iqtisodiy rivojlanishning sikllilik xarakteri

DOC 64.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1710595593.doc iqtisodiy rivojlanishning sikllilik xarakteri reja: 1. sikllilik — iqtisodiy taraqqiyotning umumiy shakli ekanligi. 2. iqtisodiy siklning monetaristik, iqtisodiy beqarorlik (j.xiks) nazariyalari. 3. o‘zbekistonda inqirozli jarayonlarning namoyon bo‘lish xususiyatlari va uni bartaraf etish yo‘llari. asosiy tayanch tushunchalar: iqtisodiy sikl, iqtisodiy inqiroz, turg‘unlik (depressiya), jonlanish, yuksalish, tarkibiy inqirozlar, agrar inqirozlar, eksternal nazariya, internal nazariya, sof monetar nazariya, nomonetar nazariya, yetarlicha iste’mol qilmaslik nazariyasi, jamg‘arish nazariyasi, psixologik nazariya sikllilik - iqtisodiy taraqqiyotning umumiy shakli ekanligi har qanday mamlakat, shu jumladan industrial rivojlangan mamlakatlar ham iqtisodiy o‘sish, iqtisodiy resurslarning to‘la bandligi va narxlarning barqaror darajasiga erishishga harakat qiladilar. ammo uzoq muddatli iqtisodiy o‘sish bir tekis va uzluksiz bormaydi, u iqtisodiy beqarorlik davrlari bilan uzilib turadi. iqtisodiy o‘sish ketidan doimo tanazzul kelib turadi. vaqti-vaqti bilan obyektiv qonunlarning o‘zgartirib bo‘lmaydigan ta’siri ostida takror ishlab chiqarish harakatida uzilishlar paydo bo‘ladi va bu uzilish iqtisodiyot nomutanosibliklarining keskin shaklda namoyon bo‘lishi hisoblanadi. bu holat iqtisodiy adabiyotlarda iqtisodiyotning siklli …

tiradi. iqtisodiy sikl maxsus fazalar orqali amalga oshadi. har bir faza iqtisodiy rivojlanishdagi muayyan pallani ifodalab, o‘ziga xos xususiyatlarga ega bo‘ladi. odatda iqtisodiy siklning inqiroz, turg‘unlik, jonlanish, yuksalish fazalari ajratib ko‘rsatiladi. ana shu fazalarning har biri rivojlanishi jaryonida navbatdagi fazaga o‘tish uchun sharoit yuzaga keladi. iqtisodiy siklning dastlabki fazasi inqirozdan boshlanib, u ishlab chiqarishning pasayishida ifodalanadi. inqiroz fazasining asosiy belgilari va o‘ziga xos xususiyatlarini mazkur bobning 3-bandida batafsil bayon etiladi. inqirozdan keyin turg‘unlik fazasi boshlanib, u nisbatan uzoqroq davom etadi. bu fazada ishlab chiqarish darajasining barqarorligi ta’minlansada, u inqiroz boshlanishidan oldingi darajaga nisbatan ancha past bo‘ladi. narxlarning pasayishi to‘xtab, ssuda foizlari pasayadi, tovar zahiralari barqarorlashadi. biroq ishsizlikning yuqori darajasi saqlanib qoladi. turg‘unlik fazasi davomida iqtisodiy faollik jonlanishi uchun sharoitlar vujudga kelishi nihoyasiga yetadi. jonlanish fazasida ishsizlik darajasi bir oz qisqarib, ishlab chiqarish darajasi sekin-asta o‘sib boradi. narxlar ham asta ko‘tarilib, ssuda foizi o‘sa boshlaydi. iqtisodiyotning bandlik darajasining ortishi va foyda …

a aqsh iqtisodiy tadqiqotlar milliy byurosi (nber) tomonidan ishlab chiqilgan atamalardan keng foydalaniladi.10 unga ko‘ra sikl o‘z ichiga quyidagi to‘rtta fazani, ya’ni yuqori nuqta (cho‘qqi, bum), qisqarish (retsessiya, tushkunlik), quyi nuqta (turg‘unlik), jonlanish (kengayish)ni oladi. 1-chizma. iqtisodiy siklning ikkinchi ko‘rinishi. quyidagi 1-chizmada aqsh va boshqa ayrim mamlakatlar iqtisodchilari tomonidan tan olingan iqtisodiy sikl ko‘rsatilgan. siklning eng yuqori nuqtasida iqtisodiyotda to‘liq bandlilik kuzatiladi va ishlab chiqarish to‘liq yoki deyarli to‘liq quvvat bilan ishlaydi. siklning bu fazasida narx darajasi o‘sish tamoyiliga ega bo‘ladi, iqtisodiy faollikning o‘sishi to‘xtaydi. bu ikkala ko‘rinishdagi sikl bir-biridan shaklan farqlansada, mazmun jihatidan o‘xshash bo‘lib, inqiroz va o‘sishlarning muqarrar ravishda ma’lum davrlarda takrorlanib turishi tan olinadi. iqtisodiy siklning monetaristik, iqtisodiy beqarorlik nazariyalari iqtisodiy sikllarning kelib chiqish sabablari va ularga ta’sir ko‘rsatuvchi omillarning chuqur va izchil ravishda tadqiq etilishi turli ko‘rinishdagi iqtisodiy sikl nazariyalarining vujudga kelishiga olib keldi. ko‘pchilik hozirgi zamon iqtisodchilari iqtisodiy sikllarning obyektiv tavsifini tan olib, bu hodisani …

