jahon iqtisodiyotining global rivojlanishi

PPTX 15 pages 1.6 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

turkiya davlatining iqtisodiyoti buxoro davlat universiteti 9-1iqts - 21 guruh talabasi bahronov dilshodbekning global iqtisodiy rivojlanish fanidan mustaqil ishi mavzu: jahon iqtisodiyotini globallashuvi konsepsiyalarining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va yo’nalishlari jahon iqtisodiyotida globallashuv – bu turli davlatlarning iqtisodiyotlari tobora ko‘proq o‘zaro bog‘lanishi va integratsiyalashuvi jarayonidir. u asosan xalqaro savdo, investitsiyalar, texnologiyalar, moliya oqimlari va mehnat migratsiyasi orqali namoyon bo‘ladi. globallashuvning asosiy jihatlari: xalqaro savdo kengayishi – davlatlar o‘rtasida mahsulot va xizmatlar almashinuvi kuchaydi, erkin savdo shartnomalari ko‘paydi. kapital oqimlari – xorijiy investitsiyalar, transmilliy kompaniyalar faoliyatining kengayishi. texnologik taraqqiyot – internet, axborot texnologiyalari va transport rivoji tufayli dunyo “kichrayib”, iqtisodiy aloqalar tezlashdi. mehnat migratsiyasi – ishchi kuchining mamlakatlar o‘rtasida harakatlanishi. moliyaviy bozorlarning integratsiyasi – valyuta, fond bozorlarining global darajada o‘zaro bog‘lanishi. globallashuvning ijobiy tomonlari: raqobat tufayli mahsulotlar arzonlashadi va sifati oshadi. innovatsiyalar va yangi texnologiyalar tezroq yoyiladi. ish o‘rinlari va iqtisodiy imkoniyatlar ko‘payadi. rivojlanayotgan mamlakatlarga investitsiyalar kirib keladi. salbiy tomonlari: kambag‘al va …

2 / 15

yniqsa, zamonaviy dunyoda yuzaga kelayotgan global muammolar – iqtisodiy inqirozlar, iqlim o‘zgarishi, kambag‘allik, pandemiyalar, xalqaro moliyaviy beqarorlik kabi holatlar har bir davlatning ichki imkoniyatlari bilan hal etilishi qiyin bo‘lgan murakkab masalalardir. shu bois, bunday muammolarga qarshi kurashish va barqaror rivojlanishni ta'minlashda xalqaro ijtimoiy-iqtisodiy tashkilotlarning o‘rni va roli tobora ortib bormoqda.xalqaro ijtimoiy-iqtisodiy tashkilotlar – bu davlatlar, xalqaro kompaniyalar va boshqa manfaatdor tomonlar o‘rtasidagi hamkorlikni rivojlantirish, iqtisodiy taraqqiyot, ijtimoiy barqarorlik va global integratsiyani ta’minlashga xizmat qiluvchi tuzilmalar hisoblanadi. ular turli darajada va shaklda tashkil topgan bo‘lib, ixtisoslashuvi, funksiyalari va faoliyat yuritish doirasiga ko‘ra farqlanadi. bunday tashkilotlar yordamida davlatlar o‘zaro tajriba almashadilar, moliyaviy va texnik yordam oladilar, xalqaro me'yorlar asosida siyosat yuritadilar hamda birgalikda muhim tashabbuslarni ilgari suradilar. bugungi kunda xalqaro ijtimoiy-iqtisodiy tashkilotlar nafaqat rivojlangan, balki rivojlanayotgan va kam daromadli mamlakatlar uchun ham katta ahamiyat kasb etmoqda. ular rivojlanayotgan davlatlarga moliyaviy va texnik yordam ko‘rsatadi, ularni xalqaro iqtisodiy munosabatlarga jalb etadi, tashqi qarzlarni …

3 / 15

k jamiyati institutlari va xususiy sektor bilan ham yaqin hamkorlikda ishlashga intilmoqda. bu esa ularning faoliyat doirasini yanada kengaytirib, global boshqaruvning demokratik va inklyuziv shakllarini rivojlantirishga xizmat qilmoqda. 1. jahon iqtisodiyotining rivojlanish konsepsiyalari xalqaro ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish — bu bir nechta davlatlar yoki xalqaro subyektlar tomonidan tashkil etilgan hamda global yoki mintaqaviy miqyosda iqtisodiy va ijtimoiy sohalardagi muammolarni hal qilish, mamlakatlar o‘rtasidagi hamkorlikni rivojlantirish va muvofiqlashtirishga qaratilgan tashkilotlardir. mohiyatining asosiy jihatlari quyidagilardan iborat: davlatlar o‘rtasidagi ijtimoiy-iqtisodiy manfaatlarni uyg‘unlashtirish; xalqaro iqtisodiy aloqalarni boshqarishda institutsional mexanizm bo‘lish; kambag‘allik, ishsizlik, global sog‘liqni saqlash, ta’lim, atrof-muhit muammolari kabi masalalarni hal etishga ko‘maklashish; taraqqiy etayotgan davlatlarga yordam berish va ularni global iqtisodiyotga integratsiyalashga xizmat qilish. misollar: xalqaro valyuta jamg‘armasi (xvj), jahon banki, jst, bmt, ilo (mehnat tashkiloti) va boshqalar. 2. globallashuv jarayonidagi muhim vazifalar. bu tashkilotlar turli yo‘nalishlarda faoliyat olib boradi. ularning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: a) iqtisodiy vazifalar: mamlakatlar o‘rtasidagi savdo-sotiqni tartibga solish; moliyaviy barqarorlikni …

