protoplast

PPTX 23 pages 3.3 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.3 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

prezentatsiya powerpoint 2 -mavzu: o'simlik hujayrasining ultramikroskopik tuzilmalari va ularning funktsiyalari. protoplast. protoplast - geterogen tizim bo'lib, yadro, tsitoplazma, vakuoladan va tsitoplazma esa, tsitozol va organellalardan tashkil topgan. organellalar hujayrani bir qismi bo'lib, ular maxsus tuzilishga ega va ma'lum bir funktsiyani bajaradi. tsitozol yoki gialoplazma - bu hujayrani organellalaridan biri bo'lib, uni ichki muhitini tashkil qiladi. protoplast tashqarisidan plazmalemma bilan o'ralgan. plazmoliz - jarayoni bu protoplastni hujayra qobig'idan ajralishi tushiniladi. protoplast murakkab kimyoviy tarkibga ega. hujayrada turli miqdorda 1010-1012 molekula har xil moddalar bor. protoplast tarkibiga suv, organik va mineral moddalar kiradi. organik moddalardan aminokislotalar, oqsillar, mono-polisaxaridlar, nuklein kislotalar yog'lar, nukleoproteidlar, lipoproteidlar pigmentlar va boshqa moddalar kiradi. hujayra tarkibiga kiradigan ko'pchilik organik moddalar suvda erimaydi. bu hodisa juda muhim, sababi, hujayradagi organoidlarning ko'p qismi suvda erib eritmaga aylanib ketgan bo'lar edi, organelalardan tashkil topgan tizim bo'lmay qolar edi. tirik hujayra yarim o'tkzuvchanlik xususiyatiga ega bo'lgan memrana bilan chegaralangan bo'lib, o'zini …

2 / 23

ujayralar-ularning eni bo'yiga teng bo'lib, ko'proq kvadratga o'xshash bo'ladi m: asosiy hujayra to'qmasi (0,04 mm) 2.prozenximatik hujayralar-ularning bo'yi enidan bir necha barobar katta bo'ladi. m: paxta tolasi bir hujayradan iborat bo'lib, uzunligi 35-40 mm ni, qichitqi o'tni po'stloq tolasi 70-80 mm ni tashkil qiladi. o'simlik hujayralarining ko'rinishi va bajaradigan funktsiyalari har xil bo'lsa ham, umumiy tuzilishga ega. o'simlik hujayralarining dastlab hujayra qobig'ini va ichki tarkibiy qismini farqlash zarur. hayotiy xossalari aynan hujayra ichki qismi bilan belgilanadi. uni protoplast deb ataladi. voyaga etgan o'simlik hujayrasi vakuolaga ega, u hujayra shirasi bilan to'lgan bo'ladi. protoplast tsitoplazma va unda joylashgan yirik organellalardan ya'ni; yadro, plastidalar va mitoxondriyalardan iborat. tsitoplazma murakkab tizimdan iborat, unda goldji apparati, endoplazmatik to'r, ribasoma, mikronaychalar va boshqa subimikroskopik strukturalar joylashgan. organizmni hujayralari bir-birlari bilan bog'langan, bu plazmodesmalar deb ataluvchi tsitoplpzmatik ipchalar bilan yordamida amalga oshirilgan. hujayra po'sti. u hujayra va to'qmalarga mexanik mustaxkamlikni beradi, protoplazmatik membrana hujayrani gidrostatik bosimdan …

3 / 23

i qavati esa, uchlamchi deb ataladi (rasm). hujayra po'stida ham enzimatik jarayonlar sodir bo'lishi kuzatilgan. yosh po'st tarkibida quyidagi farmentlar topilgan: invertaza, fosfataza, askarbatoksidaza va boshqalar. ma'lumki hujayra po'sti suv va suvda erigan moddalarni yaxshi o'tkazadi. biroq hujayra po'stini yog'ochlanishi o'tazuvchanlikni sezilarli pasaytiradi, po'kaklash esa, o'tkazuvchanlikni keskin pasaytradi, natijada hujayra nobud bo'ladi. hujayra membranasi. hujayra va uning tarkibiga kiruvchi barcha organoidlar memrana bilan chegaralanagan. membranalar hujayralarni ayrim kompartamentlarga ajratadi. membranalarda barerlik, transport, osmotik, energetik, biosintetik va boshqa o'ta hayotiy muhim bo'lgan jarayonlar sodir bo'ladi. membranalar asosan lipoproteidli tuzilmalar bo'lib, 60% oqsil, 40% lipidlardan ayniqsa fosfolipidlardan iborat. ularning qalinligi 6-10 nm. tuzilishga ko'ra qo'sh qavatli oqsil molekulalarini orasida joylashga bo'ladi (rasm). membrana shakillanishiga gidrofob bog'ga o'rin beriladi: lipid-lipid, lipidoqsil, oqsil-oqsil. membranada yana har xil funktsiyani bajaruvchi oqsillar ham kiradi (tashuvchi, ion kanali, oqsil, nasos). membranada shakar va aminokislota tashuvchi oqsillar ham topilgan. membranada polisaxarid va nuklein kislotalar ham uchiraydi. membranada sezuvchi …