hiqarish tarkibini tubdan o‘zgartirishga qodir bo‘lgan texnologiya, tadqiqotlar va innovatsiyalardagi qudratli o‘zgarishlar. internal nazariya iqtisodiy sikllarni iqtisodiy tizimning o‘ziga xos ichki omillar tug‘diradi deb hisoblaydi. asosiy kapitalning jismoniy xizmat muddati ko‘pchilik iqtisodchilar tomonidan iqtisodiy siklni keltirib chiqaruvchi muhim omillardan biri sifatida qaraladi. agar bir yoki bir necha tarmoqda mashina-uskunalarga talabning keskin ortishini keltirib chiqaradigan iqtisodiy o‘sish boshlansa, tabiiyki, bu hol mashina va uskunalar to‘liq eskiradigan har 10-15 yildan keyin takrorlanadi. boshqa ichki omillardan qo‘yidagilar ajratib ko‘rsatiladi: · shaxsiy iste’molning o‘zgarishi (qisqarishi yoki kengayishi); · investitsiyalar, ya’ni ishlab chiqarishni kengaytirish, uni yangilash va yangi ish joylarini vujudga keltirishga yo‘naltiriladigan mablag‘lar hajmi; · ishlab chiqarish, talab va takliflar hajmiga ta’sir ko‘rsatishga qaratilgan davlat iqtisodiy siyosatining o‘zgarishi. iqtisodiy sikllarning kelib chiqishini faqat eksternal yoki internal nazariya orqali tushuntirish ko‘pam to‘g‘ri emas. iqtisodiy sikl va umuman iqtisodiy tizimdagi miqdoriy va sifat o‘zgarishlar tashqi va ichki omillar oqibatida kelib chiqishi mumkin emas. shuningdek, iqtisodiyotning siklli …

at faolligini pasaytiradi. pul va kredit tizimi beqaror tavsifga ega ekanligi sababli pul oqimini barqarorlashtirish murakkab hisoblanadi. hozirgi paytda kredit pullari to‘lov va muomala vositasi sifatida asosiy rolni o‘ynaydi. aynan bank tizimi kredit pullarni yaratadi, shunga ko‘ra, pul oqimining o‘zgarishida banklarning hisob stavkalari katta ahamiyat kasb etadi. bu nazariyaning ayrim namoyandalari pulni harakatga keltiruvchi kuch sifatida qarab, muvozanatning buzilishiga asosiy sabab deb ko‘rsatadilar. ikkinchi guruhi esa pul tizimi mutanosiblikni buzmaydi, faqat mutanosiblikni buzilishiga olib keluvchi boshqa omillar uchun sharoit yaratadi, degan fikrni ilgari suradilar. muvofiq ravishda monetar va nomonetar yo‘nalish vujudga keldi. monetar nazariyaning e’tiborli tomonlari sifatida quyidagilarni keltirish mumkin: 1) yuksalish fazasi davrida kreditni kengaytirish tufayli kelib chiqqan ishlab chiqarish tuzilmasi nomutanosibliklarini tahlil qilinadi; 2) mazkur nomutanosibliklarning salbiy oqibati sifatida kelib chiquvchi inqirozlar tahlil qilinadi. shunday qilib, bu nazariya jamg‘arishning davriy ravishda oshib ketishi va mutanosiblikning buzilishining asosiy sababi sifatida pulni ko‘rsatadilar. nomonetar nazariya tarafdorlari esa texnologik o‘zgarishlar, yangiliklar, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy rivojlanishning sikllilik xarakteri"

1710595593.doc iqtisodiy rivojlanishning sikllilik xarakteri reja: 1. sikllilik — iqtisodiy taraqqiyotning umumiy shakli ekanligi. 2. iqtisodiy siklning monetaristik, iqtisodiy beqarorlik (j.xiks) nazariyalari. 3. o‘zbekistonda inqirozli jarayonlarning namoyon bo‘lish xususiyatlari va uni bartaraf etish yo‘llari. asosiy tayanch tushunchalar: iqtisodiy sikl, iqtisodiy inqiroz, turg‘unlik (depressiya), jonlanish, yuksalish, tarkibiy inqirozlar, agrar inqirozlar, eksternal nazariya, internal nazariya, sof monetar nazariya, nomonetar nazariya, yetarlicha iste’mol qilmaslik nazariyasi, jamg‘arish nazariyasi, psixologik nazariya sikllilik - iqtisodiy taraqqiyotning umumiy shakli ekanligi har qanday mamlakat, shu jumladan industrial rivojlangan mamlakatlar ham iqtisodiy o‘sish, iqtisodiy resursla...

DOC format, 64.0 KB. To download "iqtisodiy rivojlanishning sikllilik xarakteri", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy rivojlanishning sikll… DOC Free download Telegram