xx asrning 80-yillari sovet davlati hokimiyatida o'zbekistan siyosati.

DOCX 18 pages 39.4 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.4 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

mavzu: o‘zbekistonda milliy siyosat (xx asr 80-yillar misolida) mavzu: xx arning 80-yillari so'ngida o'zbekistonda siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy muammolar. reja: 1. sovet davlati milliy siyosatining o‘ziga xos xususiyatlari va uning oqibatlari. 2. o‘zbekiston ma’naviy hayotida milliy urf-odat va diniy qadriyatlarga munosabat. 3. xx asrning 80- yillarida o‘zbekistonda millatlararo munosabatlar va ularning ko‘rinishi. 4. o‘zbekistonda istiqomat qilgan millatlarning o‘z huquqlari uchun kurashlari va uning ahamiyati. xx asr 80-yillariga kelib ro‘y bergan ulkan siyosiy voqealar jahon taraqqiyotini keskin o‘zgartirib yubordi. xalqaro maydonda qarama-qarshilikka, sinfiy ziddiyatga, o‘zaro kamsitishlarga va zo‘ravonlikka asoslangan, besamar «sotsialistik taraqqiyot» yo‘lini mahkam ushlagan, dunyoning oltidan birida umumbashariy g‘oyalarni rad etib, faqat kuch ishlatish va xalqlarni qaramliqda saqlab turish yo‘lini amalga oshirib kelgan yirik imperiyalardan biri bo‘lgan sssrning parchalanib ketishi dunyoda yangicha siyosiy, ijtimoiy, ma’naviy ahamiyat kasb etdi[footnoteref:1]1. [1: 1 yunusova x. o’zbekistonda millatlararo munosabatlar va ma’naviy jarayonlar. toshkent, “abu matbuot-konsalt”, 2009.-b. 23.] xx asrning 80-yillari sovet davlati hukmronlik qilgan …

2 / 18

yoki o‘tishga intilayotgan davlatlar ham keskin iqtisodiy inqirozlar va ijtimoiy, siyosiy bo‘hronlar girdobida qolib, o‘z taraqqiyotida mustamlakachilik davridagidan ham og‘ir ahvolga tushib qoldilar. sovet hukumatida esa dastlabki o‘n yillar davomida shakllangan boshqaruvning ma’muriy-buyruqbozlik usuli ijtimoiy-iqtisodiy sohadagi ahvolni ma’lum darajada saqlab turib, «sotsialistik jamiyat» imkoniyatlariga haddan tashqari urg‘u berildi, erkin bozor munosabatlaridan voz kechilib, sotsialistik iqgisodiyotning ekstensiv rivojlanish yo‘li tanlandi. natijada xalq xo‘jaligi tarmoqlari ma’muriy-buyruqbozlik boshqaruvi asosida biryoqlama rivojlantirildi, ma’naviy bo‘shliq yuzaga kelib, salbiy illatlar — ko‘zbo‘yamachilik, poraxo‘rlik kabilar avj oldi va jamiyat tanazzul yoqasiga kelib qoldi. rejali iqtisodiyot «rejali taraqqiyot yo‘lidagi» jiddiy to‘siqqa aylandi. ma’lumki, sovet davlati siyosatida ham milliy masala uzilkesil hal qilinganligi, barcha xalqlar ixtiyoriy ravishda yagona teng huquqli oilaga birlashgani, milliy madaniyatlar va tillar rivoji o‘zining «yuqori cho‘qqisiga ko‘tarilganligi» haqida ta’riflar berilsada, buning zamirida payqab olish qiyin bo‘lmagan murakkab va ziddiyatli maqsadlar yotgan. chunonchi, respublikalarda ishlab chiqarish kuchlarini birtomonlama rinojlantirib, ularning markazga qaramligini kuchaytirish ana shuiday niyatlardan …

3 / 18

atni ezuvchi va eziluvchiga, boylar va kambag‘allarga ajratdi, milliy manfaatlarning va milliy muammolarning murakkab va xilmaxil ekanligini unutib, uning muttasil rivojlanib va chuqurlashib borishini e’tiborga olmadi, natijada tor milliy manfaatlar atrofida o‘ralashib qolish holatlari yuzaga keldi. sovet davlatining «sotsializm qurishning sharti» bo‘lgan milliy avtonomlashtirish siyosatiga qarshi chiqqanlar «xalq dushmanlari», deb e’tirof etildi. shu tariqa «proletar internatsionalizmi» g‘oyasi yuzaga keldi. sovet davlatining nazariy asoslari qurilayotgan vaqtda proletariat diktaturasining asoschisi v.lenin chizib bergan yo‘ldan borildi. v. lenin millatga tegishli har qanday jiddiy masalani milliylik jihatidan emas, balki sinfiylik jihatidan hal qilish kerakligini uqtirib, sotsialistik tuzumga xos bo‘lgan yakka partiyaning milliy imtiyozlarga qarshi siyosatini yoqlab chiqqan edi. ushbu g‘oyalar majmuida qurilajak «sog‘lom kommunistik jamiyat» kishilari nafaqat o‘z fikri, tuyg‘usi bilan, balki kiyinish madaniyati bilan ham ajralib turishi lozim edi. xx asrning 60-yillariga kelib «rivojlangan sotsialistik jamiyat» qurish g‘oyasi ilgari surildi. 1959 yilda kpss xxi syezdi ko‘tarinki ruhda «sssrda sotsializmning tantana qilgan»ligini e’lon qildi» …

