jahon iqtisodiyotining global rivojlanishi

PPTX 39 pages 851.1 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 851.1 KB

File type PPTX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

jahon iqtisodiyotni globallashuvi konsepsiyalarining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va yo‘nalishlari 2-mavzu. jahon iqtisodiyotni globallashuvi konsepsiyalarining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va yo`nalishlari 1.1. jahon iqtisodiyotini globallashuv tushunchasi va tamoyillari. 1.2. jahon iqtisodiyoti globallashuvining harakatlantiruvchi kuchlari va omillari. 1.3. jahon iqtisodiyoti globallashuvi jarayonlarining natijalari. reja: 1.jahon iqtisodiyotini globallashuv tushunchasi va tamoyillari. jahon xo’jaligini globallashtirish – xx asrning 1980 yillar oxiri – 1990 yillar boshida keng ilmiy aylanmaga kiritilgan nisbatan yangi tushunchadir. bu davrga qadar “globallashtirish” atamasi zamonaviy iqtisodiyotda – yirik xalqaro kompaniyalar mahsulotlarining alohida savdo bozorlari va muvofiq tarzda yagona milliy yoki xorijiy bozorni egallashga emas, balki hamma bozorlarda, ya'ni global miqyosda savdo qilishga yo’naltirilgan korporativ strategiyalarni birlashtirish kabi muayyan, o’ziga xos xodisani belgilash uchun foydalanilgan. tahminan 20 yil oldin ushbu atamadan birinchilardan bo’lib foydalangan amerikalik muallif t. levit 1983 yildayoq chop etgan “garvart biznes revyudir” deb nomlangan maqolasida yirik transmilliy korporatsiyalar (tmk) tomonidan ishlab chiqarilgan alohida mahsulotlar bozori birlashishi to’g’risida yozgan. globallashuv tushunchasining …

2 / 39

nalidagi ko’p millatli korporatsiyalar tomonidan ishlab chiqarilgan alohida mahsulotlar uchun bozorlarni birlashtirish jarayonini tasvirlab bergan maqolasida qo’llanilgan. 1985-yilda r>robertson globallashuv atamasini maqolalardan biriga sarvlaha sifatida qo’yadi va uni batafsil talqin qiladi. r>robertsonning ta’rifiga ko’ra, globallashuv alohida mamlakatlarda ijtimoiy haqiqatga xalqaro ahamiyatga ega bo’lgan turli omillar (masalan, yaqin iqtisodiy va siyosiy aloqalar, madaniy va axborot almashuvi) ta’sirini oshirish jarayonidir. bugungi kungacha bu atama ma’no mundarijasi ko’p manbalarda r>robertsonning ta’rifi asosida tushuntiriladi. chunki globallashuv o’z mohiyatiga ko’ra iqtisodiy, siyosiy, axborot va ijtimoiy sohalarni qamrab oladi. mavjud adabiyotlarda “globallashuv” tushunchasining mohiyatini quyidagicha talqin etish mumkin: “globallashuv (lotincha “globus” – shar) – nazariya va siyosatdagi dunyoning ajralmas iqtisodiy, ijtimoiy-madaniy va siyosiy yagona tizim sifatida shakllanishi, tashkil topishi, faoliyat ko’rsatishi va rivojlanishi asosidagi yondashuv tamoyilidir”. hozirgi kunda globallashuv atamasining talqinida 3 xil yondashuv mavjud: 1. fan nuqtai nazaridan olingan tor doiradagi yondashuv. bir qator tadqiqotchilar globallashuvni 90-yillarning boshidan to hozirgi kunga qadar yangi kompanentlar va …

3 / 39

lanishi deb biladilar. jahon iqtisodiyoti globallashuvi to’g’risidagi ilmiy konsepsiyalarning asosiy yonalishlari zamonaviy sharoitda xalqaro iqtisodiy munosabatlarning barcha shakllarining rivojlanishini belgilovchi va bir vaqtning o’zida sintez qiluvchi asosiy yo’nalishlaridan biri iqtisodiy globallashuv jarayonidir. xalqaro valyuta jamg’armasi (xvj) ekspertlari globallashuvni “… tovarlar, xizmatlar va global kapital oqimlaridagi xalqaro bitimlarning ko’payishi va xilma-xilligi natijasida dunyodagi mamlakatlarning o’sib borayotgan iqtisodiy o’zaro bog’liqligi, shuningdek, texnologiyalarning tobora tez va keng tarqalishi” sifatida talqin qilishadi. umuman globallashuv jarayoni umumbashariy bo’lib, nafaqat iqtisodiyotni, balki jamiyat hayotining deyarli barcha sohalarini: siyosat, ijtimoiy soha, axborot tizimi, ta’lim,madaniyat va boshqa sohalarni qamrab oladi. amalda globallashuv ko’rsatib o’tilgan sohalarda rivojlanayotgan turli xil, ammo o’zaro chambarchas bog’liq globallashuv jarayonlarining murakkab majmuasidir. shuning uchun ham uning turli jihatlari ko’pgina fanlarning o’rganish obyekti bo’lib, globallashuv tom ma’noda fanlararo tadqiqot obyektidir. 1980-1990 yillar bo’sag’asida “globallashtirish” tushunchasi yangi talqinga ega bo’ldi: asli yaponiyalik keyinroq amerikalik mashhur iqtisodchi k.ome ta'riflab bergan mazkur atamaning ommaga tushunarli bo’lgan ifodasidan jahon …

