molekulyar biofizika asoslari

PPTX 64 pages 3.4 MB Free download

64 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PPTX

Pages 64

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 64

osnovi molekulyarnoy biofiziki. molekulyar biofizika asoslari reja: 1. tirik organizmning asosiy funktsiyalari. 2. biopolimerlarning strukturasi va funktsiyasi 3. makromolekulalardagi bog'lanish turlari:kovalent va nokovalent bog'lar. 4. makromolekulalar tuzilishining fazoviy o'ziga xosligi (sterioizomerlik). chargaff qoidasi (komplementarlik) 5. makromolekulalar bilan ligandlarning bog'lanishi (kooperativlik). xill tenglamasi va grafigi molekulyar biofizika biopolimerlarning strukturaviy tuzilishini, fizik-kimyoviy xossala-rini va ularning hujayra faoliyati-dagi o'rnini o'rganadi. molekulyar biofizikaning asosiy ob'ekti biopolimerlar bo'lib, ular oqsillar, uglevodlar, nuklein kislo-talar va boshqa biologik birikmalar-dan iborat. tirik organizmning asosiy funktsiyalari himoya (tashqi va ichki); transport (moddalar va axborot); hujayrani energiya va moddalar bilan ta'minlash; axborotni uzatish va saqlash. turli sistemalar tuzilishidagi struktura va funktsional analoglar funktsiyasi sistema yoki hujayra organellasi organlar sistemasi yoki organlar himoya tashqi hujayra membranasi teri, jun, tirnoq, patlar ichki modifikatsiya sistemasi immun sistemasi ta'minlash energiya mitoxondriya, xloroplastlar ovqat hazm qilish + nafas olish sistemalar moddalar transmembran kanallar, lizosomalar ovqat hazm qilish sistemasi axborot uzatish va saqlash yadro, dnk miya, …

2 / 64

zi katalizatorlar. ular organizmda boradigan kimyoviy reaktsiyalarni amalga oshishida qatnashadilar. 3. gormon oqsillar — insulin, glikogen, triotropin. ular organizmda boradigan moddalar almashinuvini boshqarib turishadi. masalan: insulin qondagi glyukoza miqdorini boshqarib turadi. 4. transport oqsillar —gemoglobin, mioglobin. qonda va muskullarda o2 yoki so2 ni tashiydi. eritrotsitlar d=7,5 mkm n=2,1 mkm s=145 mkm2 v=86 mkm3 gemoglobin 95% yashash muddati 60-120 sutka eritrotsitlarning umumiy yuzasi 3000 m2 oksigemoglobin (hbo2) karboksigemoglobin (hbso2 ) dezoksigemoglobin (hb) mioglobin gemoglobin birikmalari fiziologik birikmalari patologik birikmalar karbgemoglobin (hbso) metgemoglobin (methb ) fe2+ fe 3+ aylanadi erkaklarda 13-16% (100 ml ) ayollarda 12-14% (100 ml) 5. himoya oqsillari —anti tanachalar. organizmdagi yot moddalar (antigen) tushganda ularni zararsizlantirishda qatnashadilar. 6. qisqaruvchi oqsillar —aktin, miozinning faoliyati tufayli muskullarning qisqarishi sodir bo'ladi. 7. zahira oziq modda oqsillari —tuxum albumini, sut kazeini misol bo'ladi. oksil moleku-lalari strukturalarining xilma-xilligi sh2 domen lizotsim katalaza mioglobin kollagen dnkaza dnk tsitoxrom s porin kalmodulin ximotripsin aspartat- transkar- …

3 / 64

monomerlarning kovalent bog' orqali birikib, ketma-ket joylashishidan yuzaga keladi. oqsil makro-molekulasi zanjiri peptid bog'lar bilan o'zaro birlashgan aminokislotalar ketma-ketligidan tashkil topgan. oqsillarning birlamchi tuzilishi molekulyar biofizika asoslari oqsillarning struktura tuzilishi insulin oqsilining birlamchi struktura tuzilishi oqsillarning birlamchi (a) va ikkilamchi struktura tuzilishi (b). 25 oqsillarning struktura tuzilishi oqsillarning ikkilamchi strukturasi birlamchi tuzilishning vodorod bog'lari yordamida bukilishi, egilishi va spirallanishi natijasida hosil bo'ladi. oqsildagi ikkilamchi struktura elementlari alfa-spiral betta-struktura oqsillarning uchlamchi strukturasi gidrofob, disulfid, ionli, vodorodli bog'lanishlar va elektrostatik hamda gidroskopik ta'sirlar tufayli makromolekula zanjirining yig'ilishi oqibatida hosil bo'ladi. oqsillarning uchlamchi strukturasini quyidagi tur bog'lar barqarorlashtiradi, 1. kovalent bog'lar (disulfid bog'lar) 2. kovalent bo'lmagan bog'lar a) gidrofob bog'lar b) vodorod bog'lar v) ion bog'lar o'zaro o'xshash va o'xshash bo'lmagan ikki va undan ortiq subbirliklardan, domenlardan yoki polipeptidlardan tashkil topgan yuqori darajadagi struktura oqsillarning to'rtlamchi strukturasi deyiladi. oqsillarning to'rtlamchi strukturasi – bir nechta polipeptid zanjirlarining bir-biriga nisbatan o'zaro joylashishi bilan belgilanadi. to'rtlamchi …