4 / 18

keyinchalik kishilarning yangi tarixiy birligi sifatida «yagona sovet xalqi» shakllanganligi kpss xxiv syezdi rezolyutsiyasida belgilab berildi. «bizda, degan edi kpss mq bosh kotibi l.brejnev 1974 yil 14 iyunda moskva shahar bauman saylov okruti saylovchilari bilan uchrashuvida so‘zlagan nutqida, — odamlarning yangi tarixiy birligi — sovet xalqi tarkib topdi. buning ma’nosi shuki, sovet kishilari hulqatvori, xarakteri, dunyoqarashining sotsial va milliy tafovutlarga tobe bo‘lmagan umumiy belgilari tobora ko‘proq saqlanadigan bo‘lib qoldi». «sovet xalqi» haqida vkp xviii syezdi rezolyutsiyasi matnida, shu syezd tasdiqlagan partiya ustavining kirish qismida shunday deb uqtirildi: «partiya ishchilar sinfining diktaturasini mustahkamlash uchun, sotsialistik tuzumni mustahkamlash va rivojlantirish uchun, kommunizm g‘alabasi uchun kurashda ishchilar sinfiga, dehqonlarga, ziyolilarga — butun sovet xalqiga rahbarlik qiladi». shuni alohida ta’kidlash joizki, sotsializmga xos bo‘lgan milliy masalaning mohiyatida sotsialistik millat, elat va etnik guruhlarning har taraflama rivojlanib, tobora o‘zaro yaqinlashib, kelajakda barcha milliy ayirmalarni tutatish uchun zarur bo‘lgan sharoitlarni vujudga keltirish, eng avvalo sotsialistik kollektivlarni …

5 / 18

‘lib, bu sovet jamiyatida asosiy to‘g‘ri yo‘l deya ta’kidlanardi[footnoteref:3]1. [3: 1 yunusova x. o’zbekistonda millatlararo munosabatlar va ma’naviy jarayonlar. toshkent, “abu matbuot-konsalt”, 2009.-b. 28.] 1989 yilda o‘tkazilgan butunittifoq aholi ro‘yxati ma’lumotlariga ko‘ra, o‘zbekistonda 120 dan ortiq millat vakillari istiqomat qilgan. respublika aholisi 1979 yilda sssr aholisining 5,9 foizini, 1989 yilda esa 6,9 foizini tashkil etgan. shu yillar ichida rsfsr, ukraina, belorussiya aholisi o‘rta hisobda bir foizdan kamaygan56. alohida ta’kidlash lozimki, aholining o‘sish sur’atlariga o‘zbek xonadonlaridagi urf-odat, an’analar, xalqimizning bolajonlik va ko‘p farzandlilik xususiyatlari ham ta’sir ko‘rsatgan. mahalliy millat yigitlarining rossiya, ukraina, belorus, tatariston va boshqa o‘lkalarga borib harbiy xizmatdan oilali bo‘lib kelishlari ham bu jarayonga ta’sir etgan edi. 1989 yil aholi ro‘yxati ma’lumotlarida ko‘rsatilishicha, turli millat vakillariga mansub oilalar soni 1979 yildagi 233,7 mingdan 435,1 mingga yetgan yoki 186,2 foizga ko‘paygan va ularning salmog‘i respublikadagi jami oilalar miqdorida 10,9 foizdan 12,7 foizga yetgan. aralash nikohli oilalar, ayniqsa, shaharlarda ko‘proq bo‘lgan. …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xx asrning 80-yillari sovet davlati hokimiyatida o'zbekistan siyosati."

mavzu: o‘zbekistonda milliy siyosat (xx asr 80-yillar misolida) mavzu: xx arning 80-yillari so'ngida o'zbekistonda siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy muammolar. reja: 1. sovet davlati milliy siyosatining o‘ziga xos xususiyatlari va uning oqibatlari. 2. o‘zbekiston ma’naviy hayotida milliy urf-odat va diniy qadriyatlarga munosabat. 3. xx asrning 80- yillarida o‘zbekistonda millatlararo munosabatlar va ularning ko‘rinishi. 4. o‘zbekistonda istiqomat qilgan millatlarning o‘z huquqlari uchun kurashlari va uning ahamiyati. xx asr 80-yillariga kelib ro‘y bergan ulkan siyosiy voqealar jahon taraqqiyotini keskin o‘zgartirib yubordi. xalqaro maydonda qarama-qarshilikka, sinfiy ziddiyatga, o‘zaro kamsitishlarga va zo‘ravonlikka asoslangan, besamar «sotsialistik taraqqiyot» yo‘lini mahkam ushlagan, dunyo...

This file contains 18 pages in DOCX format (39.4 KB). To download "xx asrning 80-yillari sovet davlati hokimiyatida o'zbekistan siyosati.", click the Telegram button on the left.

Tags: xx asrning 80-yillari sovet dav… DOCX 18 pages Free download Telegram