4 / 23

r asta sekin er tsisternasi orqali kelib chiqadi. ular meristematik hujayralarda juda kichik ko'rinishga ega bo'lib provakuolalar deyiladi.hujayrani o'sish davrida provauolalar bir biri bilan qo'shilishi natijasida bir necha katta yoki bitta markaziy vakuola hosil bo'ladi. shuning bilan birga membranini mayda vakuolalaridan tsitozolni vakuoladan ajratib turuvchi tonoplast shakillanadi.hujayrada shakillangan markaziy vakuola, hujayra hajmini 90% ini egallaydi. vakuolani ichi hujayra shirasi bilan to'ldirilgan va ularni tarkibida suvda eruvchi moddalar: mineral ionlar, organik kislotalar va ularni tuzlari, qandlar, ayri past molekulali oqsillar, pigmentlar (antotsianlar), alkoloidlar va boshqa moddalar uchiraydi. vakuolada asosan gidrolitik fermentlar uchiraydi. vakuola hujayraga suv kirishida qatnashadi. unda zaxira moddalar to'plpnadi, kerak bo'lganda ular sitozolga qaytib chiqadi. natijada vakuola tsitozolda bir miqdorda qandlarni va ionlarni ushlab turishga yordam beradi. vakuoladan hujayraga keraksiz bo'lgan moddalar ajralib chiqadi, u erda ular qayta ishlanib zararsizlantiriladi. yadro. eukariotik hujayralar yadrosini, tsitozoldan ajratib turuvchi qobig', xromotin, yadrocha va nukleoplazmasi bor. yadro hujayraning eng katta organellasi hisoblanadi …

5 / 23

eoplazma tarkibida dnk, rnk va oqsil bo'ladi. yadro tarkibidagi xromatin donalari xromosomlarga aylanadi. yadro bo'linayotgan davrda glikoliz jaryoni bo'lib o'tishi tufayli u o'zini-o'zi energiya bilan ta'minlaydi. ko'rinishi dumaloq, oval va ipsimon bo'ladi. yadro o'simlik hujayrasida ko'pincha bir dona uchiraydi, biroq ko'p yadroli hujayralar ham uchiraydi. yosh hujayralarda yadro markazga yaqin bo'ladi. yadro ikki qavatli membrana bilan o'ralgan va 1 dan to oltitagacha yadrocha bo'ladi. u endoplazmatik to'r yordamida boshqa organoidlarni membranasi bilan bog'langan bo'ladi. yadro spetsifik oqsillarni sintez qilish va irsiy belgilarni avloddan-avlodga ko'chirishda muhim rol o'ynaydi. yadro membranasi. tsitoplazmatik kiritmalar ichida yadro eng katta organella hisoblanadi. u qo'sh qavatli ya'ni ichki va tashqi membrana bilan o'ralgan bo'lib, har bir elementar membrana qalinligi 8 mkm ga teng va ularni orasida 15 nm ga teng bo'shliq ham bor. bu bo'shliq perinuklear bo'shliq deb ataladi. yadro membranasida diametri 30-100 nm. ga teng bo'lgan teshiklar mavjud. bu teshiklar atrofidagi tashqi va ichki membranalar …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "protoplast"

prezentatsiya powerpoint 2 -mavzu: o'simlik hujayrasining ultramikroskopik tuzilmalari va ularning funktsiyalari. protoplast. protoplast - geterogen tizim bo'lib, yadro, tsitoplazma, vakuoladan va tsitoplazma esa, tsitozol va organellalardan tashkil topgan. organellalar hujayrani bir qismi bo'lib, ular maxsus tuzilishga ega va ma'lum bir funktsiyani bajaradi. tsitozol yoki gialoplazma - bu hujayrani organellalaridan biri bo'lib, uni ichki muhitini tashkil qiladi. protoplast tashqarisidan plazmalemma bilan o'ralgan. plazmoliz - jarayoni bu protoplastni hujayra qobig'idan ajralishi tushiniladi. protoplast murakkab kimyoviy tarkibga ega. hujayrada turli miqdorda 1010-1012 molekula har xil moddalar bor. protoplast tarkibiga suv, organik va mineral moddalar kiradi. organik moddalardan aminokisl...

This file contains 23 pages in PPTX format (3.3 MB). To download "protoplast", click the Telegram button on the left.

Tags: protoplast PPTX 23 pages Free download Telegram