nazariy ijodiy izlanish jarayoni

DOCX 14 pages 101.3 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 101.3 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: nazariy ijodiy izlanish jarayoni. nazariy tadqiqotlarning bosqichlari. reja: 1. tadqiqot darajalari va turlari. 2. nazariy tadqiqot shakllari.fundamental tadqiqot. 3. amaliy tadqiqot va uning ishlab chiqarishdagi o’rni. 4. fundamental tadqiqotning rivojlanishdagi ro’li. ma’lumki, inson o’z ijodiy izlanishlari asosida dunyoni o’zgartiradi va o’zini yaratuvchi, ijodkor, kashfiyotchi sifatida namoyon etadi. ijodning maxsus shakli bo’lgan ilmiy tadqiqot jarayoni o’ziga xos metodologik xarakterga ega. u subyektning borliq hodisalarini qay darajada bilishida namoyon bo’ladi. shu nuqtai nazardan, ilmiy tadqiqot fanda evristik xarakterga ega. zero, ilmiy-tadqiqot jarayonida subyekt obyektga faol, izchil ta’sir ko’rsatadi. bu ta’sir jarayonida inson o’zini qurshab turgan muhitni o’zgartiradi, shu paytgacha ko’rilmagan, anglanilmagan, o’rganilmagan, g’aroyib va jozibali yangilikni yaratadi yoki kashf etadi. shu ma’noda faoliyat kishilik jamiyati mavjudligining zaruriy sharti sifatida dunyoni o’zining maqsadiga ko’ra o’zgartirishga qaratilgan inson xatti-harakatini namoyon etadi. ilmiy tadqiqot-bu insonning o’zi va atrofidagi o’zgarishlami anglab yetishga doimiy ravishda tayyor turish, yangicha tafakkur qilish asosida o’z qobig’idan chiqa olishidir. yangi …

2 / 14

akademiyasi(o‘zfa) mamlakatimizning bosh ilmiy tashkiloti bo‘lib, uning tarkibida 36 ta ilmiy tadqiqot muassasalari, 4 ta davlat muzeyi,3 ta hududiy bo‘iim: xorazm ma’mun akademiyasi, qoraqolpog’iston va samarqand bo‘limi, 6 ta andijon,namangan, buxoro, farg‘ona, qashqadaryo va surxondaryo ilmiy bo‘limlari kiradi, bugungi kunda ulaming moddiy-texnika bazasi yangi texnologiyalar bilan ta’minlandi. [shermuhamedova n.a, “ilmiy tadqiqot metodologiyasi”, 25-bet] ijod va uning barcha turlari (badiiy, texnikaviy, ilmiy va boshqalar) haqidagi ilmiy bilimlaming rivoji uning mohiyatiga nisbatan turlicha falsafiy talqinlarning shakllanishiga olib kelgan. bu esa, ijodiy faoliyat doirasida erishilgan ilmiy izlanishlar natijalariga tayangan holda uning mazmuniga aniqlik kiritish, ilmiy asoslangan ta’rifni ishlab chiqishni taqozo qilmoqda. . ilmiy tadqiqot faoliyati insonga o’z-o’zini anglash, o’z-o’zini baholashga amaliy yordam beradi, ya’ni agar inson haqiqiy olim bo’lishni istasa, o’zining ehtiros va intilishlarini boshqarishi, oqilona, samarali va optimal qarorlar qabul qilishi, ezgulikka xizmat qiladigan evristik faoliyat bilan mashg’ul bo’lishi lozim. bunday faoliyatning natijasi kashf qilish, yaratuvchanlik sifatida namoyon bo’ladi. ushbu holat, ilmiy-ijodiy …

3 / 14

k daraja o’rganilayotgan ijtimoiy hodisa va jarayonlar haqidagi aniq statistik, hujjatli ma’lumotlarning turli shakllari bilan ifodalanadi. ko’pincha ishlatiladigan usullar qarama-qarshi ko’rinadi. shunday qilib, funktsional nazariya va ziddiyat nazariyasi aniq farq qiladi. shuning uchun tadqiqotchiga qat’iy taxminlar to’plami kerak, ya’ni. taʼrifiga koʻra, boshqa fanlar kabi sotsiologiyaga ham xos boʻlgan umumiy nazariya. bunday nazariya haqiqatni tartibga solish, tanlash imkonini beradi foydali tushunchalar, kuzatishlar sxemasini ishlab chiqish, gipotezani shakllantirish va tushuntirishni ilgari surish. bir tomondan, nazariya hodisalarning mohiyatini va ularning aloqalarini aks ettiradi, nafaqat tushuntirish, balki hali ma’lum bo’lmagan hodisalar va jarayonlarni o’rganish, shu jumladan empirik tadqiqotlarni izlashning eng umumiy yo’nalishini ko’rsatadigan vosita bo’lib xizmat qiladi. boshqa tomondan, empirik tadqiqotlar nazariyaga ko’p narsa beradi - aniq faktlarga asoslanganligi sababli uni boshqaradi, chuqurlashtiradi, ko’pincha qayta yo’naltiradi va aniqlaydi.[www.ziyonet.uz] ilmiy tadqiqotlar, ko’zlangan maqsadi, tabiat yoki ishlab chiqarish bilan bog’liqlik darajasi, ilmiy ishning xarakteri va chuqurligiga (qamroviga) qarab fundamental, amaliy va ishlanmalarga bo’linadi. fundamental tadqiqotlar prinsipial …

