hujayra o'simliklar hujayrasining fiziologiyasi

PPTX 16 pages 714.8 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 714.8 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint mavzu-2 o'simliklar hujayrasining fiziologiyasi. hujayrani ochilish tarixi sizlarga ma'lumki, leven guk, o'zini takomillashtirilgan mikroskopida po'kak hujayrasini o'ganayotib qo'llagan termini hujayra ya'ni grekcha tsitos - hujayra, lotincha - cellula. 1839 yilda m.ya.shleyden va t.shvanlar tamonidan yaratilagn hujayra nazariyasini ta'limoti yaratilgandan so'ng, hujayra barcha tiriklikka xos bo'lgan universal organ ekanligi tan olindi. bu ma'lumotlar sizlarga o'rta maktabdan ma'lum. hujayra ta'limotida prokariotlar - shakillangan yadroga ega bo'lmagan organizmlar, eukariotlar shakillngan yadroga ega bo'lgan hujayrai organizmlar, kiradi. hujayra devori-qobiq bilan o'ralgan vakuola, protoplast, uni tarkibiga mikroskopik tuzilmalar (yadro, xloroplast, mitox.), tsitoplazma uning tarkibigan mikroskopik va ultromikroskopik tuzilmalar (end. to'r, goldji appar., ribosoma va qolgan boshqa organellar.) |-------------------hujayra----------------------| h-ra devori vakuola protoplast | ↘ tsitoplazma mikroskop.tuzilma | ↘ | | | ul.mik.tuz. gialoplazma yadro xl-plst mitox | edoplaz.to'r │ ribosoma hujayra devori: mustaxkamlikni ta'minlaydi, hujayra ichida osmotik bosim hosil qiladi, gidrostatik bosimdan va turli xil infektsiyalardan, mexanik ta'sirlardan saqlaydi. tarkibi: tsellyuloza betta-d glyukozadan, …

2 / 16

hida foydalanadi. shunday tarzda hujayra devori shakillanadi va natijada organizmda moddalar almashinuvi sodir bo'ladi. hujayra ichidagi organlararo moddalar almashinuvi sodir bo'lishi uchun poralar shakillanadi va organoidlar bir-biri bilan plazmadesmalar pora orqali bog'lishi orqali esa, hujayralararo moddalar almashinuvi paydo bo'ladi. hujayra mebranasi 60% oqsildan, 30% lipidlardan, 2-10% uglevod, kaliy va magniy ionlari, bog'langan suv 30% atrofida (quruq massasidan) tashkil qiladi. organizm hujayrailarining bir biri bilan bog'lanishining 4 xil yo'nalishi mavjud: ildiz xujayralari orkali suvnning xarakat yo'llari : a-apoplast yo'l, hujayra po'sti; b – simplast; v – tsitoplazma, vakuola; 1- hujayra devorlari bilan bog'langan bo'lsa apoplast, bog'lanish, apoplast - bu hujayralarning erkin bo'shlig'i, hujayra organoidlarini oralig'i, ksilemani o'lgan to'qmalari apoplast deb nomlangan. 2-tsitoplazma orqali bog'langan bo'lsa simplast, simplast – plazmadesma biriktirgan hujayra protoplastlarining yig'indisi simplast deyiladi. 3 - endoplazmatik to'r orqali bog'lanish, 4 - plazmodesmalr orqali bog'lanish. transvakulyar–suvning xujayra shirasi orqali harakatlanishini bildiradi. xujayraga suvning kirishi va harakatlanishi xujayra shirasining osmotik bosimiga …

3 / 16

imyoviy va elektro gradient bo'ylab), va aktiv (faol) elektrokimyoaiy gradientga qarshi energiya sarflab) bo'ladigan harakat. passiv harakat quyidagi hollarda amalga oshadi; a- agar moddalar lipidlarda eruvchan bo'lsa, b- lipidlararo oraliq bo'shlik paydo bo'lganda, v- lipoproteinli tarqatuvchilar yordamida, g- lipoprotein komplekslari hosil qilgan maxsus kanallar (natriyli, kaliyli) va boshqa kanallar orqali o'tish. qandlar, aminokislotalar va ayrim boshqa substratlar simportda maxsus o'tkazuvchi kanallar orqali o'tishi mumkin ( ya'ni bir yo'nalishda bir tamonga birga o'tish), n+ ionlari (bakteriya, zamburug'lar, o'simliklar) yoki na+ ionlari bilan (hayvonlarda), bunday holatlarda asosiy xarakatlantiruvchi kuchlar substratlar emas, balki ionlar gradienti hisoblanadi. akiv (faol) harakat: elekrokimyoviy ionlar gradientiga qarshi o'tkazish ya'ni, faol transport atf azalar atf energiyasidan foydalanib amalga oshiradi. k+, na+ -atf aza, n+-atfaza anion atf azalar ma'lum. n+- ionlarini faol transporti nadn, nadrn yoki redoksi zanjirini boshqa qisimlaridagi oksidlanuvchi birikmalarni energiyasidan ham foydalishi mumkin. n+- ionlarini biologik membranalar orqali atf dan yoki nad(r)n foydalanib o'tishi proton pompa, …

