shaxs ijtimoiy ta’sirlar mahsuli sifatida

DOCX 20 pages 142,6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 20
shaxs ijtimoiy ta’sirlar mahsuli sifatida shaxs jamiyatning a’zosi, ijtimoiy va shaxslararo munosabatlarning mahsuli, ongli faoliyatning sub’ekti bo’lmish individdir. shaxsning boyligi, uning hayotga faol munosabati, boshqa kishilar bilan bo`ladigan aloqalarining turli-tumanligiga bogliq bo`ladi. 3.1-sxema individ- so`zi lotincha-«individium»-bulinmas degan ma’noni anglatadi. har bir odam o`zi mansub bo`lgan sinf, muloqotga xos bo`lgan umumiy sifatlar bilan bir qatorda shaxsiy xususiyatlarga ham egaki ular shaxning takrorlanmas individualligidir. individuallik- ma’lum sifatlarga ega bo`lgan shunday odamki, bu sifatlar faqat shu odamgagina xosdir. shaxs tashqi turmush sharoitlari ta’sirida shakllanadi. savol: bir xil sharoitda tarbiyalanganda har biri o`zining shaxsiy xususiyatlariga ega bo`ladimi? javob: shaxsning shakllanishida ijtimoiy omillardan tashqari biologik omillar ham ta’sir ko`rsatadi. bu omillarni bir-biridan ajratib quyish noto`gri. hosil qilinadigan xususiyatlar bilan tabiiy mavjud xususiyatlar o`zaro bogliq tashqi sharoitlar ta’sirida odamning shakllanishini ichki sharoitslarga boglik holda sodir bo`ladi. shaxsning barkarorligi. snaxs-o`zini turli sharoitlarda turlicha tutishiga qaramay asosiy shaxsiy sifatlari ozmi-ko`pmi barqaror bo`ladi. agar odamning xususiyatlari bilib olinsa, uning …
2 / 20
logiyasi, uning dunyoqarashi, ijtimoiy ustnovkalarini shakllantiradi. ijtimoiy fanlarni o`zlashtirish shaxsga ijtimoiy taraqqiyotda o`z o`rnini anglashga yordam beradi. jamiyat maktabdagi ta’lim va tarbiya, radio, televideniye va boshqa ommaviy axborot vositalari yordamida shaxsga g`oyaviy ta’sir o`tkazadi. shaxsning psixik xususiyatlari insonning ijtimoiy tajribasi, uning hayot va faoliyati, ta’lim va tarbiya ta’siri ostda tarkib topadi. shaxsning shakllanishi u yashaydigan jamiyat sharoitlari hamda mana shu ijtimoiy sharoitlarda u oladigan ta’lim va tarbiya bilan belgilanadi. insonning shaxs sifatida shakllanishiga ta’sir etuvchi omillar ijtimoiy muhit irsiyat ta’lim- tarbiya 3.3-sxema guruhlar va ularning shaxs rivojlanishiga ta’siri. har-bir bola yashaydigan ijtimoiy muhit bir emas , balki bir necha qavatdan (zonadan) iborat. eng yaqin va birinchi qavat oilaviy muhitdir.oilaga qaraganda kengroq qavatni bolaning tashqari, ya’ni bir qavatni –bolanig qarindoshlari tashkil etadi. va nihoyat, eng keng qavat- ijtimoiy muhit hisoblanadi. undan tashqari bevosita xatti-harakat namunalari, alohida kishilarning mulohazalari orqali emas, balki kitob va gazeta, radio, kino, televideniye, jamiyatda o’rnatilgan qonun-qoidalar, odamlar, …
3 / 20
tarbiyachi bilan tarbiyalanuvchining faol o’zaro aloqasi sifatida tushunish zarur. inson faol mavjudod sifatida o’z shaxsini ongli ravishda o’zgartirishi mumkin. shaxsning shakllanishida o’z-o’zini tarbiyalash, ya’ni kishining shaxsiy sifatlarini takomillashtirishga qaratilgan ongli ishi katta ahamiyatga ega bo’la boradi. shaxs guruhda, ya’ni mana shu guruhda o’rnatilmagan o’zaro munosabatlar va muloqat ta’sirida rivojlanadi. demak, guruhning taraqqiyoti shaxsning guruhda rivojlanishi omili sifatida namoyon bo’ladi. individ o’ziga xos ehtiyoj, ya’ni shaxs bo’lishi ehtiyoji hamda shaxs bo’lish qobiliyatiga ega. bu qobiliyat, ya’ni individual xususiyatlar. shaxs bo`lish ehtiyoji qondirilishini ta’minladi va turli ishlarni amalga oshirishga imkon yaratadi. ushbu ehtiyojning amalga oshirishda yuqori rivojlanish darajasiga ega bo`lgan guruh jamoalar katta ahamiyatga ega. shaxs rivojlanishi yangi ijtimoiy muhitga kushilish va u bilan birlashish sifatida tasavvur qilish mumkin. shartli ravishda bu muhitni doimiy, o`zgarmas deb qaraladi. (masalan, maktabning birinchi sinfi, ishlab chiqarish brigadasi, harbiy qism va hokozo). nisbatan barqaror bo`lgan muhitda shaxsning rivojlanishi 3 ta bosqichni bosib o`tadi. bular – adaptatsiya, …
4 / 20
psixologik faoliyatning maxsuli, alohida psixik jarayonlarning egasi deb qaraydi. ya’ni ijtimoiy psixologiya avvalo biror guruhning a’zosi hisoblangan shaxs xulq-atvori qanday qonuniyatlarga buysunishini, shaxsning muloqotlar sistemasida olgan ta’sirlari uning ongida qanday aks topishini o`rganadi. shaxs muammosiga ijtimoiy-psixologik yondoshishning o`ziga xosligi shundaki, u turli guruhlar bilan bo`ladigan turli shakldagi o`zaro munosabatlarning oqibati sifatida qaraladi. guruhning shaxs psixologiyasiga ta’siri qay yusinda sodir bo`lishi ijtimoiy psixologiyada ijtimoiylashuv muammosi bilan uzviy bogliq bo`lsa, bu ta’sirlarning shaxs hatti-harakatlari, xulqida bevosita qanday namoyon bo`lishi ijtimoiy yo`l-yo`riqlar muammosi bilan bog`liqdir. ana shular asosida shaxsda shakllanadigan fazilatlar va ularning turli tipdagi shaxslarda namoyon bo`lishini aniqlagan holda, shaxs xulq-atvorini boshqarish mexanizmlarni ishlab chiqish ijtimoiy psixologiyaning asosiy vazifalaridan biridir. sh a x s s o ts i a l izatsiyasi to`g’risida gap ketarkan uning fanda ko`pincha "shaxs tarakkieti" yoki "tarbiyasi" tushunchalari bilan sinonimdek ishlatilishiga aloxida e`tibor berish kerak. lekin sotsializatsiya sof ijtimoiypsixologik tushuncha bo`lib. aytib utilgan tushunchalardan fark kiladi. sotsializatsiya bu …
5 / 20
muloqotda ehtiyojning borligi). shaxs shakllanishining o`z sohasi, bosqichlari va muassasalari mavjud. 3.5-sxema faoliyat sohasi, ya’ni umr mobaynida shaxs turli faoliyatlarga bevosita yoki bilvosita jalb etilgan bo`lib bu jarayonda fan qatalogi kengayib, boyib boraveradi. har bir faoliyat turi individdan maxsus fazilatlarning, malaka va ko`nikmalarining, bilimlarning borligini talab etadiki, ularni koniktirish yo`lidagi aktivligi unda o`ziga xos ijtimoiy-psixologik xususiyatlar kompleksini shakllantiradi; muloqot sohasi, ayniqsa maktabgacha yosh davrdagi va o`smirlik davrlaridagi muloqot sistemalari bolada bir qancha ijtimoiy xislatlarni paydo qiladiki, uning natijasida u faol hayotiy mavqega ega bo`ladi, jamiyatda o`z o`rnini tasavvur qilishga erishadi. o`z-o`zini anglash sohasi, ya’ni "men" obrazining yil sayin o`zgarib borishi jarayoni bo`lib, avval o`zini boshqalardan farqliligini, o`zicha mustaqil xarakat qilish, mustakil fikr yurita olish kobiliyatini anglash, sungra o`z-uzini baholash, anglash, nazorat qilish xususiyatlari rivojlanadiki, ular ham faol shaxs psixologiyasining tarkibiy qismidir. shaxs sotsializatsiyasi, yukorida ta’kidlab o`tganimizdek, bola tugilishi bilan boshlansa-da, sezilarli, samaradorlik nuqtai nazaridan uning bosqichlari farqlanadi. masalan, birinchi bosqich …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "shaxs ijtimoiy ta’sirlar mahsuli sifatida"

