ma'lumotlar bazasini loyihalash

PPTX 33 pages 679.0 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 679.0 KB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

name of presentation ma’lumotlar bazasi mavzu: ma'lumotlar bazalarini loyihalash bosqichlari 1 mavzu: ma'lumotlar bazalarini loyihalash 2 1 kontseptual (infologik) loyihalash 2 mantiqiy (datalogik) loyihalash 3 fizik loyihalash ma'lumotlar bazalarini loyihalash ma'lumotlar bazasini loyihalash - bu ma'lumotlar bazasi sxemasini yaratish va kerakli yaxlitlik cheklovlarini aniqlash jarayoni. mbni loyihalashning asosiy vazifalari quyidagilar: ma'lumotlar bazasida barcha zaruriy ma'lumotlar saqlashini ta'minlash; barcha zaruriy so'rovlar bo'yicha ma'lumotlarni olish imkoniyatini ta'minlash; ma'lumotlarning ortiqchaliligi va takrorlanishini kamaytirish. ma'lumotlar bazasining yaxlitligini ta'minlash. 3 ma'lumotlar bazasini loyihalashning asosiy bosqichlari: 4 kontseptual (infologik) loyihalash mantiqiy (datalogik) loyihalash fizik loyihalash kontseptual (infologik) loyihalash kontseptual (infologik) loyihalash - bu predmet sohasining semantik modelini, ya'ni axborot modelini abstraktsiyaning eng yuqori darajada qurishdir. bunday model biron bir muayyan mbbt va ma'lumotlar modelini nazarda tutilmasdan yaratiladi. ma'lumotlar bazasining kontseptual modelining muayyan ko‘rinishi va mazmuni buning uchun tanlangan formal apparat tomonidan aniqlaanadi. odatda er diagrammalariga o'xshash grafik shakllar qo'llaniladi. 5 infologik loyihalash infologik modellashtirishning maqsadi – …

2 / 33

dastlabki bosqichi, ya'ni infologik loyihalash bosqichi, ma'lumotlar bazasida predmet sohasi to'g'risida qanday ma'lumotlarni taqdim etish kerakligini aniqlashdan iborat. ma'lumotlar bazasiga ega bo'lgan muayyan axborot tizimi ma'lum bir foydalanuvchilar doirasining axborot ehtiyojlarini qondirish uchun ishlab chiqiladi. 8 infologik loyihalash predmet sohani abstraklashtirish yordamida tahlil qilish natijasida ma'lumotlar bazasida ma'lumotlar taqdim etilishi kerak bo'lgan mohiyatlar (obyektlar), shuningdek, ushbu mohiyatlarning xususiyatlari va ular o'rtasidagi aloqalar aniqlanishi kerak. masalan, universitet haqidagi ma'lumotlar bilan bog'liq bo'lgan predmet sohasi uchun bunday obyektlar quyidagilar bo'lishi mumkin: talabalar, o'qituvchilar, fakultetlar, kafedralar, fanlar va boshqalar 9 infologik loyihalash abstraklashtirish predmet sohasi obyektlarining yechilayotgan masala nuqtai nazaridan muhim bo'lgan xususiyatlarini aniqlashga imkon beradi, bu esa ushbu obyektlarni boshqa ko'plab obyektlardan to‘plamdan ajratib olishga imkoniyatini tug‘diradi. predmet sohasining har qanday tanlangan mohiyat-obyekti uning xususiyatlari bilan xarakterlanadi. aslida, modelda predmet sohasining mohiyat-obyektlari to'plamini dastlabki ajratilishi ushbu obyektlarning muhim xususiyatlari to'plamini aniqlash va tanlashdan iborat. 10 infologik loyihalash mohiyatlarning xususiyatlarini aniqlashda ushbu xususiyatlarning …

3 / 33

yatlarning qiymatlari obyektlarni turkumlashga, ya'ni umumiy xususiyatlarga ega bo'lgan obyektlarni ma’lum turiga yoki sinflariga birlashtirishga imkon beradi. ushbu turlar (sinflar) o'zlari ham predmet soha mohiyat-obyekti, ammo, o'xshash ob'ektlar nusxalari to'plamining xususiyatlarini umumlashtiradigan abstrakt mohiyat hisoblanadi. ushbu sinfning nusxa bo'lgan mohiyat-sinf va mohiyat o'rtasidagi munosabatlar abstrakt-konkret yoki umumiy-xususiy munosabatlar deb ataladi. 12 infologik loyihalash shunday qilib, predmet sohasining infologik modelini qurishning dastlabki bosqichida quyidagi vazifalar hal qilinadi: ma'lumotlar bazasiga ma’lumotlari yozilishi kerak bo'lgan predmet sohasidagi mohiyat-obyektlar ajratiladi ajratilgan mohiyat-obyektlarining alohida nusxalarini identifisiyalash xususiyatlari aniqlanadi; alohida obyektlarni (nusxalarni) obyektlar sinflari yoki tiplari bo'lgan abstrakt mohiyatlarga birlashtirishga imkon beradigan xususiyatlar ajratiladi. 13 infologik loyihalash ko'pincha ma'lumotlar bazasining kontseptual modeli quyidagilarni o'z ichiga oladi: predmet sohasining axborot obyektlari yoki tushunchalari tavsifi va ular o'rtasidagi aloqalarni; yaxlitlik cheklovlarining tavsifi, ya’ni ma'lumotlar qabul qilinadigan qiymatlari va ular o'rtasidagi aloqalarga qo‘yiladigan talablarni. 14 “mohiyat-aloqa” modeli infologik modelni qurishda 1976 yilda p.chen tomonidan taklif qilingan “mohiyat-aloqa” modeli (ing. …

