar. 15.3. tashqi ta’sirlarga qaratilgan davlat siyosati. tayanch so‘z va iboralar: tashqi ta’sir, tashqi ta’sirni o‘zlashtirish, tuzatuvchi soliq, kouz teoremasi operatsion xarajatlar, ijobiy tashqi ta’sirlar, operatsion xarajatlar 15.1.tashqi ta’sirlar va bozor samarasizligi ushbu bo‘limda biz tashqi ta’sirlar iqtisodiy farovonlikka qanday ta’sir ko‘rsatishini o‘rganish uchun 7-bobdagi farovonlik iqtisodiyoti usullaridan foydalanamiz. bu tahlil nima uchun tashqi ta’sirlar bozorlarning resurslarni samarasiz taqsimlashiga olib kelishini aniq ko‘rsatadi. bobning oxirida, biz bu turdagi bozor muvaffaqiyatsizliklarini shaxslar va jamiyat siyosatchilari bartaraf qiladigan turli yo‘llarni ko‘rib chiqamiz. farovonlik iqtisodiyoti: eslatma biz 7-bobni farovonlik iqtisodiyoti asosiy darslarini eslashdan boshlaymiz. tahlilimizni aniq qilish uchun biz ma’lum bozor – alyuminiy bozorini ko‘rib chiqamiz. 1-rasm alyuminiy bozori talab va taklif chizig`ini ko‘rsatadi. agar 7-bobdan eslasangiz, talab va taklif chizig`i harajatlar va daromadlar haqida muhim ma'lumotlarni o‘z ichiga oladi. alyuminiy uchun talab chizig`i iste'molchilar …

2 / 21

aridorlar uchun qiymat va taklif chizig‘i sotuvchilar uchun xarajatni aks ettiradi. muvozanat miqdor, ya’ni qbozor, xaridorlar uchun to’liq qiymat ayrilgan sotuvchilar to’liq xarajatini oshiradi. tashqi ta’sirlar bo’lmaganda, shuning uchun, bozor muvozanati samaralidir. 15.2. salbiy tashqi ta’sirlar. endi alyuminiy zavodlari chiqindilar chiqaradi deb faraz qilaylik: har bir ishlab chiqarilgan alyuminiy birligi uchun atmosferaga ma’lum miqdorda tutun chiqadi. bu tutun shu havodan nafas oladiganlar sog`lig`i uchun zarar qilishi sabab, bu salbiy tashqi ta’sir. bu tashqi ta’sir bozor natijasi samarasiga qanday ta’sir ko‘rsatadi? tashqi ta’sir tufayli alyuminiy ishlab chiqarishning jamiyat uchun harajati alyuminiy ishlab chiqaruvchilar harajatidan katta bo‘ladi. ishlab chiqarilgan har bir alyuminiy birligi uchun ijtimoiy harajat alyuminiy ishlab chiqaruvchilari xususiy harajatlaridan tashqari ifloslanishdan zarar ko‘rgan kishilar harajatini ham o‘z ichiga oladi. 2-rasm alyuminiy ishlab chiqarishning ijtimoiy harajatini ko‘rsatadi. ijtimoiy harajat chizig`i taklif chizig`idan yuqori, chunki u alyuminiy ishlab chiqaruvchilar tomonidan keltirilgan jamiyatdagi tashqi harajatlarni ham hisobga oladi. ushbu ikki chiziq o‘rtasidagi farq …

3 / 21

uchun, optimal miqdor qmaqbul, muvozanat miqdor qbozor dan past. alyuminiy bahosi tashqi xarajat maqbul holat muvozanat taklif (xususiy xarajat) talab (xususiy qiymat) maqbul bozor alyuminiy miqdori ijtimoiy reja tuzuvchi qanday qilib maqbul natijaga erishishi mumkin? buning bir yo‘li sotilgan har bir alyuminiy tonnasi uchun alyuminiy ishlab chiqaruvchilarni soliqqa tortish bo‘ladi. soliq o‘zining miqdorida alyuminiy taklif chizig`ini yuqoriga ko‘taradi. agar soliq atmosferaga chiqarilgan tutunning tashqi harajatini aniq aks ettirsa, yangi taklif chizig`i ijtimoiy harajat chizig`i bilan bir to‘g`ri chiziqda yotadi. bozor yangi muvozanatida alyuminiy ishlab chiqaruvchilar alyuminiyni ijtimoiy maqbul miqdorda ishlab chiqaradi. ijobiy tashqi ta’sirlar ba’zi faoliyatlar uchinchi shaxslarga harajatlar joriy qilsa ham, boshqalar bundan foyda olishadi. masalan, ta’limni olaylik. aksariyat hollarda, ta’lim foydasi xususiydir: ta’lim iste’molchisi yaxshi ishchi bo‘lib yetishadi va shuning bilan yuqori maosh sifatida foyda oladi. ammo ushbu xususiy foydadan tashqari, ta’lim ijobiy tashqi ta’sir hosil qiladi. ulardan biri shuki, yaxshi ta’lim olgan odamlar ko‘proq biladigan saylovchilar bo‘lishadi, …