shaxs ijtimoiy ta’sirlar mahsuli sifatida shaxs jamiyatning a’zosi, ijtimoiy va shaxslararo munosabatlarning mahsuli, ongli faoliyatning sub’ekti bo’lmish individdir. shaxsning boyligi, uning hayotga faol munosabati, boshqa kishilar bilan bo`ladigan aloqalarining turli-tumanligiga bogliq bo`ladi. 3.1-sxema individ- so`zi lotincha-«individium»-bulinmas degan ma’noni anglatadi. har bir odam o`zi mansub bo`lgan sinf, muloqotga xos bo`lgan umumiy sifatlar bilan bir qatorda shaxsiy xususiyatlarga ham egaki ular shaxning takrorlanmas individualligidir. individuallik- ma’lum sifatlarga ega bo`lgan shunday odamki, bu sifatlar faqat shu odamgagina xosdir. shaxs tashqi turmush sharoitlari ta’sirida shakllanadi. savol: bir xil sharoitda tarbiyalanganda har biri o`zining shaxsiy xususiyatlariga ega bo...

This file contains 20 pages in DOCX format (142,6 KB). To download "shaxs ijtimoiy ta’sirlar mahsuli sifatida", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs ijtimoiy ta’sirlar mahsul… DOCX 20 pages Free download Telegram