4 / 39

ni va hatto uning muvaqqat chegaralari ifodalanishi saqlanib kelmoqda. jumladan, globallashtirish jarayonlari antik davrdan buyon yoki boshqa variantlarda, dastlabki jahon bozorlari yoki yaxlit jahon xo’jaligi yuzaga kelgan vaqtlardan e'tiboran rivojlanib kelayotgani to’g’risidagi tasdiqni ham uchratish mumkin. globallashtirish butun dunyo – tarixiy jarayon sifatida xviii asr boshlaridan e'tiboran yuzaga kelgan deb hisoblaydi. siyosiy kon'yunktura mahalliy markazi direktori v.fedorov1. biroq, bunday tushunishda globallashtirish xo’jalik hayotining internatsionallashtirish jarayonlari bilan ixtiyoriy yoki ixtiyorsiz ravishda bir xil bo’lib qoladi. bizning fikrimiz jahon iqtisodiyotini globallashtirish – bu xo’jalik hayotini zamonaviy butunjahon internatsionallashtirish bosqichidir, uning doirasida jahon xo’jaligi sifat jihatdan yangi, rivojlanishning avval notanish bo’lgan tavsiflari va xususiyatlariga ega bo’ladi shunday tavsiflar sifatida jahon xo’jaligining muvofiq tarzda ortib borayotgan yaxlitligi hamda deyarli jahonning barcha mamlakatlari iqtisodiyotining keskin kuchayib borayotgan o’zaro bog’liqligi, xalqaro iqtisodiy munosabatlarga dastlab yopiq bo’lgan mamlakatlarni jalb etish, global tovar va ayniqsa moliya bozorlarini shakllantirish, jahon iqtisodiy gomogenizatsiyasiga ba'zan izchil bo’lmagan (xo’jalik yuritish shakli va …

5 / 39

ar va tushishlar butunjahon miqyosini qamrab oladi v.p. kolesova tahriri ostida “jahon xo’jaligini globallashtirish va rossiyaning o’rni” nomli monografiyasida – internatsionallashtirishning butunjahon miqyosi – globallashtirishning mohiyatini anglatadi, deb tasdiqlangan (2002 g., str.7). xalqaro valyuta fondi (xvf) taftishchilari jahon xo’jaligining globallashtirishini “ tovarlar, xizmatlar va jahon kapital oqimi bo’yicha xalqaro bitimlarning turi, xajmi ortishi, shuningdek, texnologiyalarning nisbatan jadal va keng diffuziyasi natijasida jahonning barcha mamlakatlari ortib boruvchi iqtisodiy o’zaro bog’liqligi” sifatida ta'riflaydilar2. xvfning so’nggi ma'ruzalaridan birida mazkur nuqtai nazar mantiqan davom ettiriladi: “globallashtirish nima?”. ushbu tushunchaning iqtisodiy mazmuni-jahonda milliy iqtisodning, xususan tashqi savdo va moliyaviy oqimlar yordamida yaqinlashishini kuchaytirishni anglatadi. ba'zan hatto ishchi kuchi, bilim va texnologiyalarning milliy chegaralaridan oqimlarning misli ko’rilmagan darajada ortib ketishi ham nazarda tutiladi. globallashtirishda hech qanday sir yo’q. u faqatgina asrlar davomida iqtisodiyotning barcha darajalarida – qishloq bozori, shahar sanoati, savdo, poytaxt fond birjalarida amal qilib kelgan aynan shu bozor kuchlari harakatini milliy chegaralari orqali o’tkazadi3. …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jahon iqtisodiyotining global rivojlanishi"

jahon iqtisodiyotni globallashuvi konsepsiyalarining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va yo‘nalishlari 2-mavzu. jahon iqtisodiyotni globallashuvi konsepsiyalarining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va yo`nalishlari 1.1. jahon iqtisodiyotini globallashuv tushunchasi va tamoyillari. 1.2. jahon iqtisodiyoti globallashuvining harakatlantiruvchi kuchlari va omillari. 1.3. jahon iqtisodiyoti globallashuvi jarayonlarining natijalari. reja: 1.jahon iqtisodiyotini globallashuv tushunchasi va tamoyillari. jahon xo’jaligini globallashtirish – xx asrning 1980 yillar oxiri – 1990 yillar boshida keng ilmiy aylanmaga kiritilgan nisbatan yangi tushunchadir. bu davrga qadar “globallashtirish” atamasi zamonaviy iqtisodiyotda – yirik xalqaro kompaniyalar mahsulotlarining alohida savdo bozorlari va ...

This file contains 39 pages in PPTX format (851.1 KB). To download "jahon iqtisodiyotining global rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: jahon iqtisodiyotining global r… PPTX 39 pages Free download Telegram