4 / 14

7f. bozor iqtisodiyoti, davlat va huquq nazariyasi. 8f. ijtimoiy-gumanitar fanlar.[a.radjabov, “ilmiy tadqiqot asoslari”,8-bet] amaliy tadqiqotlar texnika sohasida yangi ishlab chiqarish vositalarini, iste’mol mahsulotlarini va h.k.larni yaratish yoki mavjudlarini takomillashtirishga yo’naltirilgan bo’lib, uni maqsadi fundamental tadqiqotlarda to’plangan ilmiy omillarni amaliy tadqiqotlar orqali o’z o’rniga qo’yishdir. (masalan, urug’lik mahsulotlarni saralash elektrotexnologiyasi va texikasini yaratish, energiya tejamkor meva quritish texnikasini yaratish, asinxron motorlarni quvvat koeffitsiyentini oshirish texnik vositasini ishlab chiqish va h.k.lar). ishlanmalar yoki loyiha-konstruktorlik ishlari (lki) amaliy tadqiqotlar natijalarini (masalan texnika sohasida) texnik yechimlarni (mashina, qurilma, material, mahsulot) ishlab chiqarish texnologiyalarini tajriba nusxalarini yaratish va sinab ko’rish, yangiliklarni takomillashtirishda foydalanishga qaratilgan ilmiy tadqiqotning yakuniy qismidir. (masalan, elektr maydoni yordamida urug’lik donlarni saralash texnologiyasini amalga oshiriuvchi texnik qurilmani yaratish, dielektrik don quritish usulni amalga oshirish texnik qurilmasini ishlab chiqish, ichimlik suvga impulsli ishlov berish elektr qurilmani tajriba nusxasini ishlab chiqish va h.k.). fundamental va amaliy tadqiqotlarda olim amalda mavjud bo’lgan, lekin noma’lum narsa …

5 / 14

logik vazifalami «tayyor» ilmiy bilimlar asosida yechishdan iborat bo’lgan muhandislik faoliyati sifatida amal qiladi.[a.radjabov, “ilmiy tadqiqot asoslari”,9,10-betlar] masalan, aerodinamika sohasidagi fondamental tadqiqotlar gaz muhitida gazlar va jismlar harakatining qonuniyatlarini aniqlashga qaratilgan. olimlar aerodinamik jarayonlaming mohiyatini tushunishga harakat qilib modellar va nazariy sxemalami tuzadilar, umumiy teoremalarni ta’riflaydilar. aerodinamika sohasida amaliy tadqiqotlar muayyan amaliy vazifalami echish nazariyasini yaratish maqsadida olib boriladi. mazkur tadqiqotlarda qanot nazariyasi, vint nazariyasi, samolyot dinamikasi, aerodinamik vibratsiyalar nazariyasi va hokazolar rivojlantiriladi.nihoyat,tadqiqotchilik ishlanmalari konkret uchish apparatlarining loyihalarini yaratishda qo‘yiladigan texnik vazifalami yechishga qaratilgan tadqiqotlarni o’tkazish bilan bog’liqdir. bunda aerodinamikaning o’zidangina emas, balki fanning boshqa sohalaridan ham ma’lumotlami keng jalb qilishga to’g’ri keladi (masalan, kimyodan berilgan xossalarga ega bo’lgan alohida sun’iy materiallami ishlatish zaruriyati tug’ilganida).[shermuhamedova n.a, “ilmiy tadqiqot metodologiyasi”,168-bet] fundamental, amaliy tadqiqotlar va tadqiqotchilik ishlanmalari o’rtasida aniq chegara mavjud emas, ular ko’pincha bir-biri bilan bog’lanadi. tadqiqotchilik ishlanmalari turli xil loyiha-konstruktorlik ishlari sohasiga fanni bevosita kiritadi. bu soha fan sohasi bilan …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nazariy ijodiy izlanish jarayoni"

mavzu: nazariy ijodiy izlanish jarayoni. nazariy tadqiqotlarning bosqichlari. reja: 1. tadqiqot darajalari va turlari. 2. nazariy tadqiqot shakllari.fundamental tadqiqot. 3. amaliy tadqiqot va uning ishlab chiqarishdagi o’rni. 4. fundamental tadqiqotning rivojlanishdagi ro’li. ma’lumki, inson o’z ijodiy izlanishlari asosida dunyoni o’zgartiradi va o’zini yaratuvchi, ijodkor, kashfiyotchi sifatida namoyon etadi. ijodning maxsus shakli bo’lgan ilmiy tadqiqot jarayoni o’ziga xos metodologik xarakterga ega. u subyektning borliq hodisalarini qay darajada bilishida namoyon bo’ladi. shu nuqtai nazardan, ilmiy tadqiqot fanda evristik xarakterga ega. zero, ilmiy-tadqiqot jarayonida subyekt obyektga faol, izchil ta’sir ko’rsatadi. bu ta’sir jarayonida inson o’zini qurshab turgan muhitni o’zgartiradi...

This file contains 14 pages in DOCX format (101.3 KB). To download "nazariy ijodiy izlanish jarayoni", click the Telegram button on the left.

Tags: nazariy ijodiy izlanish jarayoni DOCX 14 pages Free download Telegram