4 / 64

. to'rtlamchi strukturaning shakllanishi fermentlar ishtirokisiz mustaqil o'z -o'zini yig'ish (samosborka) tipida amalga oshadi. to'rtlamchi struktura subbirliklar yuzasida joylashgan gidrofob, «yopishqoq» zonalar borligi tufayli, asosan gidrofob bog'lar yordamida barqarorlashgan bo'ladi. to'rtlamchi strukturali oqsillarga gemoglobin (4 ta subbirlik), immunoglobulinlar (4 ta subbirlik – 2 ta og'ir va 2 ta engil), miozin (6 ta subbirlik – 2 ta og'ir, 4 ta engil) kabilar kiradi. to'rtlamchi strukturali fermentlar alohida regulyator funktsiyani bajaradilar. to'rtlamchi strukturaga ega bo'lgan oqsillardan eng ko'p o'rganilgani – gemoglobin. gemoglobin 2 ta α-subbirlik (141 ta aminokislota qoldig'i) va 2 ta β-subbirlikdan (146 ta aminokislota qoldig'i) iborat. har bir subbirlik o'zida temir saqlagan gem molekulasi bilan bog'langan. insulin (lot. insula «orol») – oqsil tabiatiga ega bo'lgan gormon, oshqozon osti bezining langergans orolchalarining beta-hujayralarida hosil bo'ladi. deyarli barcha to'qimalarda modda almashinuvi jarayoniga ko'p faktorli ta'sir o'tkazadi. insulinning asosiy ta'siri qonda glyukoza kontsentratsiyasini pasaytirishdan iborat. eng ko'p o'rganilgan gormon hisoblanadi. beta-hujayralarning destruktsiyasi natijasida …

5 / 64

lanishlar – qisqa masofodagi o'zaro tortilish yoki itarilish - e = 4-40 kdj/mol. oqsil strukturasini belgilovchi uch turdagi bog'lanishlar ion bog'lanish vodorod bog'lanish van-der-vaals bog'lanish oqsil denaturatsiyasi - bu oqsil molekulasi tuzilishining o'zgarishi tufayli biologik xususiyatlarini (katalitik, transport va boshqalarni) oqsillar tomonidan yo'qotish denaturatsiyaga quyidagilar sabab bo'ladi: • fizik omillar (yuqori xarorat, ionlashtiruvchi nurlanish), • kimyoviy omillar (kontsentrlangan kislotalar, ishqorlar, reaktiv birikmalar, og'ir metallar). mioglobin oqsil strukturasi (a), harflar bilan α-spiral uchastkalar ko'rsatilgan. mioglobinda ligand-larning diffuziya uchun kanal sxemasi (b) ko'rsatilgan. aminokislotalar guruxlari bilan shakl-langan, yoriqdan ligandaning kirishi (v) ko'rsatilgan. makromolekulalarda konformatsion o'zgarishlar oqsil molekulasining xususiyatlari kolloidli eritmalar berish qobiliyatiga ega. suvda katta miqdorda bo'kadi — bu esa gidrofil xususiyatni beradi. katta o'lchami bilan yarim o'tkazuvchi membranalardan o'ta olmaydi. denaturatsiyalanish qobiliyatiga ega. kuchli kislotalar bilan ishlanganda oqsillar molekulyar massasi kichik bo'lgan fragmentlarga -peptidlar (yoki polipeptidlar) parchalanadi. oqsilni gidroliz jarayonida «elementar zarrachalarga» - aminokislotalarga parchalanadi. oqsilning kislotali gidrolizi oqsil peptonlar peptidlar …

Want to read more?

Download all 64 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekulyar biofizika asoslari"

osnovi molekulyarnoy biofiziki. molekulyar biofizika asoslari reja: 1. tirik organizmning asosiy funktsiyalari. 2. biopolimerlarning strukturasi va funktsiyasi 3. makromolekulalardagi bog'lanish turlari:kovalent va nokovalent bog'lar. 4. makromolekulalar tuzilishining fazoviy o'ziga xosligi (sterioizomerlik). chargaff qoidasi (komplementarlik) 5. makromolekulalar bilan ligandlarning bog'lanishi (kooperativlik). xill tenglamasi va grafigi molekulyar biofizika biopolimerlarning strukturaviy tuzilishini, fizik-kimyoviy xossala-rini va ularning hujayra faoliyati-dagi o'rnini o'rganadi. molekulyar biofizikaning asosiy ob'ekti biopolimerlar bo'lib, ular oqsillar, uglevodlar, nuklein kislo-talar va boshqa biologik birikmalar-dan iborat. tirik organizmning asosiy funktsiyalari himoya (tashqi va ic...

This file contains 64 pages in PPTX format (3.4 MB). To download "molekulyar biofizika asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulyar biofizika asoslari PPTX 64 pages Free download Telegram