magnitlar va elektromagnit qurilmalari

PPTX 30 pages 3.3 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.3 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

slayd 1 6 – mavzu. magnit zanjirlari va elektromagnit qurilmalar reja magnit va magnit maydoni haqida tushunchalar. gisterezis hodisasi. magnit maydonni hisoblash va undan foydalanish. yerning magnit maydoni. elektromagnit qurilmalar. magnit maydoni haqida tushuncha magnit maydoni ham materiyaning alohida ko‘rin ishlaridan bo‘lib, u hatto massaga ham ega: doimiy magnit yerning magnit maydoni magnit tarkibli tosh doimiy magnitlar meditsinada qadimdan qo‘llanilib kelingan. aristotel, ibn sino va gippokratlar magnit yordamida davolagani medisinadan ma’lum. magnit kuchi inson tanasidagi energiyani boshqaradi deb qarashgan, shuning uchun imperator kleopatra magnitdan yasalgan taqinchoq taqib yurgan. o‘rta asrlarda yashagan gilbert esa magnit bilan qirolicha yelizavetani artritdan davolagan. shundan keyin magnit medisinaga keng kirib keldi, medisinada magnitoterapiya yo‘nalishi paydo bo‘ldi. hozirgacha ma’lum bo‘lgan eng katta tabiiy magnitning bo‘lagi 13 kg bo‘lib u 40 kg yukni ko‘tarish kuchiga ega. suniy ravishda magnit hosil qilish uchun dastlab tarkibida 1,5% uglerod bo‘lgan po‘lat ishlatilgan. lekin bu po‘latlar magnitlik xususiyatlarini uzoq saqlay olmas …

2 / 30

si magnit singdiruvchanlik µ (o‘lchov birligi genri / m (gn/m)) magnit singdiruvchanlik muhitning magnitik xususiyati ifodalovchi kattalik bo‘lib miqdor jihatdan magnit maydoni kuchlanganligi bilan magnit maydon induksiyasini bog‘laydi. yoki bu yerda vm va vv mos holda magnit maydonning muhitdagi va vakumdagi induksiyasi. magnit maydonni harakatlanayotgan elektron hosil qiladi turli muhitlar uchun v(n) bog‘lanish. vakuum uchun µ0 = 1, v= n. magnit maydon induksiyasi. (v, o‘lchov birligi tesla (tl)) xar qanday o‘tkazgichdan elektr toki o‘tganda bu o‘tkazgich atrofida magnit maydoni hosil bo‘ladi. tokli o‘tkazgichning magnit maydoni fizikaning elektromagnetizm qismida to‘liq o‘rganiladi. bu yerda faqat tokli o‘tkazgichdan hosil bo‘lgan magnit maydonning yo‘nalishini aniqlovchi o‘ng parma qoidasini takrorlab o‘tamiz. agar o‘ng parma uchining ilgarilanma harakati o‘tkazgichdagi tok yo‘nalishiga mos bo‘lsa, shu paytdagi parma dastasining yo‘nalishi o‘tkazgich atrofida hosil bo‘lgan magnit maydon kuchlanganligi n kuch chiziqlarining yo‘nalishini ko‘rsatadi (maydon yo‘nalishini aniqlashda o‘ng qo‘l qoidasi ham qo‘llaniladi). o'ng parma yoki o'ng qo'l qoidasi chap kul …

3 / 30

ngan, shuning uchun uni amper kuchi deb yuritiladi. gisterezis hodisasi moddalar magnitik xususiyatlariga ko‘ra uch xil turga ajratilib qaraladi: diamagnetiklar-ularda µ 1, bunday materiallarga kislorod, nikel kabilar kiradi. ularni magnitlash qiyin kechadi; ferromagnetiklar- ularda µ >>1, bunday moddalarga temir, po‘latning maxsus turlari, kobalt kiradi. ularning magnit singdiruvchanliklari bir necha o‘n ming, hatto yuzlab minggacha boradi, masalan temirning nikelli qotishmasi uchun µ =250 000. bunday moddalar elektr mashinalarining o‘zaklarini yasashda ishlatiladi. moddalarning magnitik xususiyatlarini o‘rganishda shu narsa aniq- langanki, agar biror moddani magnitlantirsak undagi qoldiq magnitlanish saqlanib qoladi va shu moddani yana qayta magnitlashda jarayonlar endi butunlay boshqacha kechadi. bu hodisa magnit gisterezisi deb yuritiladi. magnit maydonidan mashina va mexanizmlarda foydalanishning amaliy asoslari quyidagi 4 prinsipga tayanadi: 1. tokli o‘tkazgich atrofida magnit maydoni hosil bo‘ladi; 2. gʻaltakdagi magnit maydonining o‘zgarishi, shu g‘altakda elektr yurituvchi kuchni (e.yu.k.) induksiyalaydi (transformatorning ishlash prinsipi); 3. tokli o‘tkazgich magnit maydoniga kiritilsa, bu o‘tkazgichga maydon tomonidan ta’sir …