4 / 15

qoidalarni ishlab chiqish va monitoring qilish; ma’lumotlar yig‘ish, tahlil qilish, hisobotlar tayyorlash. 3. xalqaro ijtimoiy-iqtisodiy tashkilotlarning guruhlanishi bu tashkilotlar turli mezonlarga ko‘ra guruhlanadi. quyida asosiy guruhlanish mezonlari keltirilgan: ➤ 1. faoliyat doirasiga ko‘ra: global (umumjahon) tashkilotlar: butun dunyo davlatlarini qamrab oladi. misollar: bmt, jst, xvj, jahon banki, jsst. mintaqaviy tashkilotlar: ma’lum bir geografik hudud davlatlarini birlashtiradi. misollar: yevropa ittifoqi (yei), asean (janubi-sharqiy osiyo), mdh, opek. ➤ 2. ixtisoslashuviga ko‘ra: iqtisodiy tashkilotlar: asosiy e’tibor iqtisodiy masalalarga qaratiladi. misollar: jahon banki, xvj, jst. ijtimoiy tashkilotlar: sog‘liqni saqlash, ta’lim, mehnat, aholi farovonligi bilan shug‘ullanadi. misollar: jsst, yunesko, xmt (ilo), undp. ➤ 3. a’zolik asosiga ko‘ra: ochiq tashkilotlar: barcha davlatlar a’zo bo‘lishi mumkin (masalan, bmt). yopiq tashkilotlar: faqat ma’lum davlatlar yoki hududlar uchun (masalan, yevropa ittifoqi, nato). tarixiy bosqichlar 1944-yil – bretton-vuds tizimi yaratilishi (xalqaro valyuta jamg‘armasi va jahon banki tashkil etildi). 1947-yil – gatt (savdo bo‘yicha umumiy kelishuv) qabul qilindi, keyinchalik wto (1995) …

5 / 15

lar va innovatsiyalar tez yoyiladi (masalan, smartfonlar, internet xizmatlari). mahsulot narxlari arzonlashadi, tanlov kengayadi. 5. salbiy jihatlar tengsizlik: boy va kambag‘al davlatlar o‘rtasidagi tafovut ortmoqda. milliy iqtisodiyotga bosim: kichik ishlab chiqaruvchilar yirik tmklarga raqobat qila olmaydi. moliyaviy inqirozlar tez tarqaladi (masalan, 2008-yilgi jahon moliyaviy inqirozi). ekologiya: global isish, chiqindilar va resurslarning tez tugashi. 6. misollar xitoy – globallashuvning asosiy yutqazuvchisi emas, balki yutuvchisi bo‘ldi: 1980-yilda xitoy yimi 300 mlrd dollar bo‘lgan bo‘lsa, 2023-yilda 18 trillion dollardan oshdi. aqsh va yevropa ittifoqi – jahon moliyaviy markazlari sifatida qolmoqda. o‘zbekiston ham globallashuv jarayoniga kirib bormoqda: 2023-yilda tashqi savdo hajmi 62 mlrd dollardan oshdi, xorijiy investitsiyalar oqimi ortmoqda. rivojlanayotgan mamlakatlar investitsiya jalb qiladi (masalan, xitoy, hindiston). turizm, ta’lim va xizmat ko‘rsatish sohalarida yangi imkoniyatlar yaraladi. xulosa globallashuv zamonaviy bosqichdagi faoliyati shuni ko‘rsatmoqdaki, ular endilikda oddiy donor-pul beruvchi yoki maslahat beruvchi institutlar emas, balki dunyo taqdiriga ta’sir o‘tkazuvchi kuchli siyosiy-iqtisodiy aktyorlarga aylangan. ayniqsa, pandemiya, …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jahon iqtisodiyotining global rivojlanishi"

turkiya davlatining iqtisodiyoti buxoro davlat universiteti 9-1iqts - 21 guruh talabasi bahronov dilshodbekning global iqtisodiy rivojlanish fanidan mustaqil ishi mavzu: jahon iqtisodiyotini globallashuvi konsepsiyalarining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va yo’nalishlari jahon iqtisodiyotida globallashuv – bu turli davlatlarning iqtisodiyotlari tobora ko‘proq o‘zaro bog‘lanishi va integratsiyalashuvi jarayonidir. u asosan xalqaro savdo, investitsiyalar, texnologiyalar, moliya oqimlari va mehnat migratsiyasi orqali namoyon bo‘ladi. globallashuvning asosiy jihatlari: xalqaro savdo kengayishi – davlatlar o‘rtasida mahsulot va xizmatlar almashinuvi kuchaydi, erkin savdo shartnomalari ko‘paydi. kapital oqimlari – xorijiy investitsiyalar, transmilliy kompaniyalar faoliyatining kengayishi....

This file contains 15 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "jahon iqtisodiyotining global rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: jahon iqtisodiyotining global r… PPTX 15 pages Free download Telegram