ma'lumotlarni «mohiyat-bo'glanish» infologik modeli

PPTX 25 pages 559.0 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 559.0 KB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

ma'lumotlarni qayta ishlash va boshqarish texnologiyasi 5,6-ma'ruzalar ma'lumotlarning «mohiyat-bog'lanish» infologik modeli reja: «moxiyat-boglanish» xakida tushuncha; bog'lanishlar tavsifi va modellashtirish tillari mohiyatlar klassifikatsiyasi. 1 «mohiyat-bog'lanish» haqida tushuncha infologik modellashtirishning maqsadi mb da saqlanadigan ma'lumotlarni yig'ish va taqdim qilishni inson tushunadigan tilda ifodalashdir. shuning uchun ma'lumotlarning infologik modelini tabiiy tilga yaqin usulda tavsiflashga harakat qilinadi. infologik modelning asosiy qurish elementi mohiyat, ular orasidagi bog'lanishlar va xossalar (atributlar) aniqlanadi. «mohiyat-bog'lanish» haqida tushuncha moxiyat-mb da saqlanishi kerak bo'lgan ma'lumot, ixtiyoriy bir-biridan farq qiluvchi ob'ektlardir. insonlar, joy, samolyotlar, reyslar, ta'm, rang v h-zolar mohiyat bo'lishi mumkin. mohiyatning tipi va nusxasi tushunchalarini farqlay olish lozim. bir butun majmua sifatida qaralayotgan shaxslar, fanlar, hodisalar yoki g'oyalarni mohiyat tipi tushunchasi deb karashimiz mumkin. majmuadagi aniq narsalar mohiyat nusxasiga tegishli bo'ladi. masalan shahar mohiyat tipi bo'lsa, «toshkent», «buxoro» esa mohiyat nusxasi hisoblanadi. «mohiyat-bog'lanish» haqida tushuncha atribut-mohiyatning nomlangan tavsifidir. nomlash aniq bir moxiyat tipi uchun takrorlanmas, ammo turli xil moxiyat …

2 / 25

m sonli to'plami bo'lib, uning qiymatlari bo'yicha mohiyatning kerakli nusxasini topish mumkin. to'plamdan biror bir atributni chiqarganda qolgan atributlar yordamida mohiyatning mutanosibligini belgilay olmaslik kamlik tushunchasini bildiradi. muassasada ishlovchi xodimlarga tegishli «xodim» mohiyati uchun «tartib nomeri» atributi yoki «familiyasi», «ismi», «otasining ism» va «tug'ilgan sanasi» singari atributlar to'plami kalit hisoblanadi. «mohiyat-bog'lanish» haqida tushuncha bog'lanish-ikki yoki undan ortiq moxiyatlarni birlashtirish. agar mb o'zaro bog'lik bo'lgan qiymatlarsiz faqat ularni saqlash uchun xizmat kilganda tuzilma juda sodda ko'rinishga ega bo'lar edi. ammo mb ni tashkil qilishning shartlaridan biri moxiyatlar orasida o'zaro bog'liqlikni tashkil qilish orqali moxiyatning biror-bir qiymati orqali boshqa moxiyatni izlashdan iboratdir. bog'lanishlar tavsifi va modellashtirish tillari infologik modelni qurishda er diagramma (inglizcha entity-relationship mohiyat-bog'lanish) tilidan foydalanish mumkin. unda moxiyat to'g'ri to'rtburchak, birlashtirish romb yoki oltiburchak, atributlar oval, bog'lanishlar esa yo'nalishga ega bo'lmagan va yukorisida bog'lanish darajasi qo'yilgan chiziq shaklida ifodalanadi. bog'lanish darajasi 1 yoki «ko'p» so'zini bildiruvchi m harfi bilan belgilanadi. …

3 / 25

a sinfi mavjudligini kayd kiladi. ular sterjen, birlashma, tavsif, belgilashdir. negiz moxiyat (negiz yoki sterjen )-bu mustakil moxiyatdir. ko'rib chikilgan misollarda to'rtburchak ichida kayd kilingan «talaba», «xonadon», «vrach», «oila» va boshkalar negiz xisoblanadi. mohiyatlar klassifikatsiyasi birlashma moxiyat (assotsatsiya)-bu ikki yoki ko'prok moxiyatlar yoki moxiyatlar nusxasi orasidagi «ko'pga-ko'p» turdagi bog'lanishdir. birlashma to'lahukuqli moxiyat sifatida qaraladi. ular xudi negiz mohiyat singari boshka birlashmalarda ishtirok etishi mumkin. ular nafakat bog'lanishni ko'rsatish uchun kerakli kalit atributlar to'plamiga, balki ixtiyoriy sondagi atributlarga ega bo'lishi xossasiga ega. mohiyatlar klassifikatsiyasi mohiyatlar klassifikatsiyasi tavsifli mohiyat (tavsif)-bu ikki mohiyat orasidagi «ko'pga-bir» yoki «birga-bir» turdagi bog'lanishlardir. tavsifning asosiy maksadi qaralayotgan faoliyat sohasida boshqa bir moxiyatni aniklash yoki tasvirlashdan iborat. xaqikiy dunyo mohiyatlari ba'zan ko'p-qiymatli xossalarga ega bo'lganligi uchun ularga extiyoj tug'iladi. ba'zan kayta nashr kilingan kitobning bir kancha tavsiflari (tuzatish, to'ldirish, kayta ishlash, …) va x-zolar bo'lishi mumkin. er- diagramma datalogik model chen notatsiyasi chen notatsiyasi chen notatsiyasi martin notatsiyasi …

4 / 25

ma'lumotlarni «mohiyat-bo'glanish» infologik modeli - Page 4

5 / 25

ma'lumotlarni «mohiyat-bo'glanish» infologik modeli - Page 5

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma'lumotlarni «mohiyat-bo'glanish» infologik modeli"

ma'lumotlarni qayta ishlash va boshqarish texnologiyasi 5,6-ma'ruzalar ma'lumotlarning «mohiyat-bog'lanish» infologik modeli reja: «moxiyat-boglanish» xakida tushuncha; bog'lanishlar tavsifi va modellashtirish tillari mohiyatlar klassifikatsiyasi. 1 «mohiyat-bog'lanish» haqida tushuncha infologik modellashtirishning maqsadi mb da saqlanadigan ma'lumotlarni yig'ish va taqdim qilishni inson tushunadigan tilda ifodalashdir. shuning uchun ma'lumotlarning infologik modelini tabiiy tilga yaqin usulda tavsiflashga harakat qilinadi. infologik modelning asosiy qurish elementi mohiyat, ular orasidagi bog'lanishlar va xossalar (atributlar) aniqlanadi. «mohiyat-bog'lanish» haqida tushuncha moxiyat-mb da saqlanishi kerak bo'lgan ma'lumot, ixtiyoriy bir-biridan farq qiluvchi ob'ektlardir. insonlar, joy,...

This file contains 25 pages in PPTX format (559.0 KB). To download "ma'lumotlarni «mohiyat-bo'glanish» infologik modeli", click the Telegram button on the left.

Tags: ma'lumotlarni «mohiyat-bo'glani… PPTX 25 pages Free download Telegram