4 / 16

qsil tabiatli retseptorlar; (xemo-, foto-, mexanoretseptorlar). hujayra mebranasining kimyoviy tarkibi o'simlik hujayrasi xuddi hayvon hujayrasi kabi organik va anorganik moddalardan iborat. suv va boshqa anorganik moddalar hujayraning asosiy qismini tashkil qiladi. organik moddalardan oqsillar, uglevodlar o'simlik hayotida o'ta muhim vazifani bajaradi. organik modda modda tarkibida uglerod, kislorod, vodorod va azot ko'proq uchiraydi,shuning uchun ularni organogenlar deyiladi. uglerod -45%, kislorod-42%, vodorod-6,5%, va azot 1,5% ni tashkil qiladi. o'simlik qoldiqlari kuydirilganda kul tarkibida bir qator elementlarning oksidlari qoladi, bularni barchasi o'simlikning quruq massasini 5% ni tashkil qilishi mumkin. undan tashqari kul tarkibida juda oz miqdorda mis, molibden, temir, rux, marganets kabi elementlar uchiraydi, ularni mikroelementlar deb ataladi. 1.zaxira moddalar- organizm tamonidan to'plangan oziqa moddalardir. zaxira moddalar ikki xil bo'ladi. birinchisi – azotsiz birikmalar, ularga uglevodlar va yog'lar kiradi. ikkinchisi oqsillardir. uglevodlar s, n, o dan tashkil topgan. kraxmal- (s6 n10o5)n. u o'simliklarda fotosintez jarayonida hosil bo'ladi va karxmal donachalari ko'rinishida to'planadi. sholida …

5 / 16

alarda uchiraydi. hujayralarni o'zaro biriktirishda ishtirok etadi. zaxira moddalarga inulin ham kiradi. u hujayra shirasida erigan hollda uchiraydi. inulinni monomeri fruktoza hisoblanadi, inulaza fermenti ta'siri ostida hosil bo'ladi. (s6n10o5)n +nn2o ----→ c6n12o6 inulin ko'pincha o'simliklarning ildiz tuganaklarida uchiraydi. masalan, murakkabguldoshlar oilasiga mansub o'simliklardan topinamburda ko'p uchiraydi. saxaroza esa, qand lavlagida va shakarqamishda zaxira modda sifatida ko'p to'plpnadi. glyukoza esa uzum shakari bo'lib, uzumda 18% gacha yig'ilishi mumkin. lipidlar. ularga yog' va yog'simon moddalar kiradi. ular suvda yaxshi erimaydi, asosan organik erituvchilarda (efir, atseton, benzin va h.k.) yaxshi eriydi. lipidlar yog'lar, mumlar, fosfatidlar, glikolipidlarga bo'linidi. yog'lar o'simliklarda ko'proq zaxira modda sifatida uchiraydi. chigitda - 23%, kungaboqarda - 25-40%, kunjutda - 50%, bug'doyda - 2%, amarantda 7% gacha bo'ladi. faqat 1% ga yaqin yog'lar strukturaviy xarakterga ega. yog'lar. yog'lar uglevodlarga nisbatan yuqori koloriyali hisoblanadi, shuning uchun nafas olish jarayonidagi oksidlanishda ko'proq energiya ajratadi. 1 gr.yog'da 37,5kdj energiya bo'ladi. yog'lar lipaza fermenti ta'sirida …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hujayra o'simliklar hujayrasining fiziologiyasi"

prezentatsiya powerpoint mavzu-2 o'simliklar hujayrasining fiziologiyasi. hujayrani ochilish tarixi sizlarga ma'lumki, leven guk, o'zini takomillashtirilgan mikroskopida po'kak hujayrasini o'ganayotib qo'llagan termini hujayra ya'ni grekcha tsitos - hujayra, lotincha - cellula. 1839 yilda m.ya.shleyden va t.shvanlar tamonidan yaratilagn hujayra nazariyasini ta'limoti yaratilgandan so'ng, hujayra barcha tiriklikka xos bo'lgan universal organ ekanligi tan olindi. bu ma'lumotlar sizlarga o'rta maktabdan ma'lum. hujayra ta'limotida prokariotlar - shakillangan yadroga ega bo'lmagan organizmlar, eukariotlar shakillngan yadroga ega bo'lgan hujayrai organizmlar, kiradi. hujayra devori-qobiq bilan o'ralgan vakuola, protoplast, uni tarkibiga mikroskopik tuzilmalar (yadro, xloroplast, mitox.), tsitop...

This file contains 16 pages in PPTX format (714.8 KB). To download "hujayra o'simliklar hujayrasining fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: hujayra o'simliklar hujayrasini… PPTX 16 pages Free download Telegram