4 / 30

it nikel 1100 ferromagnit po‘lat 600-800 ferromagnit permalloy 250000 ferromagnit magnit maydoni materiyaning alohida kurinishi bulib uni xarakatlanayotgan zaryadlar hosil kiladi. xar qanday utkazgichdan tok utganda uning atrofida magnit maydoni hosil buladi. hozirgacha ma’lum bo‘lgan eng katta tabiiy magnitning bo‘lagi 13 kg bo‘lib u 40 kg yukni ko‘tarish kuchiga ega. sun’iy ravishda magnit hosil qilish uchun dastlab tarkibida 1,5% uglerod bo‘lgan po‘lat ishlatilgan. lekin bu po‘latlar magnitlik xususiyatlarini uzoq saqlay olmas edi. hozirgi paytda esa uzoq vaqt magnitik xususiyatini saqlovchi sun’iy magnitlar ishlab chiqarilmoqda, buning uchun kobaltdan foydalaniladi. magnitning umumiy formulasi mefe2o4 ko‘rinshda bo‘lib, bunda me-aralashma materialidir ( nikel , kobalt magniy, kadmiy va boshqa). magnit nomining kelib chiqishi haqida aniq yozma ma’lumotlar yo‘q. bu nomlanish qadimgi grek tiladagi (magnētis líthos), magnesiya toshi so‘zidan kelib chiqqan bo‘lishi mumkin degan taxmin haqiqatga yaqinroq. magnesiya osiyodagi qadimgi shahar bo‘lgan. . yer sharining magnit maydoni o‘ng qo‘l qoidasi - magnit maydonda harakatlanuvchi induksion …

5 / 30

etuvchi mexanik kuch yoʻnalishini aniqlaydigan qoida. agar chap qoʻlni magnit maydon kuchlanganligi kaftga tomon yoʻnaladigan qilib, ochilgan toʻrt barmoqni tok yoʻnalishi boʻyicha tutilsa, u holda bosh barmoq oʻtkazgichga taʼsir etuvchi kuch yoʻnalishini koʻrsatadi. magnit maydoni hosil qilish uchun galtaklar ishlatiladi galtak induktivligi 1 n 1 genri = 1 a x 1 m galtakdan 1 a tok utganda uning 1 m kismida 1 n kuch xosil bulsa bu galtakning induktivligi 1 genri (gn) deb kabul kilingan. magnit maydonining asosiy kattaliklari magnit maydon kuchlanganligi bio-savar-laplas qonuni o‘lchov birligi a/m 2. magnit oqimi f, o‘lchov birligi veber (vb); aktiv qarshiligi 1 om bo‘lgan konturdan 1 kulon zaryad o‘tganda hosil bo‘ladigan oqim. yoki magnit maydoni induksiyasining oqim o‘tayotgan yuzaga ko‘patmasi f = b s cosα 3. magnit maydon induksiyasi o‘lchov birligi tesla (tl) 4. muxitning magnit singdiruvchanligi µ = v/n ayrim moddalarning magnit singdiruvchanligi xavo, alyumin, volfram 1 yumshoq temir 8000 kobalt 175 cho‘yan …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "magnitlar va elektromagnit qurilmalari"

slayd 1 6 – mavzu. magnit zanjirlari va elektromagnit qurilmalar reja magnit va magnit maydoni haqida tushunchalar. gisterezis hodisasi. magnit maydonni hisoblash va undan foydalanish. yerning magnit maydoni. elektromagnit qurilmalar. magnit maydoni haqida tushuncha magnit maydoni ham materiyaning alohida ko‘rin ishlaridan bo‘lib, u hatto massaga ham ega: doimiy magnit yerning magnit maydoni magnit tarkibli tosh doimiy magnitlar meditsinada qadimdan qo‘llanilib kelingan. aristotel, ibn sino va gippokratlar magnit yordamida davolagani medisinadan ma’lum. magnit kuchi inson tanasidagi energiyani boshqaradi deb qarashgan, shuning uchun imperator kleopatra magnitdan yasalgan taqinchoq taqib yurgan. o‘rta asrlarda yashagan gilbert esa magnit bilan qirolicha yelizavetani artritdan davolagan. shu...

This file contains 30 pages in PPTX format (3.3 MB). To download "magnitlar va elektromagnit qurilmalari", click the Telegram button on the left.

Tags: magnitlar va elektromagnit quri… PPTX 30 pages Free download Telegram