4 / 33

lab kompyuter tizimlarida amalga oshiriladi (masalan, erwin). 16 “mohiyat-aloqa” modeli:asosiy tushunchalar er modeli quyidagi asosiy tushunchalarga asoslangan: mohiyatlar atributlar (xususiyatlar) aloqa ushbu tushunchalarni predmet sohasini tahlil qilish natijasida ajratilishi kerak. 17 “mohiyat-aloqa” modeli: mohiyat mohiyat –qandaydir farqlanuvchi obyekt (obyekt -bu biz ularni bir biridan farqlaymiz), u to‘g‘rsidagi ma’lumotlar maʼlumotlar bazasida saqlanadi. mohiyat odam, joy, samalyot, reyslar, gullar va boshqalar boʼlishi mumkin. mohiyat turi va mohiyat nusxasi tushunchalari mavjud, ularni bir biridan farqlash kerak. mohiyat turi tushunchasi bir jinsli narsalar, hodisalar, shaxslar uchun qaraladi. mohiyat nusxasi tushunchasi aniq narsalar toʼplami sifatida qaraladi. masalan, mohiyat turi shаhаr boʼlishi mumkin, uning nusxasi esa – toshkent, moskvа boʼlishi mumkin. 18 “mohiyat-aloqa” modeli: mohiyat mohiyat kaliti - bu qiymatlar bo'yicha talab qilingan mohiyat nusxasini bir qiymatli topish uchun ishlatilishi mumkin bo'lgan atributlarning minimal to'plami. atribut yoki bir nechta atributlar, ularning qiymatlari mohiyatning har bir nusxasini unikal tarzda aniqlaydigan nomzod kaliti deyiladi. nomzod kalitladan biri birlamchi …

5 / 33

lash tavsifi - berilgan atribut qabul qilishi mumkin bo'lgan qiymatlar to'plami 21 аtribut turli xil ko‘rinishlari (1) identifikatsiyalaydigan - mohiyatlar uchun ushbu turdagi atributlar unikal ma’noga ega. potentsial kalitlar. tavsifovchi – mohiyatning qiziqtirgan xususiyatlarining tavsifi iborat. oddiy - bitta komponentdan iborat, uning qiymati bo'linmaydi. tarkibiy - bu bir nechta elementlarning kombinatsiyasi, har xil turlarida ham bo‘lishi mumkin (masalan: manzil) 22 аtribut turli xil ko‘rinishlari (2) bir qiymatli - mohiyatning har bir nusxasi uchun faqat bitta qiymatga ega. ko'p qiymatli - mohiyatning har bir nusxasi uchun ko‘p qiymatga ega. (masalan: telefon) asosiy - asosiy atributning qiymati boshqalarga bog'liq emas (tug'ilgan sanasi) hosil qilinadigan - atribut qiymati boshqa atributlarning qiymatlari asosida hisoblanadi (masalan: yoshi) 23 er-diagramma elementlari er diagrammasida mohiyatlar to'rtburchaklar shaklarida ko'rsatiladi. aloqalar romb shaklarida tasvirlanadi. atributlar oval shaklarida tasvirlanadi va mohiyat, aloqalar chiziqlar bilan bog'ladi. 24 1-rasm. predmet soha mohiyatlari va ularning xususiyatlari diagrammasi 25 rasmdan ko'rinib turibdiki, keltirilgan predmet …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma'lumotlar bazasini loyihalash"

name of presentation ma’lumotlar bazasi mavzu: ma'lumotlar bazalarini loyihalash bosqichlari 1 mavzu: ma'lumotlar bazalarini loyihalash 2 1 kontseptual (infologik) loyihalash 2 mantiqiy (datalogik) loyihalash 3 fizik loyihalash ma'lumotlar bazalarini loyihalash ma'lumotlar bazasini loyihalash - bu ma'lumotlar bazasi sxemasini yaratish va kerakli yaxlitlik cheklovlarini aniqlash jarayoni. mbni loyihalashning asosiy vazifalari quyidagilar: ma'lumotlar bazasida barcha zaruriy ma'lumotlar saqlashini ta'minlash; barcha zaruriy so'rovlar bo'yicha ma'lumotlarni olish imkoniyatini ta'minlash; ma'lumotlarning ortiqchaliligi va takrorlanishini kamaytirish. ma'lumotlar bazasining yaxlitligini ta'minlash. 3 ma'lumotlar bazasini loyihalashning asosiy bosqichlari: 4 kontseptual (infologik) loyihalash ma...

This file contains 33 pages in PPTX format (679.0 KB). To download "ma'lumotlar bazasini loyihalash", click the Telegram button on the left.

Tags: ma'lumotlar bazasini loyihalash PPTX 33 pages Free download Telegram