4 / 21

bo‘ladi. shunday ekan, ijtimoiy maqbul qiymat xususiy bozor aniqlagan miqdordan yuqori bo‘ladi. xulosa qilish uchun: salbiy tashqi ta’sirlar bozorlarni ijtimoiy zaruriyatdan ko‘proq, ijobiy tashqi ta’sirlar bozorlarni esa kamroq miqdorda ishlab chiqarishga undaydi. bu muammoni yechish uchun hukumat salbiy tashqi ta’sirli tovarlarga soliq solish va ijobiy tashqi ta’sirli tovarlarga subsidiya berish orqali tashqi ta’sirlarning o‘zlashtirilishiga erishadi. ta’lim va ijtimoiy maqbul holat ijobiy tashqi ta’sir bo’lganda, tovarlar ijtimoiy qiymati xususiy qiymatdan oshib ketadi. shuning uchun, optimal miqdor qmaqbul, muvozanat miqdor qbozor dan yuqori. ta’lim bahosi tashqi foyda muvozanat taklif (xususiy xarajat) maqbul holat ijtimoiy qiymat (xususiy qiymat va tashqi foyda) talab (xususiy qiymat) bozor maqbul ta’lim qiymati texnologik yoyilishlar, sanoat siyosati va patent himoyasi ijobiy tashqi ta’sirning imkoniyatli muhim bir turi – bu texnologik yoyilish, ya’ni bir firmaning tadqiqot va ishlab chiqarish harakatlarining boshqa firma texnologik yangiliklariga ega bo‘lishiga ta’siri. masalan, sanoat robotlari bozorini olaylik. robotlar tez o‘zgarib borayotgan texnologiyalarning boshida turadi. …

5 / 21

ay ishni aqsh soliq kodeksi tadqiqot va rivojlanish sarfiga maxsus soliq imtiyozlari taklif qilish orqali cheklangan miqdorda bajaradi. ba’zi boshqa davlatlat ko‘p texnologik yoyilishlar taklif qiluvchi maxsus sanoatlarga subsidiya kiritish bilan chuqurroq e’tibor qaratadi. texnologik sanoatni rivojlantirishga qaratilgan hukumatning iqtisodiyotga aralashuvi ba’zida sanoat siyosati deb yuritiladi 15.3.tashqi ta’sirlarga qaratilgan davlat siyosati. tashqi ta’sirlar nima uchun bozorlarni resurslar samarasiz taqsimlanishiga olib kelishini muhokama qildik, lekin bu samarasizlikni qanday bartaraf qilish haqida kam gapirildi. amalda, davlat siyosatchilari va xususiy shaxslar tashqi ta’sirlarga turli yo‘llar bilan javob beradi. barcha yechimlarning maqsadi resurslar taqsimotini ijtimoiy maqbul darajaga yaqinlashtirishdir. ushbu bo‘limda davlat yechimlari ko‘rib chiqiladi. umumiy masala sifatida, hukumat tashqi ta’sirga javob berishda ikki yo‘lning biridan foydalanishi mumkin. buyruq va nazorat siyosati bevosita xatti-harakatni tartibga soladi. bozorga asoslangan siyosat rag`batlantirish bilan ta’minlaydiki, xususiy qaror qabul qiluvchilar muammoni hal qilish yo‘lini o‘zlari tanlaydi. buyruq va nazorat siyosati: tartibga solish. hukumat muayyan xatti-harakatni talab qilish yoki cheklash …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tashqi ta’sirlar va bozor samarasizligi"

slayd 1 15-mavzu tashqi ta`sirlar va davlat siyosati reja: 15.1. tashqi ta’sirlar va bozor samarasizligi. 15.2. salbiy tashqi ta’sirlar. 15.3. tashqi ta’sirlarga qaratilgan davlat siyosati. tayanch so‘z va iboralar: tashqi ta’sir, tashqi ta’sirni o‘zlashtirish, tuzatuvchi soliq, kouz teoremasi operatsion xarajatlar, ijobiy tashqi ta’sirlar, operatsion xarajatlar 15.1.tashqi ta’sirlar va bozor samarasizligi ushbu bo‘limda biz tashqi ta’sirlar iqtisodiy farovonlikka qanday ta’sir ko‘rsatishini o‘rganish uchun 7-bobdagi farovonlik iqtisodiyoti usullaridan foydalanamiz. bu tahlil nima uchun tashqi ta’sirlar bozorlarning resurslarni samarasiz taqsimlashiga olib kelishini aniq ko‘rsatadi. bobning oxirida, biz bu turdagi bozor muvaffaqiyatsizliklarini shaxslar va jamiyat siyosatchilari bartaraf q...

This file contains 21 pages in PPTX format (164.0 KB). To download "tashqi ta’sirlar va bozor samarasizligi", click the Telegram button on the left.

Tags: tashqi ta’sirlar va bozor samar… PPTX 21 pages Free download Telegram